Putna mreža u Srbiji

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Auto-put E70 kroz Novi Beograd
Državni put prvog reda pri prolasku kroz Sićevačku klisuru

Putni ili drumski saobraćaj čini okosnicu saobraćaja u Republici Srbiji. Najvažnije čvorište je glavni grad Beograd, posle koga slede Novi Sad i Niš. Putnu mrežu u republici čine javni i nekategorisani putevi.

Mreža javnih puteva u Republici Srbiji ima dužinu od blizu 41.000 km, od čega oko 40% otpada na državne puteve (pogledati: Putna mreža u Srbiji#Državni putevi).

Osnovi podaci[uredi]

Karta državnih puteva I reda u Srbiji

Republika Srbija spada u države sa dobro razvijenom mrežom puteva, ukupne dužine 40.845 km (Podatak: „Putevi Srbije“, feb. 2012.). Od toga značajan deo je u brdsko-planinskim područjima. Pretpostavlja se da oko 40% ukupne dužine puteva pripada deonicama iznad 600 m n.v., a najviši putevi su na Kopaoniku i Goliji (n.v. oko 1700 m).

Zvanična podela putne mreže nasleđena je većim delom iz vremena bivše SFRJ. Ovo predstavlja ograničenje, budući da neki putevi koji su tada bili značajni više nisu i obrnuto, a zadržane su ranije oznake.

Putnu mrežu čine:

  • Javni putevi:
    • Državni putevi prvog reda (nekadašnji magistralni) - 5.525 km (14%), od toga - 498 km auto-puteva i 136 km poluauto-puteva sa naplatom putarine,
    • Državni putevi drugog reda (nekadašnji regionalni) - 11.540 km (28%),
    • Opštinski putevi (nekadašnji lokalni) - 23.780 km (58%),
  • Nekategorisani ("letnji") putevi.

Značajan deo puteva (čak i državnih) imaju zastarele deonice (oko 2/5), gde su kolovozi od tucanika ili zemljani, bez standardnih elementata uzdužnog i poprečnog profila.

Putnu mrežu Srbije čine delom i mostovi, kojih je ukupno 2.638 na državnim putevima, od čega je oko 46% na državnim putevima prvog reda, a oko 56% na državnim putevima drugog reda.

Državni putevi[uredi]

Državni putevi su javni putevi kojima se povezuje:

  • prostor države (Srbije) sa mrežom evropskih puteva,
  • prostor države (Srbije) sa mrežom najvažnijih puteva susednih zemalja,
  • prostor države (Srbije) unutar sebe, kroz povezivanje značajnih naselja (gradova) i svih okruga u okviru republike.

Izgradnja, osavremenjavanje i održavanje državnih puteva potpada pod nadležnost republičkog, odnosno pokrajinskog nivoa.

Državni putevi prvog reda[uredi]

Detaljnije pogledati: Državni putevi prvog reda

Državni putevi prvog reda, nekada Magistralni putevi su najznačajniji putevi u Srbiji. Danas postoji 35 putnih pravaca ovog značaja, ukupne dužine 5.525 km.

U okviru državnih puteva prvog reda nalaze se svi putevi sa odlikama auto-puta i poluauto-puta, kako postojeći tako i planirani (pogledati: Auto-putevi u Srbiji).

Za potrebe izgradnje najvažnijih državnih puteva prvog reda (tzv. „infrastrukturni koridori") rade se zasebni Prostorni planovi područja posebne namene.

Državni putevi prvog reda nose oznake „Mhh“ (gde „hh“ ide od "1" do "25").


Spisak Državnih puteva prvog reda:


Državni putevi drugog reda[uredi]

Državni putevi drugog reda, nekada Regionalni putevi su ukupne dužine 11.540 km. Danas postoji oko 300 državnih puteva ovog reda.

Državni putevi drugog reda nose oznake „Rhhh“ i razlikuju se u Središnjoj Srbiji i u pokrajinama:

Spisak državnih puteva drugog reda:


Opštinski putevi[uredi]

Opštinski putevi, nekada Lokalni putevi su ukupne dužine 23.780 km. To su putevi koji povezuje područje lokalne samouprave (grada ili opštine) ili područje lokalne samouprave sa državnim putevima.

Opštinski putevi se proglašavaju posebnom odlukom opštine. Izgradnja, osavremenjavanje i održavanje državnih puteva prvenstveno potpada pod nadležnost opštinskog nivoa (lokalnih samouprava).

Značajan udeo opštinskih puteva je bez savremenog kolovoza, naročito u brdsko-planinskim krajevima Srbije (gde je većina u ovom stanju). Najčešće izgrađeni putevi su oni koji obezbeđuju najjednostavniju vezu naselja sa sedištem opštine, čime je u ogromnoj većini srpskih opština obrazovana radijalna mreža puteva (tj. „od oboda ka središtu“), sa nedostatkom poprečnih veza.

Nekategorisani putevi[uredi]

Nekategorisani putevi su putevi značajni u okviru naselja. Oni su dostupni većem broju korisnika. Proglašavaju se odlukom opštine. Ogromna većina ovih puteva je bez savremenog kolovoza.

Deonice evropskih puteva u Srbiji[uredi]

Auto-put E70 blizu Sremske Mitrovice
Auto-put E75 blizu Inđije

U okviru mreže državnih puteva prvog reda 2150 km državnih puteva u Srbiji pripada evropskoj mreži puteva, tzv. E-puteva.

E - putevi klase A u Srbiji su:

E - putevi klase B u Srbiji su:

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  • ZAKON O JAVNIM PUTEVIMA
  • ZAKON O PROSTORNOM PLANU REPUBLIKE SRBIJE OD 2010. DO 2020. GODINE
  • UREDBA O KRITERIJUMIMA ZA KATEGORIZACIJU DRŽAVNIH PUTEVA
  • PRAVILNIK O USLOVIMA KOJE SA ASPEKTA BEZBEDNOSTI SAOBRAĆAJA MORAJU DA ISPUNjAVAJU PUTNI OBJEKTI I DRUGI ELEMENTI JAVNOG PUTA

Spoljašnje veze[uredi]