Šabac
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
| Šabac | |
|---|---|
 Zgrada Narodne banke |
|
 (Grb) |
 (Zastava) |
| Osnovni podaci | |
| Zvanični naziv: | Grad Šabac |
| Stari nazivi: | Zaslon (stari srpski) Bigir Delen (otomanski) |
| Površina: | 795 km² |
| Populacija (2002) - uža gradska oblast: - šira gradska oblast: - gustina: |
55 163 75 339 st./km² |
| Nadmorska visina: | 65 m |
| Časovna zona: | UTC+1 (CET) (Letnje vreme: UTC+2 (CEST) |
| Dan grada: | |
| Gradovi pobratimi: | Agrostoli  GrčkaKirjat Ata  IzraelKralupi .svg){kind=small} Češka RepublikaFudžima  Japan |
| Položaj | |
| Pokrajina: | Centralna Srbija |
| Upravni okrug: | Mačvanski |
| Opština: | Šabac |
| Geografske koordinate: |
44° 45′ 21′′ s.g.š. 19° 41′ 38′′ i.g.d. |
  Šabac
Šabac na karti Srbije
|
|
| Oznake grada | |
| Auto oznaka: | ŠA |
| Pozivni broj: | 015 |
| Poštanski broj: - za delove grada: |
15000 15103, 15104 |
| Politika | |
| Gradonačelnik: | Miloš Milošević (DS) |
| Vladajuće stranke: | DS-G17+-SPO-NS-LDP |
| Trenutna vlast formirana: | 14.07.2008. |
| Poslednji izbori: | 11.05.2008. |
| Zvanična adresa grada Šabca | |
| Adresa: | Gospodar Jevremova 6 15000 Šabac |
| Telefon: | (015) 346-711/364-100 |
| Faks: | |
| Internet strana: | www.sabac.org |
| Elektronska pošta: | opstina@www.sabac.org |
Koordinate: 44° 45′ 21′′ SG Š, 19° 41′ 38′′ IG D
Šabac je grad u opštini Šabac u Mačvanskom okrugu. Prema popisu iz 2002. imao je 55163 stanovnika (prema popisu iz 1991. imao je 54637 stanovnika).
Šabac, koji se nalazi u zapadnoj Srbiji na obali reke Save, razvio se oko utvrđenja podignutih uz reku (Zaslon, Bigir Delen). Privredno je, kulturno i administrativno središte Mačvanskog okruga.
Sadržaj |
[uredi] Istorija
 |
Za više informacija pogledajte Istorija Šapca |
Arheološka nalazišta u gradu i okolini potvrđuju da su na ovom prostoru postojala naselja još u mlađem kamenom dobu, a da su od početka nove ere ovde bili Rimljani. Tokom trajanja Nemanjićke države, u XIII i XIV veku, Šabac je bio u njenom sastavu i pripadao je Mačvanskoj banovini. Iz tog perioda datira i ime Mačva, koje danas označava plodnu ravnicu, koja se prostire od Šapca ka Drini, a nekada je označavalo ime grada. Nije utvrđeno gde se taj grad nalazio, jer nikakvi materijalni ostaci nisu sačuvani. Neki istoričari pominju mogućnost da je on bio pored Save, nizvodno od današnjeg Šapca, pa se čak dovodi u vezu postojanje ovog grada sa prestonicom kralja Dragutina koji je vladao ovim prostorima početkom XIV veka. Pouzdano se zna da je ovaj srpski kralj imao letnjikovac u Debrcu, 25 km nizvodno Savom od Šapca, čiji ostaci postoje sačuvani i danas.
Tokom srednjeg veka, na mestu današnjeg Šapca postojalo je slovensko naselje pod imenom Zaslon, što je označavalo nekakav breg, uzvišenje, ili zaklon od vodenih nepogoda. Postojanje ovog naselja zabeleženo je u dubrovačkim spisima iz 1454. godine.
[uredi] Etimologija imena
Ime Šabac novijeg je datuma. Nije pouzdano utvrđeno kada je nastalo i kako je do današnjeg imena grada došlo. Postoji više teorija koje pokušavaju da objasne pojavu današnjeg imena Šapca, ali nijedna od njih nije potvrđena. Najverovatnija je ona koja postanak Šapca tumači vezom sa Savom: Sava - Savac - Šabac.
[uredi] Kultura i umetnost
- Biblioteka Šabačka
- Šabačko Pozorište
- Šabački Muzej
- Šabačka gimnazija
- Međuopštinski istorijski arhiv
- Kulturni centar
- Dom kulture Prnjavor
- Kud Abrašević
- Udruženje likovnih stvaralaca Šapca
- Kolektiv - Nezavisna umetnička asocijacija
- Zavičajno udruženje književnih stvaralaca Šapca
- Popularna muzika i bendovi u Šapcu
[uredi] Mesne Zajednice
[uredi] Gradske Mesne Zajednice
- Bair
- Kasarske livade
- Donji Šor
- Žika Popović
- Jevremova Nikole
- Kamičak
- Kamenjak
- Letnjikovac
- Preki Šor
- Šipurske Livade
[uredi] Prigradske Mesne Zajednice
[uredi] Seoske Mesne Zajednice
- Bela Reka
- Bogosavac
- Bojić
- Bukor
- Varna
- Volujac
- Gornja Vranjska
- Gornja Rumska
- Grušić
- Dvorište
- Desić
- Dobrić
- Donja Rumska
- Drenovac
- Duvanište
- Žabar
- Zablaće
- Zminjak
- Korman
- Krivaja
- Lipolist
- Mala Vranjska
- Maovi
- Mačvanski Pričinović
- Metlić
- Miloševac
- Miokus
- Mrđenovac
- Nakučani
- Pocerski Metković
- Orašac
- Orid
- Petkovica
- Petlovača
- Predvorica
- Prnjavor
- Radovašnica
- Ribari
- Sinošević
- Slatina
- Slepčević
- Tabanović
- Cerovac
- Culjković
- Ševarice
- Štitar
[uredi] Znameniti Šapčani
U periodu koji obuhvata kraj XIX i početak XX veka, Šabac daje nekoliko značajnih ličnosti iz oblasti kulturnog i naučnog stvaralaštva. Ističu se:
- Jevrem Obrenović — političar, prvi gradonačelnik grada Šapca
- Janko M. Veselinović - književnik
- Vladimir M. Jovanović - pesnik
- Laza K. Lazarević - književnik
- Stojan Novaković - književnik, akademik, diplomata
- Milorad S. Popović - pesnik, pripovedač, romanopisac, putopisac, dramski pisac
- Vladimir Stanimirović - književnik, pravnik, prevodilac
- Stanislav Vinaver - pesnik, prevodilac i pripovedač
- Đorđe Nešić - lekar
[uredi] Demografija
U naselju Šabac živi 44704 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,0 godina (37,7 kod muškaraca i 40,2 kod žena). U naselju ima 19585 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,82.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2] | ||||
|---|---|---|---|---|
| Srbi | 52.351 | 94,90% | ||
| Muslimani | 489 | 0,88% | ||
| Jugosloveni | 374 | 0,67% | ||
| Romi | 151 | 0,27% | ||
| Crnogorci | 148 | 0,26% | ||
| Hrvati | 107 | 0,19% | ||
| Makedonci | 61 | 0,11% | ||
| Mađari | 50 | 0,09% | ||
| Goranci | 39 | 0,07% | ||
| Slovenci | 19 | 0,03% | ||
| Rusi | 9 | 0,01% | ||
| Ukrajinci | 8 | 0,01% | ||
| Slovaci | 8 | 0,01% | ||
| Rumuni | 8 | 0,01% | ||
| Nemci | 8 | 0,01% | ||
| Bugari | 8 | 0,01% | ||
| Bošnjaci | 8 | 0,01% | ||
| Česi | 5 | 0,00% | ||
| Rusini | 5 | 0,00% | ||
| Albanci | 4 | 0,00% | ||
| Bunjevci | 2 | 0,00% | ||
| nepoznato | 759 | 1,37% | ||
| m | ž | |||
| ? | 232 | 279 | ||
| 80+ | 188 | 399 | ||
| 75-79 | 553 | 870 | ||
| 70-74 | 1004 | 1385 | ||
| 65-69 | 1319 | 1667 | ||
| 60-64 | 1325 | 1484 | ||
| 55-59 | 1340 | 1456 | ||
| 50-54 | 2160 | 2414 | ||
| 45-49 | 2356 | 2743 | ||
| 40-44 | 1958 | 2420 | ||
| 35-39 | 1707 | 1995 | ||
| 30-34 | 1757 | 1899 | ||
| 25-29 | 1822 | 2099 | ||
| 20-24 | 2140 | 2047 | ||
| 15-19 | 1989 | 1907 | ||
| 10-14 | 1629 | 1541 | ||
| 5-9 | 1390 | 1322 | ||
| 0-4 | 1256 | 1111 | ||
| prosek | 37.7 | 40.2 | ||
|
|
| Pol | Ukupno | Neoženjen/ Neudata |
Oženjen/ Udata |
Udovac/ Udovica |
Razveden/ Razvedena |
Nepoznato |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Muški | 21850 | 6337 | 13708 | 774 | 808 | 223 |
| Ženski | 25064 | 5496 | 13863 | 3656 | 1827 | 222 |
| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Muški | 10029 | 261 | 1 | 19 | 3258 | 316 | 596 | 1543 | 203 | 882 |
| Ženski | 8329 | 168 | 1 | 5 | 1721 | 96 | 166 | 1689 | 268 | 343 |
| Oba | 18358 | 429 | 2 | 24 | 4979 | 412 | 762 | 3232 | 471 | 1225 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato | |
| Muški | 106 | 290 | 703 | 407 | 395 | 320 | - | - | 729 | |
| Ženski | 213 | 283 | 491 | 817 | 1401 | 277 | - | 1 | 389 | |
| Oba | 319 | 573 | 1194 | 1224 | 1796 | 597 | - | 1 | 1118 |
[uredi] Galerija
 Šabačka biblioteka |
 Gospodar Jevremova ulica |
 Kulturni centar |
[uredi] Reference
- ^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
- ^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
- ^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7
[uredi] Spoljašnje veze
- Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
- Satelitska mapa (Wikimapia)
- Gugl satelitska mapa (Maplandia)
- Plan naselja na mapi (Mapquest)
|
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
Beograd • Valjevo • Vranje • Zaječar • Zrenjanin • Jagodina • Kragujevac • Kraljevo • Kruševac • Leskovac • Loznica • Niš • Novi Pazar • Novi Sad • Pančevo • Požarevac • Priština • Smederevo • Sombor • Sremska Mitrovica • Subotica • Užice • Čačak • Šabac |
|||||
| Naseljena mesta grada Šapca |
|---|
|
Bela Reka • Bogosavac • Bojić • Bukor • Varna • Volujac • Gornja Vranjska • Grušić • Dvorište • Desić • Dobrić • Drenovac • Duvanište • Žabar • Zablaće • Zminjak • Jevremovac • Jelenča • Korman • Krivaja • Lipolist • Majur • Mala Vranjska • Maovi • Mačvanski Pričinović • Metlić • Miloševac • Miokus • Mišar • Mrđenovac • Nakučani • Orašac • Orid • Petkovica • Petlovača • Pocerski Metković • Pocerski Pričinović • Predvorica • Prnjavor • Radovašnica • Ribari • Rumska • Sinošević • Skrađani • Slatina • Slepčević • Tabanović • Cerovac • Culjković • Šabac • Ševarice • Štitar |
