San Marino

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Koordinate: 43°56'06 SG Š 12°26'56 IGD

San Marino (ital. San Marino) je mala država sa statusom enklave u okviru Italije.

Sadržaj 1 Istorija 2 Geografija 3 Ekonomija 4 Demografija 5 Administrativna podela 6 Sport 7 Spoljašnje veze

[uredi] Istorija

Za više informacija pogledajte Istorija San Marina

San Marino je jedna od najstarijih država na svetu. Osnovana je 301. godine, ali je bila u sastavu tadašnjeg Rimskog carstva. Njen ustav zvanično je napisan 8.oktobra 1600. Majušnu naciju prvo je priznala Napoleonova Francuska 1797. a kasnije 1815. na kongresu u Beču priznale su je i ostale evropske države. Iako suverena, ona je potpuno zavisna od Italije kojom je okružena u celosti od 19. veka.

Đuzepe Garibaldi je ujedinio Italiju 1860. a svoje sklonište od neprijatelja napravio je u San Marinu. Tamo je dobio novčanu pomoć i namirnice koje su mu bile potrebne da dovrši svoju kampanju. Garibaldi je garantovao da će San Marino uvek biti nezavisna suverena država.

[uredi] Geografija

San Marino se graniči sa dva italijanska regiona, na severoistoku sa Emilijom Romanjom i regionom Marke na jugozapadu. Ima površinu od 60,57 kvadratnih kilometara. Udaljenost između najsevernije i najjužnije granice San Marina iznosi 12 kilometra. Najviši vrh je Monte Titano čija visina je 739 metara.

Klima je mediteranskog tipa, ali je blaža nego u primorju zbog nadmorske visine. Leti temperatura varira od 20° do 30°, a zimi od -2° do 10°. Prosečne padavine iznose 550 mm godišnje.

[uredi] Ekonomija

San Marino nema prirodnih resursa, tako da se njegova teritorija pre svega koristi za poljoprivredu. Uzgajaju se žitarice, vino, masline i voće. Od životinja uzgajaju se goveda i svinje. Sve do šezdesetih godina prošlog veka stanovnici San Marina su živeli pre svega od poljoprivrede. Od tada počinju da se razvijaju i druge delatnosti kao što su zanastvo, trgovina i pre svega turizam. San Marino pre svega izvozi vino, lan, zanatske proizvode i markice. Prodaja markica predstavlja 10% bruto domaćeg proizvoda. Drugi veliki izvor profita je turizam, koji direktno ili indirektno čini 60% državne zarade. Stanovnici San Marina ne plaćaju nikakav ili vrlo mali porez. Prosečna godišnja zarada iznosi 10300 dolara. 52% aktivnog stanovništva radi u sektoru usluga, 41% u sekundarnom sektoru i 7% u poljoprivredi. Od januara 2002. zvanični novac San Marina je evro, a pre toga to je bila italijanska lira.

[uredi] Demografija

Populacija San Marina je 2002. iznosila 28753 stanovnika. Od toga su 83,1% osobe rođene u San Marinu, a 12% su italijani. Više od 13000 državljanina San Marina žive u inostranstvu. Zbog male teritorije gustina naseljenosti je velika i iznosi 475 stanovnika po km². 92,3% stanovništva su katolici, a 3% se izjašnjava da nema religiju.

[uredi] Administrativna podela

San Marino je podeljen u devet kastela (opština): San Marino (4.483 stanovnika), Seravale (9.265), Borgo Mađore (5.916), Domanjano (2.651), Fijorentino (2.031), Akvaviva (1.602), Faetano (1.050), Ćezanova (969) i Monteđardino (787).

[uredi] Sport

San Marino je poznat po trci Formule jedan. Trka se ne vozi na teritoriji San Marina već 100 km severozapadno odatle u Imoli. do toga je došlo 1980. kada je velika nagrada italije iz Monce prebačena u Imolu. Usled protesta odluka je sledeće godine poništena, a kako Italija nije mogla da ima dve trke, trka u Imoli se od 1981. vozi kao velika nagrada San Marina.

Iako San Marino ima malu populaciju ima sopstveni fudbalski šampionat i fudbalski savez osnovan 1931. Prvenstvo se sastoji iz petnaest ekipa koje su u početku podeljene u dve grupe od po sedam i osam ekipa, a zatim po tri prvoplasirane idu dalje i bore se za prvaka po kup formatu.

[uredi] Spoljašnje veze

• Pretraživač San Marina