Raški stil

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Manastir Studenica

Raški stil u srpskoj arhitekturi tokom srednjeg veka, obuhvata vremenski period od sedme decenije XII do kraja XIII veka, dok se kao granični primeri uzimaju Nemanjini Đurđevi Stupovi (oko 1170) za početak epohe odnosno Dragutinova crkva svetog Ahilija u Arilju (oko 1296). Međutim ova granica je samo okvirna pošto ima sakralnih objekata koji vremenski pripadaju nekom drugom stilu, ali su arhitektonski građene u Raškom stilu, kakve su na primer manastirske crkve u Dečanima i Banjskoj, koje su podignute u prvoj polovini XIV veka odnosno u vreme kada dominira Vardarski stil. Sam stil je dobio naziv po reci Raški, oko koje je gravitirala tadašnja država. Raški stil je dobio poseban naziv i originalni je domet srpskih arhitekata koji su stvorili promenu u arhitekturi crkvenih objekata što je rezultovalo u uspostavljanjem posebnog originalnog stila u sakralnoj arhitekturi po kome su postali poznati u svetu.[1]

Karakteristike stila[uredi]

Osnovna karakteristika ovog stila je jednobrodna zasvedena građevina sa jednim kubetom. Sa zapadne strane se obično nalazi priprata, dok se sa južne i severne nalaze niža odeljenja, obično pevnički transepti i paraklisi. Spoljašnja obrada crkvenih građevina je izvršena u romanskom stilu, što ukazuje na direktne veze sa Primorjem odnosno majstorima iz gradova sa istočne obale Jadrana (Kotor, Dubrovnik i drugi) koja se nalazila pod kontrolom Nemanjića. Za ovu epohu u arhitekturi je vezano i tzv. zlatno doba srpskog slikarstva koje počinje sa živopisanjem Đurđevih Stupova oko 1175. godine i završava se sa Gradcem oko 1275. godine, a svoj vrhunac dostiže u Sopoćanima[2]. Posle ovog perioda, nastupio je tzv. Vardarski stil sa svojim freskoslikarstvom, koji se razvija pod uticajem Renesanse Paleologa.

Najznačajniji arhitektonski spomenici Raškog stila su[2]:

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Predavanja prof. arh. Đurđa Boškovića na Arhitektonskom fakultetu iz Istorije arhitekture Beograd 1966.
  2. ^ a b Jovan Deretić, Kulturna istorija Srba , Beograd 2005. ISBN 86-331-2386-X

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]