Spomenik Neznanom junaku
Spomenik Neznanom junaku na Avali je monumentalni mauzolej na vrhu planine Avala na jugoistoku Beograda (opština Voždovac). Tvorac ovog spomenika je hrvatski i jugoslovenski vajar Ivan Meštrović. Podignut je 1938. godine.
Do mauzoleja vodi monumentalno stepenište. Nalazi se na visini od 511 metara nadmorske visine i predstavlja vidikovac Beograda.
Sadržaj |
[uredi] Istorija
Spomenik neznanom vojniku (soldat inconnu) je podigla Francuska u Parizu, pod Trijumfalnom kapijom, prva među savezničkim državama, kao izraz zahvalnosti mnogim neznanim vojnicima koji su izginuli po rovovima do tada najkrvavijeg rata. Ubrzo potom i Sjedinjene Američke Države na Arlingtonskom nacionalnom groblju postavljaju spomenik Neznanom vojniku (Unknown Soldier). Velika Britanija u Vestminsterskoj opatiji obeležava grob Nepoznatog ratnika (Unknown Warrior) a potom i druge savezničke vojske: Kanada, Belgija, Italija, Portugal.
Seljaci iz podavalskih sela su sami skupili nešto novca i podigli pomen jednom nepoznatom vojniku čiji su grob pronašli. Nemci su 1915. godine jednog vojnika sahranili i na grob postavili krstaču sa natpisom „Ein unbekannter serbischer Soldat“ (nepoznati srpski vojnik).
Gradnju spomenika neznanom junaku na planini Avala inicirao je kralj Aleksandar I. Spomenik je trebalo da bude memorijal žrtvama Prvog svetskog rata. Datumi ispisani na spomeniku, 1912-1918, označavaju da se spomenik odnosi i na poginule u Balkanskim ratovima 1912. i 1913.
Spomenik je sagrađen između 1934. i 1938. na mestu nekadašnje srednjevekovne tvrđave Žrnov. Za izgradnju je iskorišćeno 8000 m³ crnog jablaničkog mermera. Građevina je projektovana u neoklasičnom stilu u formi grčkog hrama. Kao inspiraciju Meštrović je koristio grobnicu Kira II u Pasargadu u Persiji. Grob leži na pet uspravnih blokova granita i okružen je karijatidama koje nose krov. Ovih osam skulptura simbolizuju majke vojnika i narode i regije Kraljevine Jugoslavije. To su: Šumadinka, Panonka-Vojvođanka, Crnogorka, Kosovka, Dalmatinka, Zagorka, Slovenka i Makedonka.
Predsednik Srbije ovde, na praznik Dana državnosti Srbije, 15. februara, odaje počast svim srpskim vojnicima poginulim u ratovima.
[uredi] Literatura
- Spomenik Neznanom junaku na Avali, Dragan Milovanović, Beograd, 2003
[uredi] Vidi još
[uredi] Spoljašnje veze
- Poznati spomenici Beograda
- Informacije o Avali
- Spomenik neznanom junaku na Avali
- Spomenik Neznanom junaku na Avali (Beograd)
- Neznani junak
|
||||||||||||||||
