Skok udalj

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Skok udalj

Skok udalj u atletici, je sportska disciplina, u kojoj atletičar izvodi skok iz zaleta, sa odrazom jedne noge radi postizanja što veće dužine. Postoji i skok udalj bez zaleta sa odrazom je iz mesta sa obe noge.

Istorija[uredi]

Skok udalj se ubraja među najstarije atletske discipline. Kod antičkih Grka bio je jedna od disciplina u petoboju. Pri izvođenju skoka oni su se služili tzv. halterama tj malim tegovima sa držačem. Ti tegovi, od gvožđa, olova ili kamena, bili su 12 do 29 cm dugi i 1,48 do 4,63 kg teški. Za odraz im je služilo ukopano tvrdo odrazište, ispred kojeg je tle bilo prekopano i poravnato.[1]

Skok udalj u današnjem smislu pojavljuje se sredinom XIX veka u Engleskoj. U programima atletskih takmičenja u SAD, skok udalj se pojavljuje od 1868 kad se osnovan New York Atletic Club. Prvi svetski rekord od 5,80 m postigao ga je P. H. Guč P.H. Gooch na prvom takmičenju studenata Oksforda i Kembridža.[1] Taj rekord je 1874. premašio Irac Irac Dž. Lejn (J. Lane) skočivši 7,48 m. Od 1896, pošto je uvedena odskočna daska naglo se poboljšavaju rezultati u toj disciplini. S rezultatom 8,13 m postignutim 1935. Džesi Ovens (SAD) je više od 25 godina držao svetski rekord. Tek skokovima Ralfa Bostona (SAD) i Igora Ter-Ovanesjana (SSSR) granica od 8,18 m. znatnije pomerena na 8,35 m. Od 1968. svetski rekorder je Amerikanac Bob Bimon koji je postigao 8,90 na Olimpijskim igrama u Meksiko Sitiju. U tom periodu on je i sestski rekorder u dvorani sa 8,25 m. Tek 21 jednu godinu kasnije 1991. u Tokiju današnji svetski rekorder Majk Pauel je oborio Bimonov rekord sa 8,95 m. Karl Luis je skočio preko 9 metara sa prestupom, i 8,91 sa vetrom jačim od dozvoljenog, pa ti rezultati nisu priznati.

Prvi rekordu ženskoj konkurenciji od 5,16 metara zabeležen je 1922. Postavila ga je Čehoslovakinja Marija Mejzlikova.

Prvi jugoslovenski registrovani rekordi su 1919. Feodor Lukač 6,38 na otvorenom i skok udalj bez zaleta V. Ivanović 2,82 m. Istaknuti skakači i nosioci rekorda u daljem razvoju ove discipline bili su Aleksa Spahić (6,80 m) Dragutin Lazarević Cakan (7,03), S. Lenert (7,14), Marjan Urbić (7,32), Boris Brand (7,45), Branko Miler (7,60). Rekord Jugoslavije i Srbije od 1975. do danas drži Nenad Stekić sa 8,45 m. Aktuelna rekorderka Srbije je Ivana Španović sa 6,92 m.

Skok udalj u muškoj konkurenciji, je već na prvim modernim Olimpijskim igrama u Atini 1896., uvrštena u njihov program. Skok udalj za žene je uvršten u olimpijske discipline tek od 1948. u Londonu. Između 1900. u Parizu. i 1912. u Stokholmu. olimpijska disciplina je bio i skok udalj bez zaleta.

Pravila takmičenja[uredi]

Skakalište[uredi]

Sadašnja međunarodna pravila za atletska takmičenja priznaju samo skok udalj sa zaletom. Ova takmičenja se izvode na skakalištu koje mora da ima zaletište sa odskočnom daskom i doskočište (jama sa peskom). Dužina zaletišta, koje je obavezno vodoravno, neograničena je, a obično iznosi 40 do 50 metara. Jama za doskok treba da je široka najmanje 2,75 m, a duga najmanje 9 metara. Odskočna daska ne sme bude udaljena od jame za doskok manje od 1 metara. Odraz se vrši sa odskočne daske koja je ukopana u zemlju na nivou sa površinom zaletišta i jame za doskok i koja na sme biti udaljena. Ivica daske prema jami za odskok zove sa linija odraza. U odrazu, noga ne sme da dotakne tlo iza te linije. Da bi se to registrovalo neposredno iza linije odraza postavlja se dašćica pokrivena plastičnom ili nekom drugom masom kako bi se video otisak noge ako takmičar prilikom skoka pređe liniju odraza. Prilikom skoka takmičar može da odskoči pre dolaska do odskočne daske, što se neće računati kao neuspeo pokušaj. Dužina skoka meri se pod pravim uglom od otiska najbližeg liniji odraza koji takmičar napravi bilo kojim delom tela u jami za doskok.

Izvođenje skoka[uredi]

Tehnika skoka udalj je srazmerno jednostavna. Skakač nastoji da zaleotm postigne što veću brzinu, koju odrazom pretvara u što veću dužinu skoka. Dužina zaleta zavisi od sposobnosti skakača. Za slabije takmičare, početnike i žene iznosi 25—35 metara, a za bolje skakače 35—50 metara. Zalet pri skoku udalj mora biti tačno izmeren i takvog ritma da u momentuodraza skakačeva noga dođe na odraznu dasku. Tačnost zaleta kontroliše se određenim brojem markica. Za bolje skakače postavljaju se dve markice. Polazna i kontrolna. Ova druga je na 6 koraka od odrazne daske. U poslednjem delu zaleta skakač se priptrema ta odraz. Bolji skakači smanjuju dužinu poslednjeg koraka, tako da je on 20—40m cm kraći od predposledljeg koraka. se pri tom postavlja na dasku celim stoplalom. Čim koleno zamajne noge prođe ispod odrazne noge počinje aktivno opružanje noge i ruku.. Odraz završava potpunim opružanjem zamajne noge, a projekcija kretanja tela usmerena je napred-gore. Posle faze odraza sledi faza leta. Putanja težišta skakačevog tela u vazduhu određena je odrazom i na nju skakač ne može uticati za vreme leta. Međutim, dobrim izbacivanjeme nogu u doskoku, skakač možeda poveća dužinu skoka.

Prema kretanju pojedinih delova tela ili položaja tela razlikuju se uglavnomtri tehike skoka udalj: zgrčena, sa uvinućem i koračna.

Svetski rekordi[uredi]

Prvi svetski rekord u atletici IAAF (International Association of Athletics Federations – Međunarodna atletska federacija) je priznala 1912. godine. Obaranje rekorda u skoku udalj u poslednjem periodu sve je ređe. I muški i ženski rekordi na otvorenom i dvorani stari su preko 20 godina. Trenutni rekord kod muškaraca je 8,95 metara a postigao ga je Majk Pauel iz SAD na Svetskom prvenstvu u Tokiju 30. avgusta 1991. Kod žena rekord drži Galina Čistjakova iz SSSR daljinom od 7,52 metra, a postignut je u Lenjingradu, 11. juna 1988.

Svetski rekord za muškarce u skoku udalj u dvorani je 8,79 metara a postigao ga je Karl Luis iz SAD u Njujork 27. januara 1984. Kod žena rekord drži Hajke Dreksler iz Istočne Nemačke skokom 7,37 u Beču, 13. februara 1988.

Lista najboljih rezultata u skoku udalj za muškarce na otvorenom[uredi]

Ovo je lista atletičara, koji su skakali udalj više od 8,65 metara, sa stanjem na dan 12. oktobar 2013. godine. (Napomena: većina atletičara je po nekoliko puta skočilo uudalj u prikazanom visinskom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)[2]

Plasman Rezultat Ime Dat. rođ. Država Mesto Datum
1. 8,95 Majk Pauer 10. novembar 1963. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Tokio, Japan 30. avgust 1991.
2. 8,90 Bob Bimon 29. avgust 1946. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Meksiko Siti, Meksiko 18. oktobar 1968.
3. 8,87 Karl Luis* 1. jul 1961. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Tokio, Japan 30. avgust 1991.
4. 8,86 Robert Emijan 16. februar 1965 Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Cahkadzor, Jermenija 22. maj 1887.
5. 8,74 Lari Majriks 10. mart 1956. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Indijanapolis, SAD 18. jul 1988.
Erik Volder 5. novembar 1971. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD El Paso, SAD 2. april 1994.
Dvajt Filips 1. oktobar 1977. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Judžin, SAD 7. jun 2009.
8. 8,73 Irving Saladino 23. januar 1983. Zastava Paname Panama Hengelo, Holandija 24. maj 2008.
9. 8,71 Ivan Pedroso 17. decembar 1972. Zastava Kube Kuba Salamanka, Španija 18. jul 1995.
10. 8,66 Luis Catumas 12. februar 1982. Zastava Grčke Grčka Kalamata, Grčka 2. jun 2007.
  • Karl Luis na Svetskom prvenstvu u Tokiju 1991. je uz vetar jači od dozvoljenog (+2,9 m/s) skočio 8,91 m. Rezultat na prvenstvu je priznat, ali rekord nije . Priznat mu je skok od 8,87 uz dozvoljenu jačinu vetra.

Lista najboljih rezultata u skoku udalj za žene na otvorenom[uredi]

Ovo je lista atletičarki, koje su skakale udalj više od 7,30 metra, sa stanjem na dan 15. oktobar 2013. godine. (Napomena: većina atletičarki je po nekoliko puta skočilo udalj u prikazanom visinskom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)[3]

Plasman Rezultat Ime Dat. rođ. Država Mesto Datum
1. 7,52 Galina Čistjakova 26. jul 1962. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Lenjingrad, SSSR 11. avgust 1988.
2. 7,49 Džeki Džojner-Kersi 3. mart 1962. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Njujork, SAD 22. maj 1994
Sestrijere, Italija 31. jul 1994
3. 7,48 Hajke Dreksler 16. decembar 1964. Flag of the German Democratic Republic Istočna Nemačka Nojbrandenburg, Zapadna Nemačka 9. jul 1988.
Lozana, Švajcarska 8. jul 1992.
4. 7,43 Anisoara Stanču 29. jun 1962. Zastava Rumunije Rumunija Bukurešt, Rumunija 4. jun 1983.
5. 7,42 Tatjana Kotova 11. decembar 1976. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Brjansk, SSSR 18. jul 1987.
6. 7,39 Jelena Belevska 11. oktobar 1963. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Lenjingrad, SSSR 11. jun 1988.
7. 7,39 Inesa Kravec 5. oktobar 1966. Olympic rings with white rims.svg ZND Kijev, Ukrajina 12. jun 1992.
8. 7,33 Tatjana Lebedeva 21. jun 1976. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Tula, Rusija 31. jul 2004.
9. 7,31 Jelena Hlopotnova 4. avgust 1963. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Alma Ata, SSSR 12. septembar 1985.
10. 7,31 Merion Džouns 12. oktobar 1975. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Cirih, Švajcarska 12. avgust 1998.

Muški rekordi u skoku udalj na otvorenom[uredi]

Ovo je spisak svetskih i kontinentalnih rekorda u skoku udalj na otvorenom za muškarce na sajtu IAAF sa stanjem 15. oktobra 2013. [4]

Rekordi Rezultat Ime Država Mesto Datum
Svetski rekord 8,95 Majk Pauel Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Tokio, Japan 30. avgust 1991.
Afrički rekord 8,50 Godfri Hotso Mokoena Zastava Južnoafričke Republike Južnoafrička Republika Madrid, Španija 4. jul 2009.
Azijski rekord 8,48 Muhamed Salman Al Huvalidi Zastava Saudijske Arabije Saudijska Arabija Sotevil, Francuska 2. jul 2006.
Severnoamerički rekord 8,95 Majk Pauel Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Tokio, Japan 30. avgust 1991.
Južnoamerički rekord 8,73 Irving Saladino Zastava Paname Panama Hengelo, Holandija 24. maj 2008.
Evropski rekord 8,86 Robert Emijan Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Cahkadzor, SSSR, danas Jermenija 22. maj 1987.
Okeanijski rekord 8,54 Mičel Vot Zastava Australije Australija Stokholm, Švedska 29. jul 2011.
Rekord Srbije 8,45 Nenad Stekić Zastava Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije SFRJ
AK Crvena zvezda, Beograd
Beograd, Srbija 1. avgust 1993.

Ženski rekordi u skoku udalj na otvorenom[uredi]

Ovo je spisak svetskih i kontinentalnih rekorda u skoku udalj na otvorenom za žene na sajtu IAAF sa stanjem 15. oktobra 2013. [5]

Rezultat/m Ime Država Mesto Datum
Svetski rekord 7,52 Galina Čistjakova Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Lenjingrad, SSSR 11. avgust 1988.
Afrički rekord 7,12 Čioma Adžunva Zastava Nigerije Nigerija Atlanta, SAD 2. avgust 1996.
Azijski rekord 7,01 Jao Vejli Kina Kina Đinan, Kina 5. juni 1993
Severoamerički rekord 7,49 Džeki Džojner-Kersi Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Njujork, SAD 22. maj 1994
Sestrijere, Italija 31. jul 1994
Južnoamerički rekord 7,26 Moren Higa Magi Zastava Brazila Brazil Bogota, Kolumbija 26. juni 1999.
Evropski rekord 7,52 Galina Čistjakova Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Lenjingrad, SSSR 11. avgust 1988.
Okeanijski rekord 7,00 Bronvin Tompson Zastava Australije Australija Melburn, Australija 7. mart 2002.
Rekord Srbije 6,82 Ivana Španović Zastava Srbije Srbija Moskva, Rusija
Valans, Francuska
11. avgust 2013.
31. avgust 2013.

Lista najboljih rezultata u skoku udalj za muškarce u dvorani[uredi]

Ovo je lista atletičara, koji su u dvorani skakali udalj više od 8,42 metra, sa stanjem na dan 25. oktobra 2013. godine. (Napomena: većina atletičara je po nekoliko puta skočilo uvis u prikazanom visinskom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)[6]

Plasman Rezultat Ime Dat. rođ. Država Mesto Datum
1 8,79 Karl Luis 1. jul 1961. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Njujork, SAD 27. januar 1984.
2. 8,71 Sebatijan Bajer 11. jul 1986. Zastava Nemačke Nemačka Torino, Italija 8. mart 2009.
3. 8,62 Ivan Pedroso 17. decembar 1972. Zastava Kube Kuba Maebaši, Japan 7. mart 1999.
4. 8,59 Miguel Pate 13. jun 1979. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Njujork, SAD 1. mart 2002.
5. 8,56 Jago Lamela 1. jul 1961. Zastava Španije Španija Maebaši, Japan 7. mart 1999.
6. 8,49 Robert Emijan 16. februar 1965 Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Lijeven, Francuska 21. februar 1987.
7. 8,45 Lari Majriks 10. mart 1956. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Lijeven, Francuska 27. januar 1990.
8. 8,44 Majk Pauer 10. novembar 1963. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Budimpešta, Mađarska 5. februar 1993.
9. 8,43 Stanislav Tarasenko 26. jul 1966. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Moskva, Rusija 26. januar 1994.
Erik Volder 5. novembar 1971. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Indijanapolis, SAD 11. mart 1994,

Lista najboljih rezultata u skoku udalj za žene u dvorani[uredi]

Ovo je lista atletičarki, koje su u dvorani skakale udalj više od 7,02 metra, sa stanjem na dan 25. oktobra 2013. godine. (Napomena: većina atletičarki je po nekoliko puta skočilo uvis u prikazanom visinskom rasponu. Prikazan je samo najbolji rezultat.)[7]

Plasman Rezultat Ime Dat. rođ. Država Mesto Datum
1 7,37 Hajke Dreksler 16. decembar 1964. Flag of the German Democratic Republic Istočna Nemačka Beč, Austrija 13. februar 1988.
2. 7,30 Galina Čistjakova 26. jul 1962. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Lipeck, SSSR 28. januar 1989.
3. 7,23 Britni Ris 9. septembar 1986. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Istanbul, Turska 11. mart 2012.
4. 7,20 Larisa Berežna 28. februar 1961. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Gomelj, SSSR 5. februar 1989.
5. 7,17 Jelena Hloptonova 4. avgust 1963. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Kišinjev, SSSR 16. februar 1985.
6. 7,13 Džeki Džojner-Kersi 3. mart 1962. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Atlanta, SAD 5. mart 1994.
7. 7,09 Helga Ratke 16. maj 1962. Flag of the German Democratic Republic Istočna Nemačka Berlin 24. februar 1985.
Inesa Kravec 5. oktobar 1966. Olympic rings with white rims.svg ZND Moskva, ZND 1. februar 1992.
9. 7,05 Jolanda Čen 26. jul 1961. Zastava Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika SSSR Gomelj, SSSR 4. februar 1989.
10. 7,03 Dawn Burrell-Campbell 1. novembar 1973. Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Lisabon, Portugalija 10. mart 2001.

Muški rekordi u skoku udalj u dvorani[uredi]

Ovo je spisak svetskih i kontinentalnih rekorda u skoku udalj u dvorani za muškarce na sajtu IAAF sa stanjem 6. novembra 2013. [8]

Rekordi Rezultat Ime Država Mesto Datum
Svetski rekord 8,79 Karl Luis Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Njujork, SAD 27. januar 1984.
Afrički rekord 8,38 Ignisius Gajsa Zastava Gane Gana
Flag of the Netherlands Holandija (od 2012)
Stokholm, Švedska 2. februar 2006.
Azijski rekord 8,27 Su Sjongfeng Kina Kina Nanking, Kina 11. mart 2010.
Severnoamerički rekord 8,79 Karl Luis Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Njujork, SAD 27. januar 1984.
Južnoamerički rekord 8,42 Irving Saladino Zastava Paname Panama Peanía, Grčka 13. februar 2008.
Evropski rekord 8,71 Sebastijan Bajer Zastava Nemačke Nemačka Torino, Italija 8. mart 2009.
Okeanijski rekord 8,23 Henri Frajn Zastava Australije Australija Istanbul, Turska 29. jul 2011.
Rekord Srbije 8,02 Danial Jahić Flag of FR Yugoslavia.svg SRJ
AK Crvena zvezda, Beograd
Atina, Grčka 13. februar 1999..

Ženski rekordi u skoku udalj u dvorani[uredi]

Ovo je spisak svetskih i kontinentalnih rekorda u skoku udalj u dvorani za žene na sajtu IAAF sa stanjem 6. novembra 2013. [9]

Rezultat/m Ime Država Mesto Datum
Svetski rekord 7,37 Hajke Dreksler Flag of the German Democratic Republic Istočna Nemačka Beč, Austrija 13. februar 1988.
Afrički rekord 6,97 Čioma Adžunva Zastava Nigerije Nigerija Erfurt, Nemačka 5. februar 1997.
Azijski rekord 7,01 Đuen Jang Kina Kina Peking, Kina 13. maert 1992
Severoamerički rekord 7,23 Britni Ris Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD Istanbul, Turska 11. mart 2012.
Južnoamerički rekord 6,89 Moren Higa Magi Zastava Brazila Brazil Valensija, Španija 9. mart 2008.
Evropski rekord 7,37 Hajke Dreksler Flag of the German Democratic Republic Istočna Nemačka Beč, Austrija 13. februar 1988.
Okeanijski rekord 6,81 Nicole Boegman Zastava Australije Australija Barselona, Španija 12. mart 1995.
Rekord Srbije 6,73 Ivana Španović Zastava Srbije Srbija
AK Vojvodina, Novi SAD
Istanbul, Turska 23. februar 2013.

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Skok udalj