Sistem za izlučivanje

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga

Sistem za izlučivanje ima ulogu u izbacivanju (ekskreciji) nepotrebnih, često i štetnih materija koje nastaju u procesima metabolizma, kao i u izbacivanju viška vode i jona. Nesvareni delovi hrane ne izlučuju se iz tela, već prolaze kroz crevni kanal i preko analnog otvora bivaju izbačeni u spoljašnju sredinu. Iz organizma se izlučuju samo one supstance koje nastaju unutar ćelije; one pri izlučivanju moraju proći kroz ćelijsku membranu da bi dospele u spoljašnju sredinu.

Organi za izlučivanje mogu biti:

  • u vidu cevčica sa zatvorenim početnim delom koje se granaju po čitavom telu. Ovakvi organi označeni su kao protonefridije.
  • u vidu izuvijanih cevčica, čiji se početni deo otvora preko levkastog otvara u telesnu duplju. Takvi organi označeni su kao metanefridije.
  • u vidu posebno građenih morfoloških i funkcionalnih jedinica ekskretornog sistema - bubrege.
  • u vidu cevčice sa zatvorenim početnim delom koje se otvaraju u crevo, a ovi organi nazivaju se Malpigijeve cevčice.
  • u vidu različitih endokrinih žlezda...

Organe za izlučivanje čine bubrezi, mokraćovod, mokraćna bešika i mokraćna cev.

  • Bubrezi su parni organi koji se nalaze u trbušnoj duplji sa obe strane kičme. Smešteni su u ležišta od masnog tkiva. Oni su tamnocrvene boje i patuljastog oblika. Na uzdužnom preseku bubrega, ispod spoljašnje opne, uočavaju se nešto tamnija bubrežna kora i svetlija bubrežna srž. Bubrežna kora se sastoji od velikog broja bubrežnih telašaca. Od bubrežnih telašaca polaze bubrežne cevčice, koje vijugaju kroz bubreznu koru i spuštaju se u bubrežnu srž. Tu se skupljaju i grade sabirne kanaliće. Oni se grupišu i ulivaju u bubrezne čašice, kojih ima od 15-20 u svakom bubregu. Iz njih se mokraća uliva u proširenje koje se naziva bubrežna karlica. Iz bubrežne karlice polazi odvodni kanal-mokraćovod.
  • Mokraćovodi su parni organi. To su uzane cevi, duge oko 25-30 cm, koje spajaju bubrege sa mokraćnom bešikom.
  • Mokraćna bešika je neparan organ koji se nalazi u dnu trbušne duplje.

Literatura[uredi]

  • „Biologija za II razred gimnazije“ - Brigita Petrov, Miloš Kalezić

Spoljašnje veze[uredi]