Televizija
Iz projekta Википедија
Reč televizija dolazi od grčke reči tele - daleko i latinskog glagola video, videre - videti, gledati. Tako bi bukvalni prevod ove kovanice bio - "gledanje na daljinu" ili "daljinsko gledanje". Prvi put reč televizija upotrebljen je 1900. godine, na međunarodnom kongresu u Parizu, u delu "Električna televizija" Perskog, a u gotovo isto vreme jedan francuski bibliotekar je grupišući radove koji se odnose na električno prenošenje slike na daljinu upotrebio isti izraz "televizija". Iako je ovaj izraz u suštini netačan (budući da je televizija prenos i slike i zvuka, dakle prisutan je i element slušanja), opšte je prihvaćen i bilo ga je nemoguće promeniti.
Televizija je telekomunikacijski sistem za emitovanje i primanje pokretnih slika i zvuka sa velikih daljina. Ovaj pojam se odnosi na sve aspekte televizijskog programa i transmisije, takođe. Televizija je elektronski sistem, pomoću koga optičku sliku i zvuk pretvaramo u elektronske signale, koji se prenose do prijemnika putem eletkromagnetnih talasa (kroz vazduh ili kablovskom vezom). U prijemniku se ovi signali pretvaraju u optičku sliku i zvuk.
Sadržaj |
[uredi] Ciklus funkcionisanja tehničkog sistema
- Pretvaranje optičke slike i zvuka u elektronske signale
- Kontrola, podešavanje i selekcija signala
- Prenos signala do prijemnika
- Pretvaranje signala u optičku sliku i zvuk
[uredi] Početak
Budući da je zadatak televizije da elektromagnetnim talasima prenosi na daljinu slike pokretnih i nepokretnih prizora, što je zadatak mnogo teži od prenosa zvuka, jer je za pojedinačni zvuk (koliko god bio komplikovan) dovoljan jedan signal, za prenos na primer crno bele slike potreban ogroman broj električnih signala. Zato su za otrkiće televizije bila neophodna istraživanja i otkrića u oblasti elektromagnetnih talasa. Važno otrkiće bilo je 1783. kada je Uilbi Smit ukazao da je selen fotoeletričan i da sa različitim jačinama struje daje razne vrednosti svetlosti. Aleksandar Stoletov je 1889. pronašao uređaj koji svetlosne utiske menja u električne (fotoelektričnu ćeliju). Televizija je rođena kao ideja Paula Nipkova(nem. Paul Julius Gottlieb Nipkow), koji je shvatio da se lik sastoji od gustog skupa linija (horizontalnih), a svaka linija od skupa tačaka. Došao je na ideju da pokrenuti tačku znači - oživeti sliku, što je i uradio 1884. godine. Nipkov je napravio mehanički razlagač slike (Nipkinov disk). Njegov pronalazak je spiralna ploča (sa trideset rupa) koja se vrti ispred slike, u petnaestom delu sekunde. Svetlosna vrednost svake tačke prenosi se na ćeliju selena i time izaziva pulsirajuću jednosmernu struju, koja ide do prijemnika gde se takođe rotira Nipkova ploča i tok pretvara u svetlosne vrednosti.
[uredi] Važniji pronalasci
- 1897. - Karl Ferdinand Braun napravio je preteču današnje katodne cevi
- 1907. – Rosing konstuiše katodni teleskop, odnosno privi je zamislio televizijski sistem pomoću katodnih cevi
- 1908. - Nezavisno od Rosinga Suinton predlaže upotrebu katodnih cevi za televiziju
- 1922. - Vladimir Zvorkin je pronašao ikonoskop - fotoelektrični mozaik sastavljen od velikog broja kapi selena osetljivih na cezijum
- 1923. – Fransis Dženkins konstruiše mehanički sistem televizije
- 25. april 1925. – rođenje televizije, Dž.L.Berd u Londonu, prenosi sliku lutke iz potkrovlja u radnju u prizemlju gde je montiran prijemnik.
- 1929. - prikazan privi kineskop (tv prijemnik sa katodnom cevi
- 1932. - britanska kompanija EMI počionje emitovanje programa na osnovu Zvorkinovog ikonoskopa
- 1936. - prvi redovni program BBC
- 1939. - prvi redovni program u SAD-u
- 1953. - tv u boji
[uredi] Televizija u našoj zemlji
Prva radiodifuzna stanica oglasila se iz Beograda 1. oktobra 1924. god. Zahvaljujući tome što je imala ovu stanicu, kraljevina Srba Hrvata i Slovenaca postala je članica Međunarodne unije za radiofoniju (UIR) prilikom njenog osnivanja 1925. u Ženevi. 1929. kada je osnovan Radio Beograd smatra se godinom nastanka današnje Radio-televizije Srbija.
[uredi] Televizija u Kraljevini Jugoslaviji
Prvi susret Beograđana sa televizijom odigrao se u septembru 1938. godine na Beogradskom sajmu, kada je holandska firma "Filips" montirala prvu televizijsku stanicu sa studijom, odakle su za sve vreme trajanja jesenjeg sajma, prvi put na Balkanu, emitovane televizijske emisije za širu publiku, uz učešće beogradskih glumaca.
[uredi] FNRJ
Po završetku Drugog svetskog rata, vlast „Nove Jugoslavije“ (FNRJ) shvatila je važnost razvoja medija pa je, 08. juna. 1956. godine Savezno izvršno veće donelo odluku o dodeljivanju sredstava za izgradnju TV mreže u Jugoslaviji.
[uredi] Eksperimentalni program
U subotu, 23. avgusta 1958. započeo je "eksperimentalni program" Studija Beograd. Studio je izgrađen na Beogradskom sajmu, Bulevar Vojvode Mišića 14, a raspolagao je sa svom osnovnom tehnikom. Prvi emitovani program bio je Dnevnik, a vesti su čitali Miloje Orlović, Branislav Surutka, Olga Nađ, Olivera Živković i Vera Milovanović. Domaća industrija (RR Niš, "Čajavec" Banja Luka i zagrebački RIZ) proizvodila je prve ograničene serije TV prijemnika. Oko tih prvih televizijskih aparata često su se okupljale ne samo porodica, već i komšiluk, pa i cele ulice.
[uredi] Avalski toranj
Avalski toranj, sagrađen polovinom 1965. godine, bio je prvi značajan prodor u izgradnji emisione infrastrukture u zemlji. Već 1970. godine je gotovo cela Srbija bila pokrivena TV signalom, a broj prijemnika dostigao je 1.796.210.
[uredi] SFRJ
Organizacija radio-televizijskih sistema u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, korespondirala je sa konstitutivnim elementima Federacije. U svih šest republika postojale su državne RTV kuće, a u autonomnim pokrajinama (Kosovo i Metohija i Vojvodina), Studio Priština i Studio Novi Sad. Prvi direktan TV prenos sa veće udaljenosti, realizovan je 23. 11. 1959. godine iz Niša.
[uredi] RTS
RTS emituje televizijski program u ukupnom dnevnom obimu od 72 časova. U ukupnom televizijskom emitovanju, učešće programa emitovanog iz studija TV Beograd je, na prvom programu 95%, na drugom 90%, na satelitskom 96%, a u radijskom emitovanju 98,8%. RTS raspolaže sa 5 opremljenih studija, 4 REM-a, 6 BETA montaža, 5 digitalnih montaža i 1 of lajn montažom. Produkcija ima 35 mobilnih kamera sa 60 KW rasvete. U proteklih pedeset godina arhivirano je i sačuvano 650,000 audiovizuelnih dokumenata snimljenih filmskom tehnikom (period od 1958. god. do 1990. god.), 160,000 video zapisa (od 1963. do danas, s tim što se ovaj fond obogaćuje sa oko 10.000 novih dokumenata godišnje), 550,000 fotografija i slajdova, 4 miliona stranica tekstualnih zapisa i 15,000 fono zapisa. RTS poseduje arhivu koja može da obezbedi 25 godine neprekidnog emitovanja. Standardi kod nas podržani:
- PAL 720x576 + mono/stereo (stari sistem)
- HD 1080 standard mpg2, 5.1 audio/+stereo (novi sistem)
[uredi] Vidi još
[uredi] Literatura
- Novinarska enciklopedija
- Osnovi organizacije Tv delatnosti, Z. Popović,FDU, Boegrad,1987.
[uredi] Izvori
- Enciklopedija, Prosveta, 1978
- Istorija RTSa
- RTS danas
