Smederevska Palanka

Iz projekta Википедија

Ovom članku ili jednom njegovom delu je potrebno sređivanje. Ovo podrazumeva kategorizaciju, unutrašnje povezivanje, razlamanje teksta i slična uređivanja, kako bi se dobio kvalitetniji članak.       Pogledajte kako se menja strana za pomoć, ili stranu za razgovor. Uklonite ovu poruku kada završite.

Grad Smederevska Palanka je privredni, kulturni i administrativni centar istoimene opštine. Na udaljenosti od oko 70 km od Smederevske Palanke nalaze se, pored Beograda, pet velikih industrijskih centara, što pruža izvanredne mogućnosti za privredni razvoj, kulturni razvoj, razvoj pojedinih sportskih grana i opšte društveni razvoj.U administrativnom smislu opština Smederevska Palanka pripada Podunavskom regionu, koja se sa istoka granici sa opštinom Velika Plana, sa severa sa opštinom Smederevo, sa jugozapada sa opštinom Topola, sa zapada sa opštinom Mladenovac- Grad Beograd i sa juga sa opštinom Rača. Površina opštine iznosi 422 km2 i po veličini je četrdesetdruga u Republici Srbiji. Smederevsku Palanku nazivaju i administrativnim centrom Donje Jasenice, kako zbog svoje veličine tako i zbog institicija koje su smeštene u gradu a imaju nadležnost za veći broj opština.

Smederevska Palanka
Okrug	Podunavski
Predsednik opštine	Radoslav Cokić
Površina	422 km²
Geografska dužina i širina	44° 37s′ 26″ N, 20° 96′ 38″ E
Stanovništvo	56.011 (2002.)
Pozivni broj	026
Poštanski broj	11420
Registarske tablice	SD
Zvanična prezentacija opštine

Sadržaj 1 Reljef 2 Klima 3 Opšti podaci 4 Istorija 4.1 Ime 4.2 Datumi 5 Demografija 6 Prirodni Resursi 6.1 Geografski Položaj 6.2 Vodeni Resursi 6.3 Zemljište, Šume, Biodiverzitet i energetski resursi 7 Privreda 7.1 Holding Korporacija Goša 7.2 Opeka 7.3 Palanački Kiseljak 8 Mediji 9 Poljoprivreda 9.1 Centar za povrtarstvo 10 Infrastruktura 10.1 Železnička stanica 10.2 Bolnica 10.3 Narodni Muzej 10.4 Gradsko Pozorište 10.5 Kulturno umetnička društva 11 Kulturno–Istorijsko Nasleđe 12 Sport 13 Poznati Donjojaseničani 14 Spoljašnje veze 15 Reference

[uredi] Reljef

Opština Smederevska Palanka je grad u Srbiji na 44°21' severne geografske širine i 20°57' istočne geografske dužine, kao ivični, severoistočni predeo Šumadije, koji je poznatiji pod imenom Donja Jasenica, po reci Jasenici koja meandrira njenim atarom, odnosno njenom donjem toku. U donjoj Jasenici naselja se većinom nalaze na ivičnim uzvišenjima rečnih dolina Jasenici i Kubršnice, među kojima je i grad Smederevska Palanka, dok je manji broj naselja raspoređen na brežuljkastom tlu i samim dolinama reka. Ceo ovaj kraj ima ravničarsko-brežuljkasti karakter. U središnjem i jugozapadnom delu sačinjavaju ga široke i plitke rečne doline Jasenice, Kubršnice i Velikog Luga, koje, ističnom ivicom u pravcu jug-sever, postepeno prerastaju u talasasta niska pobrđa.

[uredi] Klima

Klima Smederevske Palanke je umereno kontinentalna sa prosečnim padavinama 636 mm vodenog taloga. Godišnje trajanje sijanja sunca iznosi 2101 ha. Ceo ovaj kraj se odlikuje malom umerenom oblačnošću. Srednja godišnja oblačnost od 5-6 desetina pokrivenosti neba pokazuje da je ovo relativno sunčano područje. Relativna vlažnost vazduha iznosi 73,3% i odgovara nešto suvijem umereno kontinentalnom klimatu Apsolutna maksimalna temperatura zabeležena je i iznosila je 41.3°C a apsolutno najniža temperatura zabeležena je –29.9°C ovi podaci govore o izuzetno velikim temperaturnim amplitudama. Domonantni vetrovi su jugoistočni-košava i severozapadni vetar. Prosečan broj dana pod maglom iznosi 44,7 dana u godini , a prosečan broj dana sa snežnim padavinama iznosi 31.9 dana.

[uredi] Opšti podaci

Opština Smederevska Palanka ima 17 sela i ukupno oko 60.000 stanovnika. Sam grad Palanka ima oko 30.000 stanovnika. Opština Smederevska Palanka nalazi se u slivu reke Jasenice, te pripada regiji pod imenom Donja Jasenica. Sela palanačke opštine su: Azanja, Baničina, Bašin, Bačinac, Vodice, Vlaški Do, Glibovac, Golobok, Grčac, Kusadak, Mala Plana, Mramorac, Pridvorice, Ratari, Selevac, Stojačak i Cerovac. Najveće selo u opštini je Kusadak.

[uredi] Istorija

Arheološka istraživanja koja su vršena na teritoriji opštine Smederevske Palanke, pokazala su da se na ovom području nalazila brojna naselja stara približno 4500-5000 godina i pripadaju ranom neolitu (Medvednjak, Zmajevac, Šiljakovac, Novaci, Staro Selo kod Selevca). Mnogo vekova ovo područije egzistira kao značajno ljudsko stanište. Priroda, plodna zemlja, šume i vode, kao i komunikacije pružale su inzvanredne uslove za život. Zato su tragove svoga vremena, na ovim pitomim predelima, ostavile mnoge civilizacije, ove današnje, kao i one koje su davno iščezle. Ovde su Nelićani i Halštaćani kao stvarali svoja ognjišta, značajni su ovde bili prostori moćnog Rimskog carstva, Turci su gradili svoje hanove, Srbi svoje manastire. Iako se nalazila na važnim komunikacijama, u novijoj istoriji uz sam carigradski drum, Palanka kao naselje počinje sa svojim intenzivnijim razvojem u svim oblastima društvenog života tek kada je prošla železnička pruga, u zadnjoj četvrtini prošlog veka.

[uredi] Ime

Tako je grad u svojoj vekovima dugoj istoriji dobijao više imena: Aspri Eklesija, Bink Palanka, Jeni Palanka, Velika Palanka, da bi dolaskom Turaka 1463. godine, dobila ime Hasanpašina Palanka, zatim samo Palanka i najzad Smederevska Palanka.

[uredi] Datumi

• 29. JANUAR 1412 - despot Stefan Lazarević potvrđuje zakonik o rudarstvu
• 13. decenbra 1428 - Đurađ Branković prima poslanike Dubrovnika i izdao im povelju kojom se ubrovcanima dozvoljava slobodna trgovina sa despotovinom
• Marta 1433 godine u Nekudimu despot Đurađ prima izaslanika francuskog kralja FILIPA, urgundijskog viteza BERTRANDONA, koji je kasnije opisao ovaj susret i objavio ga.
• 21.juna 1532 godine sultan Sulejman konašio je u Ak-Kilise (turski prevod za Belu Crkvu na Carigradskom drumu, prilikom ratnih pohoda protiv cara Karla V.
• Mirom u Požarevcu od 21. jula 1718 godine severni deo Srbije pripada Austrijancima, pa tako i Palanka u periodu od 1717-1737 godine pripada Austriji.
• 4.marta 1804. godine Karađorđe u Hasanpašinoj Palanci posle opsade i osvajanja razgovara sa turcima – dahijskim izaslanicima. Pošto pregovori nisu uspeli Karađorđe popali drvenu tvrđavu u Palanci i odatle se uputi na Rudnik.
• U jesen 1809 godine u Hasanpašinojpalanci Karađorđe drži takozvanu “malu skupštinu” na kojoj su donete važne odluke za nastavak ustanka.
• Početkom 1825 Miloje Popović Đak podiže bunu protiv Miloša Obrenovića koji istu uguši, a Đaka 7. februara 1825 godine pogubi na Rudinama u Palanci.
• 16.juna 1866. Palanka proglašena varošicom .

[uredi] Demografija

Smederevska Palanka
Država	Srbija
Okrug	Podunavski
Opština	Smederevska Palanka
Položaj	44° 21′ 57" SGŠ 20° 57′ 46" IGD
Površina	km²
Populacija (2002)  - broj stanovnika  - gustina	25300  st./km²
Poštanski broj	11420 11421
Pozivni broj	026
Registarska oznaka	SD
Smederevska Palanka Smederevska Palanka na mapi Srbije

U naselju Smederevska Palanka živi 20351 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,3 godina (37,8 kod muškaraca i 40,7 kod žena). U naselju ima 8700 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,91.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Poreklo stanovništva ukazuje na puteve migracionih kretanja, pa je najveći broj doseljenika u ovaj kraj dolatio sa Kosova i Metohije, iz dinarskih, timočko-braničevskih, vlaških i vardarsko-moravskih krajeva. Novije, unutrašnje migracije, naročito iz sela ugrad, koje su sa vremenom bivale sve zapaženije, naručito su poslednjih godina postale sve izraženije, što je dovelo do naglog rasta grada, sa svim posledicama karakterističnim za takav proces.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 7413 [1] 1953. 9427 1961. 13014 1971. 18687 1981. 23635 1991. 25146 24529 2002. 26203 25300

Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi			24.065	95,11%
Romi			399	1,57%
Jugosloveni			109	0,43%
Crnogorci			104	0,41%
Makedonci			100	0,39%
Hrvati			54	0,21%
Albanci			20	0,07%
Slovenci			16	0,06%
Muslimani			16	0,06%
Mađari			16	0,06%
Rusi			12	0,04%
Bugari			10	0,03%
Goranci			6	0,02%
Slovaci			3	0,01%
Rumuni			3	0,01%
Česi			2	0,00%
Nemci			2	0,00%
Ukrajinci			1	0,00%
Bošnjaci			1	0,00%
nepoznato			181	0,71%

[uredi] Prirodni Resursi

[uredi] Geografski Položaj

Smederevska Palanka je od Beograda udaljena oko 80 km, a od koridora 10 vazdušnim putem svega 8 km. Iz pravca Beograda u Smederevsku Palanku stiže se iz četiri pravca sa koridora 10 - Autoputa E-75 i to isključenjima kod Mladenovca (udaljenost 41 km) isključenjem kod Kolara ( 27 km) čime su povezana i dva velika seoska naselja u opštimi Azanja i Selevac, isključenjem kod Požarevca (25 km) preko Mihajlovca i prigradskog naselja Grčac kao i isključenjem kod Velike Plane (12 km). Pored dobre saobraćajne povezanosti sa glavnim gradom. Smederevska Palanka je dobro povezana i sa centralnom Srbijom i to regionalnim pravcima Smed. Palanka – Rača - Kragujevac (50 km) i pravcem Smed. Palanka – Topola - Rudnik (56 km) sa Ibarskom magistralom. Na osnovu ovih podataka može se zaključiti da opština Smederevska Palanka ima dobar geografski polozaj. Kroz opštinu Smederevska Palanka prolazi i železnička pruga Beograd - Niš, prva pruga u Srbiji, a kroz Smederevsku Palanka prvi voz je prošao 15. septembra 1884. godine. U Smederevskoj Palanci na Rudinama nalazi se i istoimeni sportski aerodrom sa travnatom pistom koji može da služi i u komercijalne svrhe .

[uredi] Vodeni Resursi

Kroz područje opštine Smedervska Palanka protiču tri reke Jasenica (duga 79 km), Kubršnica (42km) i Mali Lug (21,1 km). Regulacijom tokova reka i potoka stvorene su četiri akumulaciona jezera Kudreč I i II, Pinosavsko u Kusatku i Vlaškodolsko. Na teritoriji opštine Smedervska Palanka poslednjih godina intezivno se radi na regulaciji tokova reke Jasenice i Kubršnici ime se sprovodi plan zaštite od stogodišnjih poplava. Posebnu vrednost ovog područja predstavljaju izvorista mineralne i termo-mineralne vode. Najvažniji je izvor mineralne vode Kiseljak, koji su koristili još stari Rimljani, ali se sa sigurnošču može reći da se ovaj izvor eksplatiše od 1719. godine, o čemu je pisao Driš, izaslanik tadašnje austrijske uprave u Srbiji. Flaširanje mineralne vode sa izvorišta Kiseljak datira od kraja XIX veka. Prema podacima Marka T.Leka kisela voda “Crvenog Krsta” bila je izložena na “Balkanskom sajmu” u Londonu 22. aprila 1907. godine i dobila zlatni medalju za kvalitet (Marko T.Leko, Lekovite vode i klimatska mesta Kraljevine SHS, Beograd 1922. god.).Prema nekim istraživaljima,ova mineralna voda je treća po kvalitetu u Evropi,prevashodno zahvaljujući prirodnom selenu,koji svega par mineralnih voda u Evropi sadrži. Pored izvorišta Kiseljak postoje i izvori mineralne vode u Vodicama i Cerovcu. Posebno je značajan izvor termomineralne vode čija je temperatura vode 45,1°C i koja je izuzetno lekovita . Lekovitost mineralne vode utvrdjena je u Beču 1834 godine a doktor Linder Majer 1851. godine objavljuje publikaciju o Palanačkom Kiseljaku.

[uredi] Zemljište, Šume, Biodiverzitet i energetski resursi

Ukupna površina teritorije opštine sastoji se od poljoprivrednog zemljista 82.1% ukupne površine 11.6% gradjevinsko zemljište , 5.5% zemljišta je pod sumom a 0.4% ukupne površin odnosi se na vodene površine i 0.4% odnosi se na ostalo zeljište. U prirodne resurse naše sredine treba navesti i nalazišta gline, čijom je eksplatacijom jos aprila 1898 godina počela sa radom ciglana Ðorđa Dimića,prete a današnje opekarske industrije u Smederevskoj Palanci. Pored nalazišta gline na teritoriji opstine ima i nalazište kamena,takozvane Teskobe, izme u naselja Mramorac i Baničina,koji se ne eksplatiše.Urađena su ispitivanja i utvrđen kvalitet kamena koji se može koristiti za donju podlogu pri izradi puteva. Pod šumom se nalazi 1889 ha ukupne povrsine ,a najznačajnija je šuma Mikulja sa 130 ha, koja se nalazi na 2.5 km od grada i nadmorskoj visini od 110 - 200 m. Pod pojmom biodiverzitet ili biološka raznovrsnost podrazumeva se raznovrsnost i rasprostranjenost biljnog i životinjskog sveta.Biološka raznovrsnost podrazumeva raznovrsnost živih organizama koji nastanjuju kopno i vodu,kao i raznovrsnost unutar različitih vrsta. Karakteristične životinje za ovo pdručje su srne, lisice, zečevi. Od lovne pernate divlja i najbrojnije su jarebice, prepelice i fazani. Opstanak životinjskog sveta u poslednje vreme sve više zavisi od ljudske pomoći i održavaju se veštačkim putem. Bitno obeležje palanačke opštine predstavlja riblja fauna pre svega šaran i som koji se mogu na i u veštackim akumulacijama, kao klen i mrenica u rečnim tokovima. Što se tiče flore preovlađuje listopadno drveće i nešto manje četinari. Pod energetskim resursima možemo navesti geotermalnu energiju koja se može koristiti za zagrevanje staklenih bašti u poljoprivrednoj proizvodnji. Relativno velika dužina sunčevog sjaja između 1900-2300 h predstavlja potencijal za korišćenje solarne energije pre svega u zagrevanju stambenog prostora. Poslednja istraživanja ukazuju i na mogućnost korišćenja energije vetra, s obzirom da se na području opštine stvara ruža vetrova prosečne brzine oko 4 m\sec. Nameće se razmišljanje da se povoljna vazdušna strujanja mogu iskoristiti kao individualni energetski izvori (crpljenje vode, mini elektrane - vetrogeneratori)

[uredi] Privreda

U privredi opštine zastupljene su gotovo sve privredne grane. Pored industrije i poljoprivrede, sve više značajno mesto zauzimaju i razne uslužne delatnosti, sa manjim ili većim oblicima organizovanosti, u čemu prednjači ugostiteljstvo i razne zanatske usluge, a društveni proizvod svrstava opštinu u grupu srednje razvijenih opština u Srbiji. Vodeća privredna grana je industrija, pre sevega zahvaljujući Holding Korporaciji Goša, kao osnovnom nosiocu razvoja, kako po obimu zaposlenih, tako i po proizvodnji i uticaju na ostale delatnosti.

[uredi] Holding Korporacija Goša

Sa svojih preko 24 organizovanih celina, preduzeća, fabrika sa 7000 zaposlenih, od čega jednu trećinu čini visokostručni kadar, - Holding korporacija predstavlja savremen, tržišno orjentisani poslovni sistem, korporacijskog tipa, sa tradicijom dugom 75 godina. Holding Korporacija Goša na tržištu nastupa kao jedinstven sistem sa širokom proizvodnim i tehnološkim mogućnostima. Oslanjajući se na sopstveni ekonomski i kadrovski potencijal, Goša je u mogućnosti da domaćem i stranom tršištu ponudi proizvode po međunarodnim standardima, a partnerima različite oblike poslovne saradnje i trgovine.

[uredi] Opeka

Stogodišnja tradicija preduzeća „Opeka“, sada se najsavremenijom opremom i mehanizacijom proizvodnog procesa, stvorila sigurnu i kvalitetnu proizvodnju opekarskih proizvoda koji se plasiraju na celokupno tržište Jugoslavije. Svojom proizvodnjom značajno utiče na razvoj građevinarstva, kako i velikih sistema tako i privatnog preduzetništva, a time i na stepen zaposlenosti.

[uredi] Palanački Kiseljak

Palanački kiseljak, preduzeće za eksploataciju i distribuciju prirodne mineralne vode, spada u jedno od najprofitabilnijih i najpoznatijih u ovom kraju. Svojom najsavremenijom tehnologijom obezbeđuje proizvodnju „kisele vode“ i drugih osvežavajućih napitaka koji se uspešno plasiraju na čitavoj teritoriji Srbije. Izvore mineralnih voda, koji se nalaze nadomak grada, izgleda da su koristili, za lečenje, još stari Rimljani. Na Kiseljaku je, u novije vreme izgrađen hotel i banja, koje, uz medicinski nadzor i usluge, sve više građana Srbije koristi. Sve to dokazuje da je Kiseljakm, bio i ostao, najveća turistička perspektiva Palanke.

[uredi] Mediji

U Palanci postoje dve medijske kuće.RTV Jasenica,koja pokriva negde oko 30% područja Srbije i čiji signal dopire do Bele Crkve i Inđije na severu,kačeći predgrađa Beograda,kao npr. Mirijevo,te do Čačka i Zlatibora na jugu zemlje i RTV Dević,čiji signal mahom obuhvata susedne opštine. Nekada je u gradu radila i TV Goša koja se pre par godina ugašena,a RTV Jasenica je otkupila prostorije i signal nekaašnje TV Goše.Takođe više ne radi ni radio Progres S.

Od štampanih medija izlazi časopis Jasenica.

[uredi] Poljoprivreda

Poljoprivreda, koja čini 42,15% ukupnog stanovništva opštine i obuhvata 88,7% njene površine predstavlja ogroman potencijal, stvara mogućnosti za brži razvoj opštine, a samim tim i poboljšanje životnog standarda svih žitelja ovoga kraja. Proizvodni kapaciteti, “Voćara“ i drugih poljoprivrednih organizacija, kao i individualna poljprivredna proizvodnja, obezbeđuju uslove za ostvarivanje boljeg životnog standarda.

[uredi] Centar za povrtarstvo

Preko pedest godina (osnovan 1946) postojanja i rada Centar za povrtarstvo, koji je u sastavu Instituta za poljoprivredu Srbija – Beograd, označava značajan razvoj ove poljoprivredne grane ne samo u ovom kraju, već u čitavoj Srbiji. Sa svojim oglednim i proizvodnim poljima, staklenicima, plastenicima i toplim lejama, laboratorijama, objektima i uređajima za ubiranje, doradu i čuvanje semena povrća, a naročito entuzijazmom viskostručnog kadra – Centar je već dugo godina u samom vrhu naučnih institucija ove vrste u nas. Njegov ogroman doprinos razvoju povrtarstva u Srbiji, pre svega, sastoji se u proizvodnji semena povrća, pri čemu naročiti značaj ima to što godinama povećava obim i asortiman, a strane sorte i domaće populacije se zamenjuju sopstvenim selekcijama, prilagođenim našim uslovima i ukusima. Ništa manji značaj nema i veliki broj naučnih radova i naučno-popularne literature koju su objavili stručnjaci Centra.

[uredi] Infrastruktura

Infrastruktura, koja u gradu nije shvaćena kao vanprivredna, svojim razvojem omogućava da grad, prema svojim mogućnostima, izgleda što potpunije i organizovanije i da dalje stvara preduslove za brži razvoj privrede i poboljšanje kvaliteta života svih građana. Izgradnja vodovoda, proširenje i modernizacija PTT, stalno poboljšavanje visokog kvaliteta elektro mreže, izgradnja gasovoda, uređenje zelenih i parking površina, samo su deo aktivnosti u ovim delatnostima. Kultura i sport imaju dugu tradiciju u Smederevskoj Palanci. Najstarija ustanova kulture je Biblioteka, koja je osnovana početkom 1869. godine, kada, i tada i danas, mnogo veći gradovi nisu ni pomišljali da osnoju svoja čitališta.U Smederevskoj Palanci je i sedište okruznog arhiva, koji je savremeno opremljen i pruža mogućnosti za svakovrsna istraživanja pre svega prošlosti ovoga kraja. U novije vreme zapažen je razvoj izdavačke delatnosti. Smederevska Palanka raspolaže relativno rasprostranjenom infrastrukturom ali se može reći i ne dovoljno kvalitetnom. Na kvalitet infrastrukturne mreže (putevi, vodovod, kanalizacija, energetika, gasna mreza, telekomunikacije) u mnogome je uticao polozaj naše zemlje u poslednjoj deceniji prošlog veka, kada se i nije moglo značajnije ulagati kako u održavanje tako i proširenje infrastrukturne mreže. Kada govorimo o infrastrukturi kao resursu onda možemo reći da je na teritoriji opštine Smederevska Palanka ukupna dužina puteva 218 km od toga se na regionalne puteve odnosi 76 km, koji su relativno lošem stanju.Tek zadnjih godina značajno se ulaže u regionalne pravci dok su lokalni putevi u dosta lošem stanju. Dužina vodovodne mreže iznosi 105 km na koju je priključeno 8.900 potrošača. Pored gradskog vodovada na koji su priključena i dva naselja, Mala Plana I Grčac, postoje i jedanaest seoskih vodovoda. Sa sigurnošću se može reći da 90% seoskog stanovništva nema organizovano snabdevanje pijaćom vodom. Dužina kanalizacione mreže iznosi 103 km i odnosi se na gradsko podrucje.U gradu je urađeno svega 8.2 km kišne kanalizacije. Broj telefonskih priključaka u opštini je 16.167, a postoje i dva bežična internet provajdera Optimum i Proficom. Na teritoriji opštine nema proizvođača elelektrične energije, ali je distrubutivna mreža vrlo razvijena i svojim kapacitetima omogućava sigurno snabdevanje potrošača kao i pruža mogućnosti za podizanje novih proizvodnih kapaciteta. Instalisana snaga na naponskom nivou 110KV iznosi 63MVA a na nivou 35KVA iznosi 104MVA. Gasifikacija grada započela je 1995 godine kada je formiran Fond za gasifikaciju. Do sada je urađena primarna mreža u dužini od 5.6 km – srednjeg pritiska i 6.2 km distributivne mreže – niskog pritiska. Do značajnijeg povećanja broja priključaka nije došlo tako da je svega oko 100 domaćinastava priklju eno. U poslednje vreme vode se ozbiljni pregovori sa inostranim starateškim partnerima kako bi se distributivna mreža proširila i omogućio priključak većem broju doma instava ali i privrednim subjektima.

[uredi] Železnička stanica

Palanka leži na najstarijoj balkanskoj pruzi Beograd - Niš,sagrađenoj 1884. kada i zgrada Železničke stanice u Palanci,danas,jedne od najlepših u Srbiji.

[uredi] Bolnica

Veliki stepen razvoja zdravstva i njegov kvalitet oličen je u Bolinici „Stefan Visoki“, koja sa banjom Kiseljak i Domom zdravlja ima sve neophodne uslove da pruži kompletne zdravstvene usluge građanima, čitavog kraja šumadijske Jasenice, a njen doprinos jeste porodilište, jedno od najsavremenijih u Srbiji.

[uredi] Narodni Muzej

Narodni muzej, iako po nastanku mlađa ustanova, poseduje dve zbirke koje su nezaobilazne pri osnivanju iole ozbiljnijih tematskih izložbi:srpsko slikarstvo pre polovine dvadesetog veka je jedna od tri najbogatije zbirke; materijalni ostaci staračevarske, odnosno venčanske kulture, pronađeni na teritoriji opštine, ne zaostaju mnogo za poznatim zbirkama, već ih uspešno dopunjuju.

[uredi] Gradsko Pozorište

Tu je i gradsko pozorište, čiji se organizovani počeci vezuju za 1905. godinu, koje je već više decenija u samom vrhu pozorišnog amaterizma Srbije.

[uredi] Kulturno umetnička društva

Kulturno-umetničko društvo "Goša" je jedno od najpoznatijih amaterskih folklornih ansamblova Srbije. Kulturno umetničko društvo Goša je organizator Festivala folklora "Jaseničko prelo" koje se održava u poslednjem vikendu aprila svake godine i koji iz godine u godinu broji sve više učesnika. KUD Goša poznat je kao učesnik svih najvažnijih folklornih festivala Evrope: Portugalije, Turske, Poljske, Švedske, Rusije, Nemačke itd.

Kulturno-umetničko društvo „Abrašević“, negujući narodnu muziku i folklor, čuva tradiciju koja vuče korene još iz prošlog veka.

[uredi] Kulturno–Istorijsko Nasleđe

Kulturno-istorijsko nasleđe je svedok vremena koje je prošlo na ovim prostorima i nosilac kulturnog identiteta ove sredine ali istovremeno i potencijalni turistički resurs koji može služiti opštini radi sopstvene afirmacije i poboljšanje sopstvenih turističkih potencijala. Od značajnijih kulturnih spomenika treba spomenuti Kamenitu ćupriju koja se nalazi u Staroj čaršiji u Palanci koja je sagrađena 1730 godine. Stara crkva brvnara u Palanci je najveća a u isto vreme i jedina Gradska crkva brvnara. Sagrađena je u periodu od 1827 - 1830 godine, a ikonostas je urađen u radionici poznatog zografa Knjaza Miloša - Janje Molera. Crkva brvnara u Selevcu sagrađena je 1830-1833 godine.Važno je spomenuti i spomen obeležje Stanoju Glavašu u Baničini kao i građevine s početka XX veka, koje govore o ubrzanaoj industrijalizaciji grada vezane za nastajanje GOŠE, nekad Jasenice a.d. iz 1923. godine kao i zgradu zadružnog doma u Azanji u kojoj je osnovana 1894 godine, druga po starosti zemljoradnička zadruga u Srbiji. Potrebno je napomenuti da se počeci obrazovanja vezuju za 1827 godinu kada je u Hasanpašinoj Palanci otvorena osnovna škola a od 1920 godine u Palanci počinje sa radom i Gimnazija.

[uredi] Sport

Duboki su koreni organizovanog bavljenja sportom u Palanci, ali, što je karakteristično za sve manje gradove, vrhunski rezultati postizani su na mahove, u različitim disciplinama. Danas sa najviše uspeha opstaje košarka, fudbal standardno održava kontinuitet, a šah, i muški i ženski, već decenijama je u samom vrhu naše zemlje, povremeno i u Evropi.Nije na odmet pomenuti i veoma uspešne palanačke karatiste i karatiskinje,koji već duži niz godina ostvaruju zapažene rezultate,kako u regionalnim i republičkim,tako i u evropskim okvirima.Veoma uspešan segment palanačkog sporta čini i bokserski klub „Goša“,čiji bokseri standardno osvajaju medalje na republičkim i evropskim takmičenjima.

Svakako,najznačajnija imena sporta u Palanci su košarkaški trener,Miroslav Muta Nikolić,koji je zajedno sa Željkom Obradovićem vodio 1998. tadašnju reprezentaciju Jugoslavije do svetskog zlata u Indijanopolisu,preko vođenja velikih košarkaških klubova,kakvi su "Budućnost",Podgorica i "Crvena Zvezda",Beograd,te nekadašnja zvezda reprezentacije Jugoslavije i FK "Crvena Zvezda",Perica Ognjenović.

[uredi] Poznati Donjojaseničani

• Božidar Trudić, Palanka
• Stanoje Glavaš, Glibovac
• Vujica Vulićević, Azanja
• Radomir Aranđelović, Palanka
• Miloje Popović - Đak, Kusadak
• Živko Pavlović, Bašin
• Pera Todorović, Vodice
• Milutin Srećković, Palanka
• Bogdan Banković, Kusadak
• Miroslav Muta Nikolić,Palanka
• Perica Ognjenović,Palanka

2021. godine Palanka će slaviti 1000 godina postojanja.

[uredi] Spoljašnje veze

• Zvanična prezentacija opštine Smederevska Palanka
• http://chat.smederevska-palanka.com
• http://smederevska-palanka.com
• Sajt Kulturno-umetničkog društva "Goša"
• http://sumadinac.de
• http://www.bozur-most.co.yu
• http://www.bbnet.org.yu/blnet/yug_e/municipal/smpalanka
• http://www.jasenica.org.yu
• http://www.bibliotekapalanka.org.yu
• http://www.gosa.co.yu
• http://www.opeka.co.yu
• http://www.palanackagimnazija.edu.yu
• http://www.crkvasvetogpreobrazenja.com
• http://www.palkis.co.yu
• http://www.sud-spalanka.com
• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
• Satelitska mapa (Wikimapia)
• Gugl satelitska mapa (Maplandia)
• Plan naselja na mapi (Mapquest)

[uredi] Reference

Koordinate: 44° 21' 57" SG Š, 20° 57' 46" IGD

Naseljena mesta opštine Smederevska Palanka
Azanja • Baničina • Bačinac • Bašin • Vlaški Do • Vodice • Glibovac • Golobok • Grčac • Kusadak • Mala Plana • Mramorac • Pridvorice • Ratari • Selevac • Smederevska Palanka • Stojačak • Cerovac