Srce
Iz projekta Википедија
Srce je mišićna pumpa koja svojim ritmičkim kontrakcijama omogućava stalni protok krvi kroz sva tkiva obezbeđujući normalnu razmenu materija. Postoje mehanizmi koji služe održavanju srčanog ritma i obezbeđuju prilagođavanje srčanog ritma trenutnim potrebama organizma. Srce je obmotano tankom membranom - perikardijum, i nalazi se u centralnom delu grudnog koša, iznad dijafragme, mišićne mase koja deli grudni koš od abdomena. Veličina srca je otprilike kao stisnuta pesnica, dok težina varira od 300-350 grama kod muškaraca do 250-300 grama kod žena.
[uredi] Struktura srca
Srce se sastoji od dve pretkomore i dve komore. Gornje pretkomore se nazivaju atrije (atrium dextrum et atrium sinistrum) i preuzimaju krv koja se vraća nakon cirkulisanja kroz organizam u srce i vaskulatornog sistema i prenosi tu krv u dve donje komore koje se nazivaju ventrikule (ventriculus dexter et ventriculus sinister). Ventrikule su mesto odakle se krv ponovo šalje kroz organizam.
Atrijum i ventrikula na levoj strani srca čine levo srce, dok atrijum i ventrikula na desnoj strani čine desno srce. Atrijumi i ventrikule sa obe strane srca su podeljenje zidom - septum, koji sprečava mešanje krvi levog i desnog srca. Deo zida koji deli desnu i levu atriju se zove interatrijalni septum, dok deo koji deli desnu i levu ventrikulu se zove interventrikulni septum.
Srčano pumpanje je proizvod ritmičke kontrakcije i opuštanja srčanog mišića, koji se naziva miokardijum. Pri kontrakciji zida atrijuma ili ventrikule, zid se pomera unutar srca i pritiska krv u komore. Ovaj pritisak tečnosti unutar komora primorava krv da napusti srce, i mišići koji čine zid atrija ili ventrikule se opuštaju i primaju novu količinu krvi. Mišići zidova ventrikula su deblji, jer za razliku od atrija koje moraju da provode krv do ventrikula, ventrikule provode krv do svih organa u organizmu, od najbližih do najdaljih, te moraju da imaju veću masu i snagu pumpanja. Takođe, mišićni zid leve ventrikule je deblji od desne, jer desna ventrikula pumpa krv samo u pluća, dok leva ventrikula pumpa krv u ostatak organizma. Atrijum i ventrikula sa obe strane srca (leve i desne) su odvojene atrio-ventrikularnim zaliscima (AV zalisci). Uloga ovih zalisaka je da kontroliše tok krvi, tj. reguliše krv tako da teče iz atrijuma u ventrikulu, a nikako u obrnutom smeru, iz ventrikule u atrijum. AV zalisci se otvaraju i zatvaraju kao rezultat u cikličnim promenama pritiska sa svakim otkucajem srca. Kada je pritisak u atrijumu viši od onog u ventrikuli, zalisak se otvori, u suprotnom se zalisak zatvori.
[uredi] Cirkulatorni sistem i srce
Cirkulatorni sistem se sastoji od dva podsistema, plućni i sistemski cirkulatorni krug. Plućni krug obuhvata sve krvne sudove u plućima kao i one krvne sudove koji spajaju pluća i srce. Sistemski krug obuhvata sve ostale krvne sudove i organe u organizmu. Glavna razlika ovih cirkulatornih podsistema je u krvi koja prolazi kroz njih. Desno srce snabdeva krv plućnom cirkulatornom krugu, dok levo srce snabdeva krv sistemskom cirkulatornom krugu. Krv ova dva podsistema se nikad ne meša. Oba podsistema se sastoje od velikog broja kapilara koji čine mrežu u kojoj se odvija razmena molekula. Za krv koja napusti plućne kapilare kažemo da je oksidovana, jer je puna molekula kiseonika, koja se putem vaskulatornog sistema transportuje do organa. U organima dolazi do razmena materije, tj. kisonik iz sveže krvi se razmeni za ugljendioskid, od kojeg ćelije moraju da se oslobode. Krv koja nosi ugljendioksid, naziva se deoksidovana krv, i transportuje se putem sistemskog cirkularnog kruga. U dijagramima, ove dve krve su obojene plavom (za onu koja nosi kisonik) i crvenom (za onu koja nosi ugljendioksid).
Putanja kojom se krv transportuje i obiđe ceo jedan krug unutar organizma je sledeća:
- Leva ventrikula pumpa oksidovanu krv u aortu, arterija koja transportuje krv u kapilare svih organa i tkiva u sistemskom cirkulatornom krugu.
- Krv postane deoksidovana u sistemskom cirkulatornom krugu i putuje natrag u srce putem superiorne i inferiorne vena kave (superiorna vena kava je odgovorna za krv organa iznad dijafragme, dok je inferiorna vena kava odgovorna za krv organa ispod dijafragme) u desnu atriju.
- Iz desne atrije, krv protiče kroz trolisak do desne ventrikule.
- Desna ventrikula pumpa krv u plućne arterije, koje dalje provode ovu deoksidovanu krv u pluća (plućne arterije su jedine arterije u organizmu koje sprovode deoksidovanu krv u pluća).
- U plućima dolazi do razmene materija, i stara deoksidovana krv razmeni ugljendioksid za kiseonik, i postaje oksidovana krv koja zatim putuje putem plućnih vena do leve atrije.
- Iz leve atrije, krv putuje kroz dvolisak i dolazi u levu ventrikulu, odakle smo i počeli ovaj put sa brojem 1.
