Stefan Dragutin

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Stefan Dragutin

Freska iz crkve svetog Ahilija u Arilju,oko 1290. godine
Freska iz crkve svetog Ahilija u Arilju,
oko 1290. godine

Datum rođenja pre 1253.
Mesto rođenja nepoznato
Datum smrti 12. mart 1316.
Mesto smrti nepoznato
Grob Manastir Đurđevi Stupovi
Titula Kralj Srbije i Srema
Period 12761282,
kralj Srbije
12821316,
kralj Srema
Prethodnik/ci Uroš
Naslednik/ci Milutin (u Srbiji)
Vladislav (u Sremu)
Poreklo i porodica
Dinastija Nemanjići
Otac Uroš
Majka Jelena Anžujska
Supružnik/ci Katalina
Potomstvo Urošic
Vladislav
Jelisaveta
Sremska kraljevina Stefana Dragutina sa severnim granicama na Dunavu i Savi (prema mišljenju većine istoričara).
Sremska kraljevina Stefana Dragutina sa današnjim Sremom u svom sastavu (prema istoričaru Stanoju Stanojeviću).

Stefan Dragutin Nemanjić (pre 125312. mart 1316) bio je kralj Srbije od 1276. do 1282. godine i kralj Srema od 1282. do 1316. godine. Sin je Stefana Uroša I i Jelene Anžujske od roda fruškog. Imao je dva sina, Vladislava (sremskog kralja) i Urošica (kasnije monah Stefan) i kćerke Jelisavetu (udatu za Stefana I Kotromanića) i Ursulu (ili Ursu), udatu za Pavla Šubića.

Istorija[uredi]

Dinar kralja Dragutina, poznat kao prvi srpski dinar sa ćiriličnim natpisom

Pobunio se protiv očeve centralizacije države, zbacio ga sa vlasti uz pomoć Ugarske i zavladao Srbijom 1276. godine. Dragutin je, zatim, podelio državu na tri dela: kraljica Jelena Anžujska je vladala oblastima Zete, Trebinja, Plava i Poibarja, Milutin, Dragutinov mlađi brat, je vladao južnim delom države, a Dragutin većim severnim delom.

Dragutin je stupio u antivizantijsku koaliciju sa Karlom I Anžujskim, kraljem Sicilije. Slomio je nogu, dok je jahao pored grada Jeleča, a nakon tog događaja došlo je do Deževskog sporazuma: presto je predao bratu Milutinu koji se obavezao da će ga posle njegove smrti naslediti Dragutinovi potomci.

Dragutin je posle odricanja od srpskog prestola na saboru u Deževu zadržao vlast nad nekim severnim delovima države. Pošto je svog sina Vladislava oženio nećakom ugarskog kralja Andrije II, Dragutin je kao nasledni posed dobio Mačvu sa Beogradom, Usoru, Soli, i oblasti južno od Beograda. Njegova nova država se nazivala Sremska kraljevina, zbog čega je Dragutin ostao poznat u istoriji kao «sremski kralj». Prva Dragutinova prestonica je bio grad Debrc (između Beograda i Šapca), da bi kasnije svoje sedište premestio u Beograd. Beograd je prvi put ušao u sastav srpske države za vreme kralja Dragutina, a Dragutin je bio prvi srpski vladar koji je vladao iz ovog grada.

U to vreme, imenom Srem su nazivane dve teritorije: Gornji Srem (današnji Srem) i Donji Srem (današnja Mačva). Dragutinova Sremska kraljevina je u stvari obuhvatala Donji Srem. Neki istorijski izvori govore da je Stefan Dragutin takođe vladao i Gornjim Sremom i Slavonijom, ali drugi izvori pominju drugog lokalnog vladara, koji je vladao Gornjim Sremom. Ime ovog vladara je bilo Ugrin Čak.

Zajedno sa bratom Milutinom, Dragutin je za vreme svoje vladavine ratovao protiv Vizantije, Bugara i Tatara. Potonja saradnja Milutina sa Vizantijom je povredila Dragutinove interese, te dolazi do građanskog sukoba između dva brata 1301—1312/3 godine. Pošto je bio u ratu i sa bratom i sa ugarskim kraljem, Karlom Robertom, odlučio je da se izmiri sa Milutinom 1312. godine. Uspostavile su se stare granice. Ubrzo se teško razboleo i zamonašio primivši ime Teoktist. Svoju državu je dao na upravu sinu Vladislavu II. Umro je 1316. godine.

Literatura[uredi]

  • Sima M. Ćirković, Srbi među evropskim narodima, Beograd, 2004.
  • Vladimir Ćorović, Ilustrovana istorija Srba, knjiga 2, Beograd, 2005.
  • Miloš Blagojević, Srbija Nemanjića i Hilandar, Novi Sad, 1998.
  • Dr Tomislav Bogavac, Nestajanje Srba, Niš, 1994.
  • Miomir Filipović - Fića, Tri cara i trideset i jedan kralj srpskog naroda, Čikago, 1992.
  • Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.
  • Dr Aleksa Ivić, Istorija Srba u Vojvodini, Novi Sad, 1929.
  • Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1, Novi Sad, 1990.
  • Dr Milenko Palić, Srbi u Mađarskoj - Ugarskoj do 1918, Novi Sad, 1995.
  • Peter Rokai - Zoltan Đere - Tibor Pal - Aleksandar Kasaš, Istorija Mađara, Beograd, 2002.
  • Dragan Brujić, Vodič kroz svet Vizantije, Beograd, 2004.
  • Istorijski atlas, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva - Zavod za kartografiju „Geokarta“, Beograd, 1999.
  • Školski istorijski atlas, Zavod za izdavanje udžbenika Socijalističke Republike Srbije, Beograd, 1970.

Vidi još[uredi]

Vikizvornik
Vikizvornik ima izvorni tekst povezan s ovim člankom:

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Stefan Dragutin



Prethodnik:
Stefan Uroš I
Kralj Srbije
(12761282)
Naslednik:
Stefan Uroš II Milutin
Prethodnik:
{{{pre2}}}
{{{spisak2}}} Naslednik:
{{{posle2}}}
Prethodnik:
{{{pre3}}}
{{{spisak3}}} Naslednik:
{{{posle3}}}
Prethodnik:
{{{pre4}}}
{{{spisak4}}} Naslednik:
{{{posle4}}}
Prethodnik:
{{{pre5}}}
{{{spisak5}}} Naslednik:
{{{posle5}}}
Prethodnik:
{{{pre6}}}
{{{spisak6}}} Naslednik:
{{{posle6}}}


Prethodnik:
Osniva sremsku kraljevinu
Kralj Srema
(12821316)
Naslednik:
Stefan Vladislav II
Prethodnik:
{{{pre2}}}
{{{spisak2}}} Naslednik:
{{{posle2}}}
Prethodnik:
{{{pre3}}}
{{{spisak3}}} Naslednik:
{{{posle3}}}
Prethodnik:
{{{pre4}}}
{{{spisak4}}} Naslednik:
{{{posle4}}}
Prethodnik:
{{{pre5}}}
{{{spisak5}}} Naslednik:
{{{posle5}}}
Prethodnik:
{{{pre6}}}
{{{spisak6}}} Naslednik:
{{{posle6}}}