Ubrzanje

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Disambig.svg
Druga značenja su popisana u članku Ubrzanje (višeznačna odrednica).

U fizici, ubrzanje (oznaka: a) je mera promene brzine u jedinici vremena. To je dakle vektor dimenzija dužina/vreme², tj. U SI jedinicama, metar/sekund² i izgovara se metar u sekundi za sekundu ili metar u sekundi na kvadrat.

Kod konstantnog ubrzanja pri pravolinijskom kretanju formula za ubrzanje

a=\frac{\Delta v}{\Delta t}

predstavlja količnik priraštaja brzine i proteklog vremena. Kod slobodnog pada je ovaj priraštaj brzine nepromenljiv, pa je i ubrzanje konstantno (za relativno male visine) i označava se sa g, a iznosi približno 9,81 m/s². Ova veličina g se zove ubrzanje zemljine teže. Pri prelasku na infinitezimalne veličine, ubrzanje postaje izvod brzine po vremenu.

Ako je put koji prelazi tačka zavisan od vremena prema funkciji s=s(t)\,, tada je ubrzanje

a = \frac{d^2 s}{dt^2}

drugi izvod puta po vremenu (iz prethodne formule je jasno na osnovu toga što je brzina prvi izvod puta po vremenu).

Obzirom da se proučava kretanje tačke koja nema masu i na koju ne deluju sile, oblast koja proučava kretanje tačke se zove kinematika tačke.

Obzirom da je brzina vektorska veličina, to je i promena brzine vektorska veličina. Vektor promene brzine je rezultanta normalnog ubrzanja (koje je normalno na vektor brzine), i tangencijalnog ubrzanja (koje je istog pravca kao i vektor brzine). U specijalnom slučaju pravolinijskog kretanja normalna komponenta ubrzanja je jednaka nuli pa je vektor ubrzanja istog pravca kao i vektor brzine. Kod ravnomernog kružnog kretanja tangencijalna komponenta ubrzanja je jednaka nuli, te je vektor ubrzanja normalan na vektor brzine, odnosno u pravcu je poluprečnika.

U sličaju negativnog prirasta brzine se koristi pojam usporenje ili kočenje, a vektor ubrzanja ima suprotan smer od vektora brzine.

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]