Srbi

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Srbi
Sveti Sava  • Car Dušan  • Karađorđe  • Vuk Karadžić N. Tesla  • M. Pupin  • N. Petrović  • M. Milanković
Ukupna populacija
12.5-13 miliona[traži se izvor od 10. 2009.]
Populacija
Srbija 6.212.838 (2002.) [1]  Bosna i Hercegovina oko 1.700.000 (2009) [2]  Nemačka 600.000 (2005.) [3]  SAD 600.000 [4]  Hrvatska 201.631 (2001.) [5]  Crna Gora 198.414 (2003) [6]  Švajcarska 185.953 (2008.) [7]  Austrija 300.000 (2008.) [8]  Kanada 121.050 [4]  Australija 96.895 (2006.) [9]  Francuska 119.889 (2007.) [10]  Ujedinjeno Kraljevstvo 70.000 (2005.) [11]  Slovenija 38.964 (2002.) [12]  Makedonija 35.939 (2002.) [13]  Švedska 76.600 (2008.) [14]  Rumunija 22.518 (2002.) [15]  Rusija 15.000 [4]  Danska 12.000  Italija 10.000  Albanija 10.000  Južnoafrička Republika 7.000  Norveška 15.000  Holandija 6.000  Grčka 5.500  Mađarska 5.000  Luksemburg 4.000  Španija 3.000 (2006.) [16]  Brazil 2.000  Čile 2.000  Češka 1.801 (2001.)  Novi Zeland 1.400
Jezici
Srpski jezik
Religija
Dominira pravoslavna, ali ima i protestanata, rimokatolika i muslimana.
Etničke grupe
Indo-Evropska   Sloveni      Južni Sloveni

Srbi su južnoslovenski narod koji pretežno živi na Balkanskom poluostrvu i Panonskoj niziji: u Srbiji, gde čini oko 66% stanovništva, Bosni i Hercegovini oko 35% i Crnoj Gori, gde ih ima oko 32%. Oko 200.000 Srba živi u Republici Hrvatskoj gde su do 1991. godine bili konstitutivni narod.

U Republici Srpskoj, jednom od dva entiteta Bosne i Hercegovine, Srbi su većinski narod (oko 90%). U Centralnoj Srbiji Srbi čine 90% stanovništva, u autonomnoj pokrajini Vojvodini 65%, a u autonomnoj pokrajini Kosovu i Metohiji 8-10%.

Srbi su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore srpskim jezikom koji pripada slovenskim jezicima, konkretno južnoslovenskoj grupi.

Sadržaj 1 Istorija 2 Jezik 3 Populacija 4 Poznati Srbi 5 Literatura 6 Vidi još 7 Reference 8 Mape

[uredi] Istorija

Za više informacija pogledajte Istorija Srba

Srbi su se doselili na Balkan početkom VII veka (oko 626. godine), za vladavine cara Iraklija (610-641). Od tada se sa sigurnošću može govoriti o njihovoj istoriji.

Na Balkan su došli iz Bele Srbije tj. Bojke, za koju se smatra da se nalazila u Polablju (mada to nije sigurno jer u modernoj istorijskoj nauci ima dosta i onih koji je smeštaju na teritoriju današnje Ukrajine). U Polablju Srbe kao zasebnu zajednicu nalazimo od V veka, među zapadnim Slovenima. Smatra se da se Bela Srbija ili Bojka nalazila na području današnje Nemačke (Lužički Srbi i danas žive na delu ovog prostora koji je obuhvatala Bela Srbija).

Međutim, nemoguće je tačno reći kada su i odakle Srbi stigli na područje ove Bele Srbije, odnosno da li su došli kao deo Slovena ili kao deo nekih drugih neslovenskih naroda. I za same Slovene se ne može tačno reći kada su i odakle stigli na prostore koji se smatraju njihovom prapostojbinom. Činjenica da poreklo Srba nije tačno utvrđeno je otvorila prostor za pojavu različitih teorija o ovom pitanju u domaćoj istorijskoj nauci i paranauci (Vidi: Teorije o poreklu Srba).

Moderna srpska nacija spada u grupu južnoslovenskih naroda. Pojedini izvori tvrde da su Srbi biološki više balkanski Romani, ili mešavina nekog drugog starobalkanskog naroda, nego Sloveni (Pavle Ivić – "Srpski narod i njegov jezik", Konstantin Jireček – "Istorija Srba"). Generalno, određeni stepen asimilacije starih naroda nije karakterističan samo za Srbe već i za ostale narode u Evropi (starorimski filozof Seneka - "Teško da će se naći ijedna zemlja čiji su stanovnici autohtoni. Sve je to izmešano i jedno na drugo nakalemljeno. Jedni su odlazili, a drugi dolazili").

[uredi] Jezik

Za više informacija pogledajte Srpski jezik

Srbi govore srpskim jezikom, koji pripada slovenskoj grupi indoevropske porodice jezika. Srpski jezik je službeni jezik Srbije, Crne Gore i jedan od tri službena jezika Bosne i Hercegovine.

[uredi] Populacija

Deo serija članaka o Srbima Srpska kultura Književnost · Muzika Umetnost · Kinematografija Kuhinja · Plemena · Narodna nošnja Po regijima ili zemljama (uključujući dijasporu) Srbija (Vojvodina · Kosmet) BiH · Crna Gora · Hrvatska Republika Makedonija · Mađarska Rumunija · Albanija · Slovenija Nemačka · Francuska · Austrija · Švajcarska Kanada · SAD · Australija· Afrika Po gradovima Beč · Budimpešta · Pariz · Vankuver Čikago · Zagreb · Mostar Sarajevo · Temišvar · Trst Podgrupe i srodni narodi Bokelji · Bošnjaci · Bunjevci Goranci · Janjevci · Krašovani Makedonci ·Muslimani · Torlaci Hrvati · Crnogorci · Šokci Jugosloveni · Južni Sloveni Srpske zemlje Srbija (Vojvodina · Kosmet) CG · BiH (RS · Brčko · FBiH) Srpska pravoslavna crkva Partijarsi · Svetitelji Ustrojstvo · Manastiri Srpski jezici i narečja srpski · srpskohrvatski zlatiborski · romanosrpski staroslovenski · slavenosrpski štokavski · torlački · šatrovački srpski jezik i jezička politika Istorija · Vladari Poreklo Srba Proganjanje Srba Srbofobija · Jasenovac Nezavisna Država Hrvatska Kragujevački oktobar p • r • u

Većina Srba živi u Srbiji. Drugi veći deo Srba živi u Bosni i Hercegovini (gde predstavljaju konstitutivni narod), tačnije u Republici Srpskoj, jednom od dva entiteta, koji čine BiH. Pored Bosne i Hercegovine veliki broj Srba živi i u Crnoj Gori. Manji broj Srba živi u Makedoniji, Hrvatskoj, Sloveniji, Rumuniji, Albaniji i Mađarskoj.

Velik broj Srba takođe živi u tuđini (dijaspori), prvenstveno u Nemačkoj, Austriji, Švajcarskoj, SAD-u, Kanadi i Australiji. Vidi: Srbi u dijaspori

Najveće urbane populacije Srba u bivšoj Jugoslaviji nalaze se u Beogradu (1.500.000), Novom Sadu (oko 250.000), Nišu (250.000), Kragujevcu (200.000) i Banja Luci u Bosni i Hercegovini (200.000).

U inostranstvu se najveća srpska populacija može naći u severnoj Americi (Čikago i delovi Ilinoisa, zajedno sa Torontom i južnim Ontarijom).

Srbi čine oko 66% populacije Srbije, odnosno oko 6,7 miliona. Još 2,1 miliona Srba živi u okolnim državama Balkana. Broj Srba u tuđini (dijaspori) je nepoznat, ali se pretpostavlja da ih ima negde između 1,5 i 3,5 miliona, uključujući i ljude srpskog porekla. Ukupan broj Srba se kreće od 10 do 12 miliona, što zavisi i od broja ljudi u dijaspori.

[uredi] Poznati Srbi

Za više informacija pogledajte Spisak poznatih Srba

Naučnici Nikola Tesla, Mihajlo Pupin, Milutin Milanković, Mileva Marić (matematičarka i prva žena Alberta Ajnštajna), Ognjeslav Kostović Stepanović, Miodrag Vukobratović; pisci Ivo Andrić,Miloš Crnjanski,Vladan Desnica, Desanka Maksimović, Mira Alečković, Borislav Pekić, Danilo Kiš, Vasko Popa; slikari Sava Šumanović, Nadežda Petrović, Petar Lubarda, Olja Ivanjicki ; sportisti Vlade Divac, Dragan Džajić, Aleksandar Đorđević, Novak Đoković, Jelena Janković, Ana Ivanović, Nemanja Vidić itd.

[uredi] Literatura

• Nova istorija srpskog naroda, Beograd: Naš Dom 2000. (Dušan Bataković, koautori: A. Fotić, M. St. Protić, N. Samardžić)

[uredi] Vidi još

• Srbi u Bosni i Hercegovini
• Srbi u Mađarskoj
• Srbi u Rumuniji
• Srbi u Hrvatskoj
• Teorije o poreklu Srba
• Raci
• Južni Sloveni
• Spisak naroda sveta
• Srbi svi i svuda
• srpski jezik
• Srbija
• Republika Srpska
• Republika Srpska Krajina
• Srpska Pravoslavna Crkva

[uredi] Reference

[uredi] Mape

Etničko područje Srba i Južnih Slovena u Panonskoj niziji između 16. i 18. veka (prema Jovanu Cvijiću i dr Dušanu J. Popoviću)	Srpska naselja u Banatu 1743. godine	Geopolitički prostor Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, područje na kojem je nastanjena većina Srba	Srbi u Srbiji
Srbi u Vojvodini	Srbi u Bosni i Hercegovini	Teritorijalni raspored Srba u BiH 1981. godine	Privatni zemljišni posed Srba u BiH 1981. godine
Srbi u Crnoj Gori	Srbi u SFRJ 1981.	Srbi na KiM 1961. godine	Udeo Srba u CG 2003. godine