Srpski srodnički odnosi
Iz projekta Википедија
Srpski jezik je jedan od najbogatijih jezika kada su u pitanju rodbinski odnosi. Srbi su familijaran narod i koriste termine koji se ne mogu naći i prevesti u jednoj reči na mnoge druge jezike uključujući i druge slovenske jezike. Neki kao razlog navode da od svih Slovena, Srbi su bili jedini koji su zadržali porodične zadruge čak i tokom 20. veka.
Sadržaj |
[uredi] Direktni rođački odnosi različite generacije, potomci
- Otac, majka Roditelji, dve osobe različitog pola, koje kao posledicu seksualnih odnosa dobijaju potomke - decu
- Očuh, maćeha Muž majke za njenu decu iz prethodnog braka (očuh), odnosno očeva žena njegovoj deci iz prethodnog braka (maćeha)
- Sin, ćerka Muško, odnosno žensko dete roditelja
- Unuk, unuka Sinovljev ili kćerin sin ili kćerka
- Praunuk, praunuka Unukov ili unukin sin ili kćerka.
- Čukununuk, čukununuka Praunukov ili praunukin sin ili kćerka
- Bele pčele Deca čukununuka.
[uredi] Direktni rođački odnosi različite generacije, preci
| Generacija | Naziv | Odnos |
|---|---|---|
| 0 | Sin, ćerka | Muško, odnosno žensko, dete roditelja |
| 1 | Otac, majka | Roditelji, dve osobe različitog pola, koje kao posledicu seksualnih odnosa dobijaju potomke - decu |
| 2 | Deda, baba | Roditelji oca ili majke |
| 3 | Pradeda, prababa | Roditelji deda i baba |
| 4 | Čukundeda, čukunbaba | Roditelji pradeda i prababa |
| 5 | Navrdeda, navrbaba | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 6 | Kurđel, kurđela | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 7 | Askurđel, askurđela | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 8 | Kurđun, kurđuna | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 9 | Kurlebalo, kurlebala | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 10 | Sukurdol, sukurdola | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 11 | Sudepač, sudepača | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 12 | Parđupan, parđupana | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 13 | Ožmikura, ožmikurka | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 14 | Kurajber, kurajbera | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 15 | Sajkatava, sajkatavka | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 16 | Beli orao, bela orlica | Sledeća, starija generacija roditelja |
[uredi] Direktni rođački odnosi ista generacija
- Brat, sestra Sin ili kći istih roditelja u odnosu na drugu decu tih roditelja
- Polubrat, polusestra – brat odnosno sestra samo po ocu ili po majci
[uredi] Bračni rođački odnosi
- Stric ili ćić je očev brat
- Strina je supruga očevog brata - nije u krvnom srodstvu
- Ujak je majčin brat
- Ujna je ujakova žena - nije u krvnom srodstvu
- Tetka je očeva ili majčina sestra
- Teča ili tetak je tetkin muž - nije u krvnom srodstvu
[uredi] Rođački odnosi - prvo koleno
Rođaci prvog kolena su oni koji imaju istog dedu ili babu, ili oboje. Ako pretpostavimo da roditelji imaju dva sina i dve ćerke, tada će ta deca imati sledeća rodbinska imena:
- sinovac (bratanac) i sinovka (bratanica) Bratov sin ili kći drugom bratu ili drugoj braći
- nećak (netijak) i nećakinja Sestrin sin ili kći u odnosu na ujaka, majčinog brata; bratov sin u odnosu na strica, očevog brata
- sestrić i sestričina Sin ili kći jedne sestre u odnosu na drugu braću ili sestre
- bratanac ili bratanica Bratov sin ili kći
- stričević ili stričevna Dete jednog brata detetu drugog brata
- bratić, bratučed, tetkić Stričev sin; tetkin sin
Postoje razne specifičnosti koje se javljaju ređe ili češće. Recimo, kad se ožene dva rođena brata za dve rođene sestre, pa, deca u braku iz prethodnih brakova što je očigledno novija moda, i drugi slučajevi. (d)
Najčešće se, osim kada je potrebno detaljno objasniti, za srodnike na istom nivou porodičnog stabla kaže jednostavno „rođak“ ili „brat“, odnosno „rodica“ ili „sestra“. U slučaju da se kaže samo „brat“, odnosno „sestra“, može se dodati da je „od tetke“, „od strica“ itd. u slučaju da je sin/kćerka tetke odnosno strica. U slučaju da se kaže samo „rođak“, tada se uglavnom ne dodaje da li je od strica, tetke isl. ali se često doda da je „prvi“ rođak/rodica, „drugi“ rođak/rodica, u zavisnosti od udaljenosti najbližeg srodnika u porodičnom stablu (npr. prvi rođaci su djeca od dvije sestre ili brata ili sestre i brata, drugi rođaci su djeca od dva prva rođaka, itd.).
[uredi] Bračni, generacijski odnosi
- Svekar, svekrva su muževljevi otac odnosno majka
- Tast, tašta kao i punac i punica su ženini otac odnosno majka
- Zet je ćerkin ili sestrin muž
- Snaha je sinovljeva, unukova ili bratova žena (njegovom bratu)
- Šurak (ponegde i šurijak) je ženin brat
- Šurnjaja je žena ženinog brata
- Svastika je ženina sestra
- Pašenog, pašanac, svak ili badžo je muž ženine sestre
- Svastić, svastičina su sin odnosno ćerka ženine sestre
- Dever je muževljev brat
- Zaova je muževljeva sestra
- Jetrva je žena muževljevog brata
- Prijatelj i prija su otac i majka kćerkinog muža ili sinove supruge
[uredi] Ostalo
- Posmrče je dete rođeno posle očeve smrti
- Posvojče je usvojeno dete
- Kopile je dete kome se ne zna otac
- Siroče je dete kome su umrli roditelji
- Poznanče je dete starijih roditelja
- Kum, kuma su svedoci bračnom paru na venčanju ili detetu pri krštenju
- Kumče ili kumić je dete u odnosu na kuma koji ga je krstio
