Srbija

Iz projekta Википедија

Koordinate: 41° 52’—46° 11’ SGŠ, 18° 06’—23° 01’ IGD

Republika Srbija je kontinentalna država koja se nalazi u jugoistočnoj Evropi (na Balkanskom poluostrvu) i u srednjoj Evropi (Panonskoj niziji). ^[2]

U sastavu Republike Srbije su i dve autonomne pokrajine Vojvodina i Kosovo i Metohija^[3]. Srbija nema suverenitet nad Kosovom i Metohijom od NATO bombardovanja SRJ, a pokrajina je bila pod protektoratom Ujedinjenih nacija. Kosovski Albanci, koji čine apsolutnu većinu na Kosovu su jednostrano proglasili nezavisnost 17. februara 2008, ali Srbija ne priznaje nezavisnost Kosova.

Republika Srbija je definisana kao demokratska država srpskog naroda i svih drugih građana koji u njoj žive, zasnovana na demokratskim načelima, tržišnoj privredi, poštovanju ljudskih prava i vladavini prava.

Srbija se na severu graniči sa Mađarskom, na istoku sa Rumunijom i Bugarskom, na jugu sa Republikom Makedonijom i Albanijom, a na zapadu sa Crnom Gorom, Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom.

Srbija je od završetka Prvog svetskog rata bila sastavni deo zajedničke države sa većinom balkanskih Južnih Slovena prvobitno u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije preimenovanoj u Kraljevinu Jugoslaviju, zatim u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, Saveznoj Republici Jugoslaviji i Državnoj zajednici Srbija i Crna Gora. Od 2006. godine je Srbija kao naslednica SCG postala suverena i nezavisna država.

Glavni grad je Beograd. Sa 1.576.124 stanovnika po popisu iz 2002. godine, on je administrativno i ekonomsko središte Srbije.

Sadržaj 1 Geografija 2 Istorija 3 Teritorijalna organizacija 3.1 Autonomne pokrajine 3.2 Upravni okruzi 3.3 Gradovi 4 Demografija 4.1 Narodi i nacionalne manjine 4.2 Jezik 4.3 Veroispovest 5 Državni simboli 6 Politika 6.1 Spoljni odnosi Srbije 7 Pravosuđe 7.1 Prava građana 8 Ekonomija 9 Turizam 10 Saobraćaj 11 Kultura 11.1 Likovne umetnosti 11.1.1 Srednji vek 11.1.2 Moderno doba 11.2 Književnost 11.3 Muzika 11.3.1 Klasična muzika 11.4 Pozorište i film 11.5 Institucije kulture čiji je osnivač država Srbija 11.6 Svetska kulturna baština UNESKO-a u Srbiji 11.7 Festivali i sajmovi 11.7.1 Likovne umetnosti 11.7.2 Popularna muzika 11.7.3 Umetnička muzika 11.7.4 Pozorište i film 11.7.5 Sport 12 Razvoj nauke i visokog školstva 13 Obrazovanje 14 Praznici 15 Vidi još 16 Galerija slika 16.1 Gradovi 16.2 Priroda 16.3 Kultura 16.4 Narodni običaji 16.5 Religije 17 Reference 18 Spoljašnje veze 18.1 Vlada 18.2 Ostalo

[uredi] Geografija

Za više informacija pogledajte Geografija Srbije.

Srbija se nalazi na Balkanu - regionu jugoistočne Evrope (oko 80% teritorije) i u Panonskoj niziji - regionu srednje Evrope (oko 20% teritorije). No, geografski, a i klimatski, jednim delom se ubraja i u mediteranske zemlje. Ukupna dužina granica sa okolnim zemljama iznosi 2.027 km. Dužina granica po državama susedima iznosi: Albanija 115 km, Bosna i Hercegovina 302 km, Bugarska 318 km, Hrvatska 241 km, Mađarska 151 km, Republika Makedonija 221 km, Crna Gora 203 km, Rumunija 476 km^[2].

Severni deo Republike zauzima ravnica (vidi još: Geografija Vojvodine), a u južnim predelima su brežuljci i planine. Postoji preko 15 planinskih vrhova iznad 2.000 metara nadmorske visine, a najviši vrh je Đeravica (na Prokletijama) sa visinom od 2.656 metara. U Srbiji preovlađuje umereno kontinentalna klima.

Planinski reljef Srbije objašnjava pojavu mnogih kanjona, klisura i pećina (Resavska pećina, Ceremošnja, Risovača...), a dodatnu lepotu obezbeđuje bogatstvo izuzetno očuvanih šuma u čijem sastavu ima mnogo endemskih vrsta, kao i bogatstvo voda, potoka, izvora, pašnjaka itd.

Plovne reke su Dunav (588 km), Sava (206 km), Tisa (168 km) i delimično Velika Morava (ceo tok 185 km). Ostale velike reke su Zapadna Morava (308 km), Južna Morava (295 km), Ibar (272 km), Drina (220 km) i Timok (202 km). Najveće jezero u Srbiji je Đerdapsko jezero sa 163 km² (sa rumunskim delom: 253 km²).

Srbija ima 5 nacionalnih parkova: Đerdap, Kopaonik, Tara, Šar-planina i Fruška gora. Svi nacionalni parkovi poseduju visoke klimatske i zdravstveno-rekreativne vrednosti.

[uredi] Istorija

Za više informacija pogledajte Istorija Srbije.

Srbija na mapi Evrope 814. godine

Istorija Srbije

Srednjovekovna Srbija Srbija pod Osmanlijama Prvi srpski ustanak Drugi srpski ustanak Kneževina Srbija Kraljevina Srbija Kraljevina Jugoslavija SFR Jugoslavija SR Jugoslavija Srbija i Crna Gora Republika Srbija

Prve informacije o srpskoj državi potiču iz VII veka i dinastije Vlastimirovića. Rodonačelnik najznačajnije srednjevekovne srpske države, poznate kao Raška, i dinastije Nemanjić je Veliki župan Stefan Nemanja, srpski vladar iz XII veka. Srpska srednjevekovna država bila je pod jakim političkim i kulturnim uticajem Vizantije. Godine 1217, tokom vladavine Stefana Prvovenčanog, Srbija postaje nezavisna kraljevina, a 1346. dostiže vrhunac moći kao carstvo Stefana Dušana, koji se proglasio za „Cara Srba i Grka“. Turci Osmanlije su porazili srpsko plemstvo 1389. u Bici na Kosovu polju, dok su konačno zagospodarili Srbijom posle pada Smedereva 1459. godine. U periodu od 1459. do 1804, Srbija je bila pod direktnom vlašću Osmanlijskog carstva, mada je u nekoliko kraćih intervala, od kojih je najduži bio od 1718. do 1739. godine, Habzburška monarhija držala pod svojom vlašću veći deo centralne Srbije.

Nacionalni ustanci u Srbiji, 1804. pod vođstvom Đorđa Petrovića zvanog Karađorđe, i ponovo 1815 pod vođstvom Miloša Obrenovića, doveli su do stvaranja autonomne srpske kneževine. Od 1813. do 1882. srpsku državu predvode kneževi, a od 1882. kraljevi dinastije Obrenović. Prvi ustav Srbija dobija 15. februara 1835. godine (Sretenjski ustav). Na Berlinskom kongresu 1878. Srbija je dobila međunarodno priznanje.

Srbi u južnoj Ugarskoj su sredinom 19. veka imali autonomiju pod imenom Srpska Vojvodina.

Majskim prevratom 1903. i ubistvom kralja Aleksandra i kraljice Drage, na vlast ponovo dolazi dinastija Karađorđević, potomci Karađorđa Petrovića, a za novog kralja je postavljen Petar Karađorđević. Srbija je znatno proširila svoju teritoriju na jug posle pobeda u Balkanskim ratovima. Uz velike ljudske i materijalne žrtve, Srbija je doprinela pobedi sila Antante u Prvom svtskom ratu.

Posle 1918. Srbija je, uz Crnu Goru jedina unoseći svoju državnost i suverenost, bila deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, preimenovane 1929. u Kraljevina Jugoslavija.

U Drugom svetskom ratu, delovi Srbije su bili pod okupacijom Sila Osovine, odnosno nacističke Nemačke i njenih saveznika Italije, Bugarske, Mađarske, Albanije, kao i marionetske pro-fašističke državne tvorevine pod nazivom Nezavisna Država Hrvatska (NDH).

Neposredno posle rata, 1945, kao naslednica Kraljevine Jugoslavije, formirana je država pod imenom Demokratska Federativna Jugoslavija koja je bila pod novom vlašću komunističkog režima na čelu sa Josipom Brozom-Titom. Ovu državu je činilo pet konstitutivnih republika: Srbija, Hrvatska, Slovenija, Crna Gora i Makedonija. Iste godine (1945.) država menja ime u Federativna Narodna Republika Jugoslavija, dok je 1963. konačno promenila ime u Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija i dobila i svoju šestu federalnu jedinicu Socijalističku republiku Bosnu i Hercegovinu.

Od 1992, posle raspada SFRJ, sve do 2003. Srbija je činila, zajedno sa Crnom Gorom - Saveznu Republiku Jugoslaviju. Od 2003. Srbija je sastavni deo Državne zajednice Srbija i Crna Gora. Dana 21. maja 2006. godine, održan je referendum na kome su se građani Crne Gore izjasnili za nezavisnost. Od 5. juna 2006. godine Republika Srbija deluje kao nezavisna i suverena država.

[uredi] Teritorijalna organizacija

Za više informacija videti Regioni Srbije i Okruzi Srbije.

[uredi] Autonomne pokrajine

Republika Srbija   Autonomne Pokrajine:     - Vojvodina     - Kosovo i Metohija

U sastavu Republike Srbije nalaze se 2 autonomne pokrajine:

• Vojvodina (Administrativni centar: Novi Sad)
• Kosovo i Metohija (Administrativni centar: Priština)

Napomena: deo teritorije Republike Srbije koji se nalazi izvan teritorije autonomnih pokrajina naziva se centralna Srbija koja ne predstavlja posebnu administrativno-upravnu jedinicu, već je u neposrednoj nadležnosti Republike.

[uredi] Upravni okruzi

Teritorija Srbije je podeljena na 29 upravnih okruga i teritoriju grada Beograda. Na području Autonomne pokrajine Vojvodine nalazi se 7, na području Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija 5, dok se na području centralne Srbije nalazi 17 upravnih okruga i teritorija grada Beograda. Svaki upravni okrug se sastoji od nekoliko opština, a opštine se sastoje od naseljenih mesta.

[uredi] Gradovi

Za više informacija pogledajte Gradovi u Srbiji.

U Srbiji i njenim pokrajinama nalazi se 6.167^[4] naselja.

Na teritoriji Srbije službeno postoji 24 grada i glavni grad Beograd (koji ima poseban status). To su gradovi:

Beograd (1.281.801 stanovnika, šira oblast 1.576.124), Kragujevac (193.930 sa širim delom 211.580), Niš (173.724, širi deo 250.518), Novi Sad (255.071 , sa širim delom 333.895)₁ Priština (254.021 stanovnika,sa okolinom 564.800 stanovnika), Valjevo, Vranje, Zaječar, Zrenjanin, Jagodina, Kraljevo, Kruševac, Leskovac, Loznica, Novi Pazar, Pančevo, Požarevac, Smederevo, Sombor, Sremska Mitrovica, Subotica, Užice, Čačak i Šabac.

Dok su Beograd, Kragujevac i Niš morali svoju teritoriju da podele na 2 ili više gradskih opština po starom zakonu, novi gradovi nemaju obavezu da na svojoj teritoriji obrazuju gradske opštine.

[uredi] Demografija

Za više informacija videti Demografija Srbije, Demografska istorija Srbije i Demografija Kosova i Metohije.

Prema popisu iz 2002. godine, koji ne uključuje Kosovo i Metohiju, Srbija ima 7.498.001 stanovnika. 52% stanovništva živi u gradovima.

Procenat pismenog stanovništva je 96,4% (muškarci 98,9%, žene 94,1%).

Stopa rađanja je 1,78 dece u proseku po svakoj ženi. Prosečna dužina života stanovnika Srbije je 74 godine (muškarci 71, žene 76).

[uredi] Narodi i nacionalne manjine

Srbi čine većinu od 82,86% stanovništva, slede Mađari 3,91%, Bošnjaci 1,82%, Romi 1,44%, Jugosloveni 1,08%, Hrvati 0,94%, Crnogorci 0,92 %, Albanci 0,82%, zatim Slovaci, Vlasi/Rumuni, Makedonci, Muslimani, Bugari, Bunjevci, Rusini, Ukrajinci, Slovenci, Goranci, Nemci, Rusi, Česi, Turci i drugi.

Srbija (bez Kosova i Metohije) 2002.
Srbi				82,86%
Mađari				3,91%
Bošnjaci				1,82%
Romi				1,44%
Jugosloveni				1,08%
ostali				9,79%

Etnički sastav Republike Srbije 1981.

Etnički sastav Srbije 2002. godine

Etnički sastav Vojvodine 2002. godine

[uredi] Jezik

Zvanični jezik je srpski. U Vojvodini pored srpskog zvanični jezici su mađarski, slovački, hrvatski, rumunski i rusinski. Na Kosovu i Metohiji zvanični jezici su srpski,albanski i engleski.

[uredi] Veroispovest

Najveći broj vernika u Srbiji je pravoslavne vere, a slede muslimani (suniti), rimokatolici i protestanti, dok su druge religije slabije zastupljene. U Srbiji živi i izvestan broj ateista.

Ustav i zakoni Srbije dozvoljavaju slobodu veroispovesti, i to pravo se i u praksi poštuje. Vlada na svim nivoima nastoji da zaštiti ovo pravo u potpunosti i ne toleriše njegovu zloupotrebu, bilo od strane državnih organa, organizacija i grupa, bilo od strane pojedinaca. Srbija nema državnu religiju, pa se tako ni verski praznici ne tretiraju kao državni, ali je građanima dozvoljeno da proslavljaju verske praznike kao i određen broj neradnih dana za najznačajnije praznike za svaku veroispovest.

[uredi] Državni simboli

Za više informacija videti Zastava Republike Srbije, Grb Republike Srbije i Himna Srbije.

Himna Republike Srbije je ujedno i stara himna nekadašnje Kraljevine Srbije „Bože pravde“, uz neznatno izmenjen tekst.

Grb Republike Srbije je stari grb Kraljevine Srbije iz doba dinastije Obrenović iz 1882. godine i čini ga dvoglavi beli orao sa štitom na grudima na kome su krst i četiri ocila, a iznad glava orla se nalazi kruna loze Nemanjića.

Republika Srbija ima narodnu zastavu koja je trobojka sa vodoravno položenim bojama: crvenom, plavom i belom. Pored narodne, postoji i Državna zastava koja je u osnovi ista kao i narodna s tim što na trećini dužine gledano sa leva na desno na plavom polju stoji i mali grb Republike Srbije.

[uredi] Politika

Za više informacija pogledajte Politika Srbije.

Sadašnji predsednik Srbije je Boris Tadić koji je pobedio na predsedničkim izborima 2008.. Tadić je i predsednik najveće vladajuće partije Demokratske stranke

Posle parlamentarnih izbora održanih 21. januara 2007., Srbija je pola sata pre zakonskog roka 15. maja 2007. dobila koalicionu vladu Demokratske stranke, Demokratske stranke Srbije, Nove Srbije i G17+ na čelu sa predsednikom Vojislavom Koštunicom.

Veće parlamentarne stranke u novom sazivu Skupštine Srbije pored vladajućih su i: Srpska radikalna stranka, Socijalistička partija Srbije, Liberalno-demokratska partije. Stranka sa najvećim brojem poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srbije je Srpska radikalna stranka koja je i najveća opoziciona stranka u Srbiji.

Trenutni predsednik Narodne skupštine Republike Srbije je Oliver Dulić iz DS-a.

[uredi] Spoljni odnosi Srbije

Za više informacija pogledajte Spoljni odnosi Srbije.

Republika Srbija je i članica više međunarodnih organizacija kao što su: Organizacija Ujedinjenih Nacija (OUN), Organizacija za Evropsku Bezbednost i Saradnju (OEBS), Pakt za Stabilnost Jugoistočne Evrope, Savet Evrope (SE), NATO program Partnerstvo za mir, Međunarodne Organizacije za migracije, Međunarodni Komitet Crvenog krsta i Crvenog polumeseca.

[uredi] Pravosuđe

Za više informacija pogledajte Ministarstvo pravde Republike Srbije.

Ustav Srbije određuje da sudovi štite slobode i prava građana, zakonom utvrđena prava i interese pravnih subjekata i obezbeđuju ustavnost i zakonitost:

Sudska vlast je nezavisna od zakonodavne i izvršne vlasti.

Sudsku odluku može preispitivati samo nadležni sud u zakonom predviđenom postupku.

Svako je dužan, izvršna vlast naročito, da poštuje izvršnu sudsku odluku i da joj se povinuje.

Sudska vlast u Republici Srbiji pripada sudovima opšte nadležnosti i posebnim sudovima.

Sudovi opšte nadležnosti jesu opštinski sudovi, okružni sudovi, apelacioni sudovi i Vrhovni sud Srbije.

Posebni sudovi su trgovinski sudovi, Viši trgovinski sud, prekršajni sudovi, Viši prekršajni sud i Upravni sud.

Vrhovni sud Srbije najviši je sud u Republici Srbiji, i on je neposredno viši sud za apelacione sudove, Viši trgovinski sud, Viši prekršajni sud i Upravni sud.

Viši trgovinski sud je neposredno viši sud za trgovinski sud, Viši prekršajni sud je neposredno viši sud za prekršajne sudove, a apelacioni sud je neposredno viši sud za okružni i za opštinski sud.

Napomena: sistem uređenja sudova primenjuje se od 1. januara 2007.

Ustavni sud Srbije je poseban organ, i ne pripada sudskoj vlasti.

[uredi] Prava građana

Građani u Srbiji su jednaki u pravima i dužnostima i imaju jednaku zaštitu pred državnim i drugim organima bez obzira na rasu, pol, rođenje, jezik, nacionalnu pripadnost, veroispovest, političko ili drugo uverenje, obrazovanje, socijalno poreklo, imovno stanje ili koje lično svojstvo.

Niko ne može biti lišen slobode, osim u slučajevima i u postupku koji su utvrđeni zakonom. Smrtna kazna je ukinuta, odnosno zamenjena odgovarajućom kaznom zatvora.

Građanima je zajemčena sloboda kretanja i nastanjivanja i pravo da napuste Republiku Srbiju i u nju se vrate. Deca, trudnice i stara lica imaju pravo na zdravstvenu zaštitu iz javnih prihoda, kad to pravo ne ostvaruju po nekom drugom osnovu, a druga lica pod uslovima utvrđenim zakonom. ^[5]

[uredi] Ekonomija

Za više informacija pogledajte Ekonomija Srbije.

Srpska ekonomija je bila u kolapsu tokom 1990ih. Godine 1993. zabeležena je druga najveća inflacija u istoriji ekonomije 2,35Х10²³ procenata(64% dnevno)^[6].Prosečna plata u decembru 1993. iznosila je 21 marku. U najkritičnijim momentima dolazilo je i do nestašica hrane^[7]. Srbiji su uvedene opšte sankcije Saveta bezbednosti UN 1992. Veći deo sankcija je ukinut 1996, 2000, 2001. i 2005. kada je u potpunosti normalizovana trgovina sa SAD.

Poljoprivreda čini 16,6% nacionalnog BDP-a, industrija 25,5% i uslužne delatnosti 57,9%. Ukupni BDP za 2007. je bio oko 44,8 milijardi dolara. Dok je BDP-PPP za 2007. po stanovniku iznosio 10,375 dolara^[8]. Srbija se nalazi na površini od ukupno 8.840.000 hektara (vidi još: Poljoprivreda Srbije). Površina poljoprivrednog zemljišta obuhvata 5.734.000 hektara (0,56 ha po stanovniku), a na oko 4.867.000 hektara te površine prostire se obradivo zemljište (0,46 ha po stanovniku). Oko 70% ukupne teritorije Srbije čini poljoprivredno zemljište, dok je 30% pod šumama.^[9] Najveći ratarski kraj je Vojvodina. Gaji se žito, kukuruz, suncokret i soja, te u manjoj meri povrtarske kulture. Najpoznatiji krompir je iz Ivanjice, paprika iz Leskovca, a kupus iz Futoga. Šumadija je poznata po voćarstvu; Vršac, obronci Fruške gore, Aleksandrovačka Župa i deo Metohije po vinogradima. Stočarstvo je razvijeno u Raškoj i u istočnoj Srbiji. Metohija je plodna žitnica. Kosovo je najveće nalazište lignita u Evropi. Homoljske planine su nalazište bakra. Severni deo Banata je bogat naftom i zemnim gasom.

Srbija raspolaže sa oko 2.961.000 radno-sposobnog stanovništva, sa stopom nezaposlenosti od 21,56%^[10] (Kosovo i Metohija oko 50%). U poljoprivredi radi oko 30%, industriji 46% i uslužnim delatnostima 24% (2002, bez Kosova i Metohije)^[2]. Stopa inflacionog rasta preko 6,5%.

Ukupna spoljnotrgovinska robna razmena Republike Srbije za period januar-decembar 2007. godine iznosila je 19.790,9 miliona evra^[11]. Izvoz je iznosio 6432,2 miliona, a uvoz 13358,7 miliona. Spoljnotrgovinska robna razmena bila je najveća sa članicama Evropske unije, oko 60%. U izvozu, glavni spoljnotrgovinski partneri, pojedinačno, bili su: Italija (1.094,2 miliona dolara); Bosna i Hercegovina (1.042,1 miliona dolara) i Crna Gora (950,9 miliona dolara). U uvozu, glavni spoljnotrgovinski partneri, pojedinačno, bili su: Ruska Federacija (2.625,9 miliona dolara, uglavnom uvoz energenata); Nemačka (2.169,7 miliona dolara) i Italija (1.777,8 miliona dolara). U izvozu za 2007. godinu najveće učešće imaju: gvožđe i čelik (1.094 miliona dolara); obojeni metali (694 miliona dolara); povrće i voće (467 miliona dolara); odeća (445 miliona dolara) i proizvodi od metala (426 miliona dolara). Kod uvoza, najviše su zastupljeni: nafta i naftni derivati (1.962 miliona dolara); drumska vozila (1.503 miliona dolara); gvožđe i čelik (917 miliona dolara); industrijske mašine za opštu upotrebu (881 miliona dolara) i električne mašine i aparati (807 miliona dolara).

[uredi] Turizam

Za više informacija pogledajte Turizam u Srbiji.

Zahvaljujući brojnim pozitivnim razvojnim trendovima turistička delatnost se svrstala među najdinamičnije i najpropulzivnije privredne grane, sa višestrukim multiplikativnim efektima (u periodu 1990—2000. god. međunarodni turistički promet povećan je za preko 50%, dok su ukupni prihodi uvećani za skoro 80%) To turizmu daje snažnu generatorsku funkciju u širokom spektru delatnosti, koji se sve više uključuje u prioritete privrednog razvoja brojnih receptivnih zemalja i njihovih pojedinih delova.

Strategijom razvoja turizma u Srbiji utvrđen je selektivni pristup, pri čemu se seoski turizam tretira kao prioritetan u okviru onih vidova turizma koji su vezani za posebna interesovanja (naročito se potencira razvoj eko-turističkih sela na brdsko-planinskim područjima, koja nude zdravu sredinu, ekološku hranu, ugodan ambijent, aktivan odmor u prirodi, etnografske i druge kulturno-istorijske vrednosti).

U dosadašnjem razvoju brdsko-planinskih sela dominantnu, a često i jedinu funkciju privređivanja imala je poljoprivreda (uglavnom stočarstvo i ratarstvo). Brojne druge delatnosti i aktivnosti domicilnog stanovništva, zasnovane na raznovrsnim i vrednim prirodnim i antropogenim lokalnim resursima, uglavnom su ostajale na marginama razvojnih događanja. Među njima je i turistička delatnost koji je važan faktor prosperitetnijeg razvoja ovih sela u Srbiji.

[uredi] Saobraćaj

Za više informacija pogledajte Saobraćaj u Srbiji.

Srbija ima razvijen drumski, železnički, vazdušni i vodni saobraćaj.

Ukupna dužina železničke mreže u Srbiji je 3.619 km a ukupna dužina puteva je 42.692 km (asfaltni) i 24.860 km (betonski). ^[12]

Najznačajnija saobraćajnica je drumsko-železnički evropski koridor 10 (autoput E-75, Subotica - Beograd - Niš - Dimitrovgrad; kao i autoput E-70 Šid-Beograd), koji je kroz istoriju bio put koji je povezivao istok i zapad, koji je spajao Bliski istok i srednju Evropu.

Kroz Srbiju teče reka Dunav, važan plovni put (koridor 7) koji povezuje srednju Evropu sa Crnim morem. Pored Dunava, plovne reke su: Sava, Morava i Tisa, kao i kanal Dunav-Tisa-Dunav.

Aerodromi za međunarodni putnički saobraćaj u Srbiji su aerodrom „Nikola Tesla“ u Beogradu, aerodrom „Kοnstantin Βeliki“ u Nišu i aerodrom „Slatina“ u Prištini.

[uredi] Kultura

[uredi] Likovne umetnosti

Za više informacija videti Srpsko slikarstvo, Srpska arhitektura i Srpska umetnost.

Na teritoriji Srbije postoje ostaci kulturne zaostavštine još iz praistorije. Najpoznatija neolitska kultura na tlu Srbije je kultura Lepenskog vira. U Srbiji su se nalazili raskošni carski gradovi i palate u doba poznog Rimskog carstva i rane Vizantije, čiji se ostaci mogu videti u Sirmijumu, Gamzigradu i Caričinom gradu (Justiniana Prima).

[uredi] Srednji vek

Srpski srednjevekovni spomenici koji su se očuvali do danas uglavnom su crkve i manastiri. Većina ovih spomenika ima freskama ukrašene zidove. Najoriginalniji spomenik srpske srednjevekovne umetnosti je manastir Studenica (oko 1190). Ovaj manastir je bio model za kasnije manastire Mileševa, Sopoćani i Visoki Dečani. Verovatno najpoznatija srpska srednjevekovna freska je prikaz „Mironosnice na grobu“ (ili Beli anđeo) iz manastira Mileševa.

Ikonoslikarstvo je takođe deo srpskog srednjevekovnog kulturnog nasleđa.

Uticaj vizantijske umetnosti se pojačao nakon pada Carigrada u ruke krstaša 1204, kada su mnogi umetnici utekli u Srbiju. Njihov uticaj je vidljiv u izgradnji crkve Bogorodica Ljeviška, manastiru Staro Nagoričino i manastiru Gračanica.

Manastir