Tevtonski red
 |
| Zvanično ime |
| nemački : Orden der Brüder vom Deutschen Haus St. Mariens in Jerusalem |
| Red bratsva nemačkog doma svete Marije u Jerusalimu |
| Geslo |
| nemački : Helfen, Heilen, Wehren |
| Pomoći, Izlečiti, Zaštiti |
| Godina osnivanja |
| 1190. godine su osnovani |
| 1198. godine postaju vojnički red |
Tevtonski vitezovi ili Tevtonski red (latinski: Ordo domus Sanctæ Mariæ Theutonicorum Ierosolimitanorum, "Red Nemačkog doma svete Marije Jerusalimske", nemački: Orden der Brüder vom Deutschen Haus St. Mariens in Jerusalem ili češće Deutscher Orden) je nemački rimokatolički verski red obrazovan krajem XII veka u Akri, Palestina. U srednjem veku su bili krstaški viteški red i nosili su bele ogrtače sa crnim krstom. To je sada klirski red smešten u Beču, Austrija.
Srednjovekovni red je imao značajnu ulogu na Bliskom istoku kontrolišući luku Akra. Nakon što su hrišćanske snage poražene na Bliskom istoku, Red se premestio u Transilvaniju 1211. kako bi pomogao u odbrani Ugarske od Kumana. Proterani su 1225. pošto su navodno pokušali da se postave pod papski, a ne ugarski suverenitet.
Na osnovu Zlatne bule iz Riminija, veliki vođa Tevtonskih vitezova Herman fon Salca i vojvoda Konrad I od Mazovije su zajedno napali Stare Pruse 1226. kako bi ih pokrstili u Pruskom krstaškom pohodu. Tada su vitezovi bili optuženi za prevaru poljske uprave i obrazovanje nezavisne Monaške države Tevtonskih vitezova. Red je izgubio svoju svrhu kada je susedna Litvanija prihvatila hrišćanstvo. Smešten u Pruskoj, Red je počeo da pohodi svoje hrišćanske susede, Kraljevinu Poljsku, Veliko vojvodstvo Litvaniju i Republiku Novgorod, nakon što je asimilirala Livonijski red. Na osnovu svojih nameta Red je imao jaku gradsku ekonomiju, zapošljavao je mnoge trgovce iz čitave Evrope, i postao morska sila na Baltičkom moru.
Poljsko-Litvanska vojska je odlučno porazila Red i slomila njegovu vojnu moć u bici kod Grinvalda (Tanenberg) 1410. Red je postojao sve do 1525. kada je Veliki vođa Albert Brandenburški abdicirao, prihvatio luteranstvo da bi postao pruski vojvoda. Velike vođe su predsedavale viteškim velikim posedima u Nemačkoj i drugde do 1809. kada je Napoleon I Bonaparta naredio raspuštanje Reda koji je izgubio svoj poslednji svetovni posed. Red je nastavio da postoji, sa sedištem u Hamburgu za vreme Prvog svetskog rata, i danas radi kroz dobrotvorna udruženja u srednjoj Evropi.
[uredi] Spoljašnje veze
- Zvanična strana reda za područje bivše Čehoslovačke
- Zvanična strana reda za Austriju
- Zvanična strana reda za Nemačku
- Strana posvećena redu pod pokroviteljstvom papaske stolice
