Stevan Stojanović Mokranjac
| Stevan Stojanović Mokranjac | |
|---|---|
|
|
|
| Datum rođenja: | 9. januar 1856. |
| Mesto rođenja: | Negotin (Osmansko carstvo) |
| Datum smrti: | 28. septembar 1914. |
| Mesto smrti: | Skoplje (Kraljevina Srbija) |
Stevan Stojanović Mokranjac (Negotin, 28.12.1855/9. januar 1856 – Skoplje, 28. septembar 1914) je bio srpski kompozitor i muzički pedagog, klasik srpske muzike, njena najistaknutija ličnost na prelazu iz XIX u XX vek, zaslužan za uvođenje srpskog nacionalnog duha u umetničku muziku.
[uredi] Biografija
Rođen je 9. januara 1856. godine u Negotinu. Završio je gimnaziju u Zaječaru; upisao se na prirodno-matematički odsek Velike škole. Kao gimnazijalac bio je član Srpskog pevačkog društva. Uz pomoć Društva, 1879. godine otišao je na muzičke studije u Minhen, kod J. Rajnberga. Privremeno je prekinuo studije 1883, ali ih je nastavio 1884. u Rimu, kod Parizotija, a od 1885. do 1887. na Konzervatorijumu u Lajpcigu.
Godine 1884. postaje horovođa pevačkog društva Kornelije Stanković, a 1887. godine dirigent Beogradskog pevačkog društva. Od 1887. do 1900. radio je i kao nastavnik muzike u Prvoj beogradskoj gimnaziji i Prvoj niškoj gimnaziji „Stevan Sremac“ a od 1901. kao predavač pojanja u Bogosloviji. Zajedno sa Stanislavom Biničkim i Cvetkom Manojlovićem osnivač je prve stalne muzičke škole (1899) – Srpska muzička škola u Beogradu (današnje ime „Mokranjac“), čiji je direktor bio do svoje smrti. Njegovom zaslugom osnovan je prvi gudački kvartet u Srbiji.
Godine 1906. izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije (danas: Srpska akademija nauka i umetnosti).
Najpoznatija njegova dela su svakako Rukoveti – petnaest spletova pesama zasnovanih na folklornim motivima iz različitih delova Srbije, Bosne, Makedonije, Bugarske, Primorski napjevi, duhoviti skerco Kozar, kao i muzika za pravoslavna bogosluženja: velelepna Liturgija, iz koje je najpoznatija Heruvimska pesma, najznačajnije ostvarenje horske muzike u Srba, Opelo u fis-molu, Tri statije, Tebe Boga hvalim, Veličanije svetom Savi...
Vredno je radio i kao melograf: poznati su njegovi zapisi Narodnih pesama i igara sa melodijama iz Levča, kao i dve značajne zbirke zapisa sa srpskim crkvenim napevima: Osmoglasnik i Strano pjenije.
Umro je 28. septembra 1914. u Skoplju.
[uredi] Spoljašnje veze
- Biografija na sajtu SANU
- Rukoveti Stevana Mokranjca, Jovan Tanasijević, Večernje novosti, feljton, 10 nastavaka, 7 - 16. avgust 2007.
- - Vek i po od rođenja Stevana Stojanovića Mokranjca - U slavu svog naroda - Tekst o Mokranjcu iz magazina Čiode - http://www.ciode.ca/
- Choral Public Domain Library - pretraživanjem po ključnoj reči Mokranjac možete naći notne zapise nekih Mokranjčevih dela
- Informacija o njegovom grobu
- Klasik srpske muzike („Pravoslavlje“, br. 949, 1. oktobar 2006.)
- Mokranjac na myserbia.net
