UEFA Liga Evrope je najmasovnije fudbalsko takmičenje u Evropi organizovano pod okriljem UEFA. Posle mnogobrojnih reformi, uvođenja i ukidanja pojedinih takmičenja, danas je Liga Evrope posle Lige šampione najvažnije takmičenje za evropske klubove. Klubovi se kvalifikuju preko njihovih plasmana u svojoj domaćoj ligi i u domaćem kupu.
[uredi] Istorijat i sistem takmičenja
LE je nastala 1971, kao Kup UEFA, zamenivši tadašnji Kup sajamskih gradova. Klubovi koji učestvuju u ovom takmičenju su sticali to pravo plasmanom u ligi ili osvajanjem kupa njihove zemlje.[1]. Po višedecenijskom sistemu, koji je retko prilagođavan, klubovi bi počinjali takmičenje, zavisno od plasmana, ili u kvalifikacijama (2 kola), ili od 1. kola samog kupa. Nadalje, igralo se po strogom kupskom, eliminacionom sistemu. Do šesnaestine finala, klubovi bi odigrali ukupno 3 kola takmičenja. Šesnaestina finala bi u takmičenje uvela još 8 klubova, trećeplasiranih u Ligi Šampiona. Klubovi su se sastajali po 2 puta u svakom kolu, uključujući i finale, sve do uvođenja jedne finalne utakmice(1997-1998).[2]
2004. godine, takmičenje ušlo u fazu prelaska na ligaški sistem i podeljeno je na dva dela- ligaški (poznatiji pod nazivom Liga UEFA), koji je podrazumevao grupnu fazu, sa po 5 klubova u svakoj grupi. Timovi bi se, za razliku od grupne faze Lige šampiona sastajali po jednom (po jedan klub bi bio slobodan u svakom kolu), a tri kluba bi se plasirala u narednu fazu, osminu finala. Kao i ranije, tu bi se pored 24 kluba takmičilo još 8 klubova, trećeplasiranih u grupnoj fazi Lige šampiona. Dalje takmičenje je bilo identično dotadašnjem, odnosno isto kao i u LŠ. Poslednji osvajač UEFA kupa po ovom sistemu, i po starom nazivu, bio je Šahtjor iz Donjecka koji je u finalu savladao Vreder Bremen rezultatom 2:1. Finale je odigrano u Istanbulu na stadionu Šukru Saračoglu, 20. maja 2009. Iste godine, novi format je ozvaničen, takmičenje je postalo veoma slično onom u Ligi Šampiona, ligaška faza sada podrazumeva grupe sa po 4 kluba, koji igraju međusobno po 2 utakmice, a u šesnaestinu finala napreduje po 2 kluba iz svake grupe. Bez obzira na ovu izmenu, međutim, tu im se pridružuje već pomenutih 8 klubova iz LŠ.[3]
[uredi] Finalne utakmice UEFA kupa
[uredi] Dve utakmice u finalu
| Godina |
Država |
Domaćin |
Rezultat |
Gost |
Država |
Stadion |
Mesto |
Napomena |
| 1972 |
Engleska |
Vulverhempton |
1–2 |
Totenhem hotspur |
Engleska |
Molinju |
Vulverhempton, Engleska |
[4] |
Engleska |
Totenhem hotspur |
1–1 |
Vulverhempton |
Engleska |
Vajt Hart Lejn |
London, Engleska |
| Pobednik Totenhem hotspur sa 3–2 |
| 1973 |
Engleska |
Liverpul |
3–0 |
Borusija Menhengladbah |
Nemačka |
Enfild |
Liverpul, Engleska |
[5] |
Nemačka |
Borusija Menhengladbah |
2–0 |
Liverpul |
Engleska |
Bekelberg stadion |
Menhengladbah, Nemačka |
| Popbednik Liverpul sa 3–2 |
| 1974 |
Engleska |
Totenhem hotspur |
2–2 |
Fejenord |
Holandija |
Vajt Hart Lejn |
London, Engleska |
[6] |
Holandija |
Fejenord |
2–0 |
Totenhem hotspur |
Engleska |
De Kojp |
Roterdam, Holandija |
| Pobednik Fejnord sa 4–2 |
| 1975 |
Nemačka |
Borusija Menhengladbah |
0–0 |
Tvente |
Holandija |
Rein stadion |
Diseldorf, Nemačka |
[7] |
Holandija |
Tvente |
1–5 |
Borusija Menhengladbah |
Nemačka |
Dikman, |
Enshede, Holandija |
| Pobednik Borusija Menhengladbah za 5–1 |
| 1976 |
Engleska |
Liverpul |
3–2 |
Klub Briž |
Belgija |
Enfild |
Liverpul, Engleska |
[5] |
Belgija |
Klub Briž |
1–1 |
Liverpul |
Engleska |
Olimpijski stadion |
Briž, Belgija |
| Pobednik Liverpul sa 4–3 |
| 1977 |
Italija |
Juventus |
1–0 |
Atletik Bilbao |
Španija |
Stadion Komunale |
Torino, Italija |
[8] |
Španija |
Atletik Bilbao |
2–1 |
Juventus |
Italija |
Stadion San Mames |
Bilbao, Španija |
| Rezultat 2–2,, Pobednik Juventus po pravilu gola u gostima |
| 1978 |
Francuska |
Bastija |
0–0 |
PSV |
Holandija |
Stadion Arman Sesari |
Bastija, Francuska |
[9] |
Holandija |
PSV |
3–0 |
Bastija |
Francuska |
Filips stadion |
Ajndhoven, Holandija |
| Pobednik PSV sa 3–0 |
| 1979 |
SFRJ |
Crvena zvezda |
1–1 |
Borusija Menhengladbah |
Nemačka |
Stadion Crvena zvezda |
Beograd, SFR Jugoslavija |
[7] |
Nemačka |
Borusija Menhengladbah |
1–0 |
Crvena zvezda |
SFRJ |
Rein stadion |
Diseldorf, Nemačka |
| Pobednik Borusija Menhengladbah sa 2–1 |
| 1980 |
Nemačka |
Borusija Menhengladbah |
3–2 |
Ajntraht Frankfurt |
Nemačka |
Bekelberg stadion |
Menhengladbah, Nemačka |
[10] |
Nemačka |
Ajntraht Frankfurt |
1–0 |
Borusija Menhengladbah |
Nemačka |
Valdstadion |
Frankfurt, Nemačka |
| Rezultat 3–3, Pobednik Ajntraht Frankfurt po pravilu gola u gostima |
| 1981 |
Engleska |
Ipsvič taun |
3–0 |
AZ Alkmar |
Holandija |
Portman roud |
Ipsvič, Engleska |
[11] |
Holandija |
AZ Alkmar |
4–2 |
Ipsvič taun |
Engleska |
Olimpijski stadion |
Amsterdam, Holandija |
| Pobednik Ipsvič Taun sa 5–4 |
| 1982 |
Švedska |
Geteborg |
1–0 |
Hamburger |
Nemačka |
Nja Ulevi |
Geteborg, Švedska |
[12] |
Nemačka |
Hamburger |
0–3 |
Geteborg |
Švedska |
Folksparkstadion |
Hamburg, Nemačka |
| Pobedio Geteborg sa 4–0 |
| 1983 |
Belgija |
Anderleht |
1–0 |
Benfika |
Portugalija |
Hejsel stadion |
Brisel, Belgija |
[13] |
Portugalija |
Benfika |
1–1 |
Anderleht |
Belgija |
Stadion da Luž |
Lisabon, Portugal |
| Pobednik Anderleht sa 2–1 |
| 1984 |
Belgija |
Anderleht |
1–1 |
Totenhem hotspur |
Engleska |
Konstant Vanden Stok |
Brisel, Belgija |
[14] |
Engleska |
Totenhem hotspur |
1–1 |
Anderleht |
Belgija |
Vajt Hart Lejn |
London, Engleska |
| Rezultat 2–2, Pobednik Totenhem hotspur sa 4–3 penalima |
| 1985 |
Mađarska |
Fehervar |
0–3 |
Real Madrid |
Španija |
Stadion Šoštoi |
Sekešfehervar, Mađarska |
[15] |
Španija |
Real Madrid |
0–1 |
Fehervar |
Mađarska |
Santijago Bernabeu |
Madrid, Španija |
| Pobednik Real Madrid sa 3–1 |
| 1986 |
Španija |
Real Madrid |
5–1 |
Keln |
Nemačka |
Santijago Bernabeu |
Madrid, Španija |
[15] |
Nemačka |
Keln |
2–0 |
Real Madrid |
Španija |
Olimpijski stadion |
Berlin, Nemačka |
| Pobednik Real Madrid sa 5–3 |
| 1987 |
Švedska |
Geteborg |
1–0 |
Dandi junajted |
Škotska |
Nja Ulevi |
Geteborg, Švedska |
[12] |
Škotska |
Dandi junajted |
1–1 |
Geteborg |
Švedska |
Tanadajs park, |
Dandi, Škotska |
| Pobednik Geteborg sa 2–1 |
| 1988 |
Španija |
Espanjol |
3–0 |
Bajer Leverkuzen |
Nemačka |
Stadion Saria |
Barselona, Španija |
[16] |
Nemačka |
Bajer Leverkuzen |
3–0 |
Espanjol |
Španija |
Stadion Ulrih Haberland |
Leverkuzen, Nemačka |
| Rezultat 3–3, Pobednik Bajer Leverkuzen sa 3–2 penalima * |
| 1989 |
Italija |
Napoli |
2–1 |
Štutgart |
Nemačka |
Stadion San Paolo |
Napulj, Italija |
[17] |
Nemačka |
Štutgart |
3–3 |
Napoli |
Italija |
Nekar stadion |
Štutgart, Nemačka |
| Pobednik Napoli sa 5–4 |
| 1990 |
Italija |
Juventus |
3–1 |
Fjorentina |
Italija |
Stadion Komunale |
Torino, Italija |
[8] |
Italija |
Fjorentina |
0–0 |
Juventus |
Italija |
Stadion Artemio Franki |
Avelino, Italija |
| Pobednik Juventus sa 3–1 |
| 1991 |
Italija |
Inter Milano |
2–0 |
Roma |
Italija |
San Siro |
Milano, Italija |
[18] |
Italija |
Roma |
1–0 |
Inter Milano |
Italija |
Stadion Olimpiko |
Rim, Italija |
| Pobednik Inter sa 2–1 |
| 1992 |
Italija |
Torino |
2–2 |
Ajaks |
Holandija |
Stadion dele Alpi |
Torino, Italija |
[19] |
Holandija |
Ajaks |
0–0 |
Torino |
Italija |
Olimpijski stadion |
Amsterdam, Holandija |
| Rezultat 2–2 Pobedio Ajaks po pravilu postignutog gola u gostima |
| 1993 |
Nemačka |
Borusija Dortmund |
1–3 |
Juventus |
Italija |
Stadion Vestfalije |
Dortmund, Nemačka |
[8] |
Italija |
Juventus |
3–0 |
Borusija Dortmund |
Nemačka |
Stadion dele Alpi |
Torino, Italija |
| Pobednik Juventus sa 6–1 |
| 1994 |
Austrija |
Kazino Salcburg |
0–1 |
Inter |
Italija |
Stadion Ernst Hapel |
Beč, Austrija |
[18] |
Italija |
Inter |
1–0 |
Kazino Salzburg |
Austrija |
San Siro |
Milano, Italija |
| Pobednik Inter sa 2–0 |
| 1995 |
Italija |
Parma |
1–0 |
Juventus |
Italija |
Stadion Enio Tardini |
Parma, Italija |
[20][a] |
Italija |
Juventus |
1–1 |
Parma |
Italija |
San Siro |
Milano, Italija |
| Pobednik Parma sa 2–1 |
| 1996 |
Nemačka |
Bajern Minhen |
2–0 |
Bordo |
Francuska |
Olimpijski stadion |
Minhen, Nemačka |
[21] |
Francuska |
Bordo |
1–3 |
Bajern Minhen |
Nemačka |
Park Leskur |
Bordo, Francuska |
| Pobednik Bajern Minhen sa 5–1 |
| 1997 |
Nemačka |
Šalke 04 |
1–0 |
Inter |
Italija |
Parkstadion |
Gelzenkirhen, Nemačka |
[22] |
Italija |
Inter |
1–0 |
Šalke 04 |
Nemačka |
San Siro |
Milano, Italija |
| Rezultat 1–1, Pobedio Šalke 04 sa 4–1 izvođenjem jedanaesteraca |
[uredi] Jedna utakmica u finalu
| Datum |
Pobednik |
Finalista |
Rezultat |
Mesto |
| 6. maj 1998 |
Inter (3) |
Lacio |
3 - 0 |
Park prinčeva, Pariz |
|
| 12. maj 1999 |
Parma (2) |
Olimpik Marsej |
3 - 0 |
Stadion Lužnjiki, Moskva |
|
| 17. maj 2000 |
Galatasaraj (1) |
Arsenal |
0 - 0 |
Stadion Parken, Kopenhagen |
4 - 1 * |
| 16. maj 2001 |
Liverpul(3) |
Alaves |
5 - 4 |
Stadion Vestfalije, Dortmund |
** |
| 8. maj 2002 |
Fejenord (2) |
Borusija Dortmund (3) |
3 - 2 |
Stadion Fejnorda, Roterdam |
|
| 21. maj 2003 |
Porto (1) |
Seltik |
3 - 2 |
Olimpijski stadion, Sevilja |
** |
| 19. maj 2004 |
Valensija (3) |
Olimpik Marsej |
2 - 0 |
Stadion Ulevi, Geteborg |
|
| 18. maj 2005 |
CSKA Moskva (1) |
Sporting |
3 - 1 |
Stadion Hose Alvalade, Lisabon |
|
| 10. maj 2006 |
Sevilja (1) |
Midlzbro |
4 - 0 |
Filips stadion, Ajndhoven |
|
| 16. maj 2007 |
Sevilja (2) |
Espanjol |
2 - 2 |
Hemden Park, Glazgov |
3 - 1 * |
| 14. maj 2008 |
Zenit Sankt Petreburg (1) |
Rendžers |
2 - 0 |
Gradski stadion u Mančesteru, Mančester |
|
| 20. maj 2009 |
Šahtjor Donjeck (1) |
Verder Bremen |
1 - 1 |
Stadion Šukru Saradžolu, Istanbul |
2 - 1 * |
| 12. maj 2010 |
Atletiko Madrid (1) |
Fulam |
2 - 1 |
HSH Nordbank arena, Hamburg |
|
| 18. maj 2011 |
Porto (2) |
Braga |
1 - 0 |
Dablin arena, Dablin |
|
[uredi] Prvaci i finalisti po zemljama
[uredi] Pobednici i finalisti po klubovima
|
Ekipa |
Pobednik |
Finalista |
Godine pobednika |
Godine finaliste |
|
1.
|
Juventus |
3 |
1 |
(1977, 1990, 1993) |
(1995) |
Inter |
3 |
1 |
(1991, 1994, 1998) |
(1997) |
|
3
|
Liverpul |
3 |
0 |
(1973, 1976, 2001) |
- |
|
4.
|
Borusija Menhengladbah |
2 |
2 |
(1975, 1979) |
(1973), (1980) |
|
5.
|
Totenhem hotspur |
2 |
1 |
(1972, 1984) |
(1974) |
|
6.
|
Real Madrid |
2 |
0 |
(1985, 1986) |
- |
Geteborg |
2 |
0 |
(1982, 1987) |
- |
Parma |
2 |
0 |
(1995, 1999) |
- |
Fejenord |
2 |
0 |
(1974, 2002) |
- |
Sevilja |
2 |
0 |
(2006, 2007) |
- |
Porto |
2 |
0 |
(2003, 2011) |
- |
|
12.
|
Anderleht |
1 |
1 |
(1983) |
(1984) |
|
12.
|
PSV Ajndhoven |
1 |
0 |
(1978) |
- |
Ajntraht Frankfurt |
1 |
0 |
(1980) |
- |
Ipsvič |
1 |
0 |
(1981) |
- |
Bajer Leverkuzen |
1 |
0 |
(1988) |
- |
Napoli |
1 |
0 |
(1989) |
- |
Ajaks |
1 |
0 |
(1992) |
- |
Bajern Minhen |
1 |
0 |
(1996) |
- |
Šalke 04 |
1 |
0 |
(1997) |
- |
Galatasaraj |
1 |
0 |
(2000) |
- |
Valensija |
1 |
0 |
(2004) |
- |
CSKA Moskva |
1 |
0 |
(2005) |
- |
Zenit Sankt Peterburg |
1 |
0 |
(2008) |
- |
Šahtjor Donjeck |
1 |
0 |
(2009) |
- |
Atletiko Madrid |
1 |
0 |
(2010) |
- |
|
27.
|
Borusija Dortmund |
0 |
2 |
- |
(1993, 2002) |
Olimpik Marsej |
0 |
2 |
- |
(1999, 2004) |
Espanjol |
0 |
2 |
- |
(1988, 2007) |
|
30.
|
Vulverhempton |
0 |
1 |
- |
(1972) |
Tvente |
0 |
1 |
- |
(1975) |
Klub Briž |
0 |
1 |
- |
(1976) |
Atletik Bilbao |
0 |
1 |
- |
(1977) |
Bastija |
0 |
1 |
- |
(1978) |
Crvena zvezda Beograd |
0 |
1 |
- |
(1979) |
AZ Alkmar |
0 |
1 |
- |
(1981) |
Hamburger |
0 |
1 |
- |
(1982) |
Benfika |
0 |
1 |
- |
(1983) |
Videoton |
0 |
1 |
- |
(1985) |
Keln |
0 |
1 |
- |
(1986) |
Dandi junajted |
0 |
1 |
- |
(1987) |
Štutgart |
0 |
1 |
- |
(1989) |
Fiorentina |
0 |
1 |
- |
(1990) |
Roma |
0 |
1 |
- |
(1991) |
Torino |
0 |
1 |
- |
(1992) |
Red bul Salcburg |
0 |
1 |
- |
(1994) |
Bordo |
0 |
1 |
- |
(1996) |
Lacio |
0 |
1 |
- |
(1998) |
Arsenal |
0 |
1 |
- |
(2000) |
Alaves |
0 |
1 |
- |
(2001) |
Seltik |
0 |
1 |
- |
(2003) |
Sporting |
0 |
1 |
- |
(2005) |
Midlzbro |
0 |
1 |
- |
(2006) |
Rendžers |
0 |
1 |
- |
(2008) |
Verder Bremen |
0 |
1 |
- |
(2009) |
Fulam |
0 |
1 |
- |
(2010) |
Braga |
0 |
1 |
- |
(2011) |
[uredi] Reference
[uredi] Vidi još
[uredi] Spoljašnje veze