Sentandreja

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Sentandreja
mađ. Szentendre

Szentandre.jpg
Glavni trg Fo i srpska Blagoveštenska crkva

Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Mađarske Mađarska
Region Centralna Mađarska regija
Županija Pešta
Srez Sentandreja
Stanovništvo
Stanovništvo (2010) 25.724
Gustina stanovništva 547,80 st/km²
Geografske karakteristike
Koordinate 47°42′16″N 19°04′07″E / 47.70440, 19.06858
Vremenska zona UTC+1, leti UTC+2
Površina 43,83 km²
Sentandreja na mapi Mađarska
{{{alt}}}
Sentandreja
Sentandreja na mapi Mađarska
Ostali podaci
Gradonačelnik Atila Janiček
Poštanski kod 2000—2001
Pozivni broj 26
Veb-strana www.szentendre.hu

Sentandreja (mađ. Szentendre, nem. Sankt Andrä) je grad u Mađarskoj.

Sentandreja se nalazi oko 20 km severozapadno od Budimpešte na desnoj obali jednog od rukavaca Dunava (Sentandrejski Dunav).

Grad je poznat po muzejima, galerijama i umetnicima. Zbog svoje slikovitosti i dobrih komunikacionih veza sa Budimpeštom, Sentandreja je postala popularna turistička destinacija.

Istorija[uredi]

Oblast Sentandreje je naseljena više od hiljadu godina. U rimsko doba ovde je bilo naselje Ulcisia Castra („Vučija tvrđava“). Tokom 16. veka, Sentandreja je postala centar Srba u Mađarskoj.

Posle oslobođenja od Turaka (kraj 17, početak 18. veka), Sentandreja je bila destinacija imigranata sa Balkana (Srbija, Dalmacija, Grčka), Slovačke i Nemačke koji su se mešali sa autohtonim Mađarima. Na osnovu privilegija cara i kralja Leopolda I, godine 1690.[1] pod vođstvom patrijarha Arsenija Čarnojevića iz Srbije se u Sentandreju doselilo 8000 srpskih porodica. Po podacima iz 1720, 88% stanovništva Sentandreje su bili Srbi i nešto katoličkih Dalmatinaca (Južni Sloveni).

Danas je Sentandreja gradić mediteranske atmosfere sa kaldrmisanim uličicama, baroknom arhitekturom, i crkvama svih konfesija. Sedište je Budimske eparhije Srpske pravoslavne crkve. Blizu grada se nalazi etnografski muzej na otvorenom i izvor „Stara voda“ gde se po predanju odmarao patrijarh Arsenije Čarnojević.

U Sentandreji danas živi oko 90 Srba.

Spomenici kulture[uredi]

Crkve[uredi]

Od sedam crkava u Sentendreji, četiri su u vlasništvu Srpske pravoslavne crkve:

Crkva Svetog Petra i Pavla (tzv. Ćiprovačka crkva) je sada grkokatolička, katolička zajednica je preuzela tzv. Zbešku crkvu, dok dok je reformatska zajednica preuzela Opovačku crkvu. Ikonostas ove crkve prenet je u Santovo, mesto u mađarskom delu Bačke.

Srpski pravoslavni muzej[uredi]

U Sentandreji se nalazi „Srpski pravoslavni muzej“ koji sadrži veliki broj sačuvanih ikona i drugih crkvenih predmeta.[2]

Poznati Srbi iz Sentandreje[uredi]

  • Avakum Avakumović (1774 - 1811) - muzičar evropskog glasa, konstruisao muzički instrument avakumicu;
  • Jelena Bozda rođ. Belanović (1800 - 1868) - narodni dobrotvor, supruga Nauma Bozde, srpskog trgovca i zadužbinara;
  • Sima Ignjatović (1802 - 1847) - veliki beležnik Magistrata u Budimu, vlasnik poznate gostionice „Kod zlatnog jelena“ u budimskom Tabanu, stecišta srpskih književnika;
  • Jakov Ignjatović (1822 - 1889) - srpski književnik, začetnik srpskog realizma;
  • Evgen Dumča (1838 - 1917) - prvi gradonačelnik Sentandreje, veliki srpski dobrotvor;
  • Pavle Sofrić (1857 - 1924) - profesor istorije, autor prve istorije Sentandreje;
  • Gavril Stefanović Venclović-(1680 - 1749) - književnik iz doba prelazne književnosti, rođen u Sremu ali je dobar deo života proveo u Sentandreji.
Sentandreja početkom 20. veka


Galerija[uredi]

Izvori[uredi]

  1. ^ „Тамо далеко: Сентандреја“ (на ср). Радио-телевизија Републике Српске. 11. 2011. Приступљено 6. 11. 2011.. 
  2. ^ „Тамо далеко: Српски православни музеј“ (на ср). Радио-телевизија Републике Српске. 27. 11. 2011. Приступљено 28. 11. 2011.. 

Spoljašnje veze[uredi]



Koordinate: 47° 40′ sgš, 19° 05′ igd