Srbi

Iz projekta Википедија

Srbi

Ukupna populacija

11-13 miliona ^[1]

Populacija

Srbija	7.596.411 (2005.)^{[traži se izvor]}
Bosna i Hercegovina	1.479.930^{[traži se izvor]}
Nemačka	700.000 ^[1]
SAD	600.000 ^[1]
Hrvatska	201.631 (2001.)
Crna Gora	198.446 (2003.)
Švajcarska	194.977 (2006.)
Austrija	177.320 (2001.)
Kanada	121.050 ^[1]
Australija	97.315 (2001.)
Francuska	60.000
Ujedinjeno Kraljevstvo	55.000
Slovenija	38.964 (2002.)
Makedonija	35.939 (2002.)
Švedska	35.000
Rumunija	22.725 (2002.)
Rusija	15.000 ^[1]
Danska	12.000
Italija	10.000
Albanija	10.000
Južnoafrička Republika	7.000
Norveška	6.000
Holandija	6.000
Grčka	5.500
Mađarska	5.000
Luksemburg	4.000
Španija	3.000 (2006.) ^[2]
Brazil	2.000
Čile	2.000
Češka Republika	1.801 (2001.)
Novi Zeland	1.400

Jezici

Srpski jezik

Religija

Dominira pravoslavna, ali ima i protestanata, rimokatolika i muslimana.

Etničke grupe

Indo-Evropska

Sloveni
Južni Sloveni

Srbi su južnoslovenski narod koji pretežno živi na Balkanskom poluostrvu i Panonskoj niziji: u Srbiji, gde čini oko 66% stanovništva, Bosni i Hercegovini oko 35% i Crnoj Gori, gde ih ima oko 32%. Oko 200.000 Srba živi u Republici Hrvatskoj gde su do 1991. godine bili konstitutivni narod.

U Republici Srpskoj, jednom od dva entiteta Bosne i Hercegovine, Srbi su većinski narod (oko 90%). U Centralnoj Srbiji Srbi čine 90% stanovništva, u autonomnoj pokrajini Vojvodini 65%, a u autonomnoj pokrajini Kosovu i Metohiji 8-10%.

Srbi su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore srpskim jezikom koji pripada slovenskim jezicima, konkretno južnoslovenskoj grupi.

[uredi] Istorija

Glavni članak: Istorija Srba

Srbi su se doselili na Balkan početkom VII veka (oko 626. godine), za vladavine cara Iraklija (610-641). Od tada se sa sigurnošću može govoriti o njihovoj istoriji.

Na Balkan su došli iz Bele Srbije tj. Bojke, za koju se smatra da se nalazila u Polablju (mada to nije sigurno jer u modernoj istorijskoj nauci ima dosta i onih koji je smeštaju na teritoriju današnje Ukrajine). U Polablju Srbe kao zasebnu zajednicu nalazimo od V veka, među zapadnim Slovenima. Smatra se da se Bela Srbija ili Bojka nalazila na području današnje Nemačke (Lužički Srbi i danas žive na delu ovog prostora koji je obuhvatala Bela Srbija).

Međutim, nemoguće je tačno reći kada su i odakle Srbi stigli na područje ove Bele Srbije, odnosno da li su došli kao deo Slovena ili kao deo nekih drugih neslovenskih naroda. I za same Slovene se ne može tačno reći kada su i odakle stigli na prostore koji se smatraju njihovom prapostojbinom. Činjenica da poreklo Srba nije tačno utvrđeno je otvorila prostor za pojavu različitih teorija o ovom pitanju u domaćoj istorijskoj nauci i paranauci (Vidi: Teorije o poreklu Srba).

Moderna srpska nacija spada u grupu južnoslovenskih naroda. Pojedini izvori tvrde da su Srbi biološki više balkanski Romani, ili mešavina nekog drugog starobalkanskog naroda, nego Sloveni (Pavle Ivić – "Srpski narod i njegov jezik", Konstantin Jiriček – "Istorija Srba"). Generalno, određeni stepen asimilacije starih naroda nije karakterističan samo za Srbe već i za ostale narode u Evropi (starorimski filozof Seneka - "Teško da će se naći ijedna zemlja čiji su stanovnici autohtoni. Sve je to izmešano i jedno na drugo nakalemljeno. Jedni su odlazili, a drugi dolazili").

[uredi] Jezik

Za više informacija pogledajte Srpski jezik.

Srbi govore srpskim jezikom, koji pripada slovenskoj grupi indoevropske porodice jezika. Srpski jezik je službeni jezik Srbije, Crne Gore i jedan od tri službena jezika Bosne i Hercegovine.

[uredi] Populacija

Deo serija članaka o
Srbima

Srpska kultura
Književnost · Muzika
Umetnost · Kinematografija
Kuhinja · Plemena · Narodna nošnja

Po regijima ili zemljama
(uključujući dijasporu)
Srbija (Vojvodina · Kosmet)
BiH · Crna Gora · Hrvatska
Republika Makedonija · Mađarska
Rumunija · Albanija · Slovenija
Nemačka · Austrija · Švajcarska
Kanada · SAD · Australija
Po gradovima
Beč · Budimpešta · Vankuver
Čikago · Zagreb · Mostar
Sarajevo · Temišvar · Trst
Podgrupe i srodni narodi
Bokelji · Bošnjaci · Bunjevci
Goranci · Janjevci · Krašovani
Makedonci ·Muslimani · Torlaci
Hrvati · Crnogorci · Šokci
Jugosloveni · Južni Sloveni

Srpske zemlje
Srbija (Vojvodina · Kosmet)
CG · BiH (RS · Brčko · FBiH)

Srpska pravoslavna crkva
Partijarsi · Svetitelji
Ustrojstvo · Manastiri

Srpski jezici i narečja
srpski · srpskohrvatski
zlatiborski · romanosrpski
staroslovenski · slavenosrpski
štokavski · torlački · šatrovački
srpski jezik i jezička politika

Istorija · Vladari
Poreklo Srba

Proganjanje Srba
Srbofobija · Jasenovac
Nezavisna Država Hrvatska
Kragujevački oktobar

p • r • u

Većina Srba živi u Srbiji. Drugi veći deo Srba živi u Bosni i Hercegovini (gde predstavljaju konstitutivni narod), tačnije u Republici Srpskoj, jednom od dva entiteta, koji čine BiH. Pored Bosne i Hercegovine veliki broj Srba živi i u Crnoj Gori. Manji broj Srba živi u Makedoniji, Hrvatskoj, Sloveniji, Rumuniji, Albaniji i Mađarskoj.

Velik broj Srba takođe živi u tuđini (dijaspori), prvenstveno u Nemačkoj, Austriji, Švajcarskoj, SAD-u, Kanadi i Australiji. Vidi: Srbi u dijaspori

Najveće urbane populacije Srba u bivšoj Jugoslaviji nalaze se u Beogradu (1.500.000), Novom Sadu (oko 250.000), Nišu (250.000), Kragujevcu (200.000) i Banja Luci u Bosni i Hercegovini (200.000).

U inostranstvu se najveća srpska populacija može naći u severnoj Americi (Čikago i delovi Ilinoisa, zajedno sa Torontom i južnim Ontarijom).

Srbi čine oko 66% populacije Srbije, odnosno oko 6,7 miliona. Još 2,1 miliona Srba živi u okolnim državama Balkana. Broj Srba u tuđini (dijaspori) je nepoznat, ali se pretpostavlja da ih ima negde između 1,5 i 3,5 miliona, uključujući i ljude srpskog porekla. Ukupan broj Srba se kreće od 10 do 12 miliona, što zavisi i od broja ljudi u dijaspori.

[uredi] Poznati Srbi

Naučnici Nikola Tesla, Mihajlo Pupin, Milutin Milanković, Mileva Marić (matematičarka i prva žena Alberta Ajnštajna), Ruđer Bošković, Ognjeslav Kostović Stepanović, Miodrag Vukobratović; pisci Ivo Andrić,Miloš Crnjanski,Vladan Desnica, Desanka Maksimović, Mira Alečković, Borislav Pekić, Danilo Kiš, Vasko Popa; slikari Sava Šumanović, Nadežda Petrović, Petar Lubarda,Olja Ivanjicki ; sportisti Vlade Divac, Dragan Džajić, itd.

Za opširniji spisak poznatih Srba, pogledajte spisak poznatih Srba.

[uredi] Vidi još

[uredi] Reference

[uredi] Mape

Narodi jugoistoka 1989-1992	Geopolitički prostor Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, područje na kojem je nastanjena većina Srba	Srbi u Srbiji	Srbi u Vojvodini
Srbi u Bosni i Hercegovini	Etnički sastav stanovništva Srbije 1981. godine	Etnički sastav stanovništva Srbije 2002. godine	Etnička karta BiH 1991. godine
Etnička karta BiH 1981. godine	Teritorijalni raspored Srba u BiH 1981. godine	Privatni zemljišni posed Srba u BiH 1981. godine	Srbi u Crnoj Gori
Etnički sastav stanovništva Crne Gore 1981. godine	Etnički sastav stanovništva Crne Gore 2003. godine