Sredozemno more

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga


Koordinate: 35° SG Š, 18° IGD
Sredozemno more je more koje se nalazi između Evrope na severu, Azije na istoku i Afrike na jugu, a povezano je sa Atlantskim okeanom kroz Gibraltarski moreuz na zapadu, sa Indijskim okeanom na jugoistoku preko Sueckog kanala i Crvenog mora, a sa Crnim morem preko Bosfora. Zemlje koje okružuju Sredozemno more nazivaju se zemljama Sredozemlja, a celo područje mora i obalnih zemalja Sredozemlje.

Površina ovog mora iznosi 2,509 miliona kvadratnih kilometara, salinitet mu je 38 promila, najveća dubina 5121 metara (nedaleko od Peloponeza) a ukupna zapremina (otprilike) 3,7 miliona kubnih kilometara. Sredozemno more ima negativni bilans dotoka vode: leti ispari 4690 kubnih kilometara, a sa padavinama i rečnim pritokama dobije svega 1830 kubnih kilometara vode. Procena je da bi bez bez stalnog dotoka vode iz Atlantskog okeana kroz Gibraltarski moreuz, ovo more potpuno presušilo za približno 1500 godina.

Snimak iz satelita
Karta Sredozemnog mora

Pomorski prag između Sicilije i tuniške obale deli Sredozemlje na istočni i zapadni deo. Drugi podvodni prag leži između španske i marokanske obale.

Sredozemno more je zajedno sa Indijskim okeanom deo pramora Tetis, koje je nestalo pre tridesetak miliona godina zbog pomeranja afričke i evroazijske kontinentalne ploče. Tektonska aktivnost na Sredozemlju je inače veoma izražena: u Italiji su aktivni vulkani Etna i Vezuv.

Veća ostrva[uredi]

Mora[uredi]

Mora u okviru Sredozemnog mora:

Zemlje[uredi]

Zemlje koje imaju izlaz na Sredozemno more su:

  1. Španija
  2. Francuska
  3. Monako
  4. Italija
  5. Malta
  6. Slovenija
  7. Hrvatska
  8. Bosna i Hercegovina
  9. Crna Gora
  10. Albanija
  11. Grčka
  12. Turska
  13. Kipar
  14. Sirija
  15. Liban
  16. Izrael
  17. Egipat
  18. Libija
  19. Tunis
  20. Alžir
  21. Maroko

Zemlje koje nemaju izlaz na Sredozemno more, ali se smatraju sredozemnim su:

  1. Srbija
  2. Portugal
  3. Bugarska
  4. Republika Makedonija
  5. Jordan

Osim što su delimično pod uticajem mediteranske klime, UNESKO ih pominje kao zemlje Sredozemlja na osnovu sledećih kriterijuma: - nalaze se u regiji Sredozemlja, - gravitiraju tom području - kulturom, tradicijom i istorijom su vezane za to područje.

Spoljašnje veze[uredi]