13. septembar
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
13. septembar (13.9.) je 256. dan u godini po gregorijanskom kalendaru i julijanskom kalendaru (257. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 109 dana.
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| septembar | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | ||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | ||||||
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 13. septembar
- 533. — Bitka ad Decijum (na desetoj milji od Kartagine): Velika pobeda vizantijskog vojskovođe Velizara nad vandalskim kraljem Gelimerom.
- 1759. — Britanci su u presudnoj bici u blizini Kvibeka pobedili Francuze i osigurali britansku supremaciju u Kanadi.
- 1788. — Njujork je proglašen prvom federalnom prestonicom SAD. Grad su osnovali 1626. holandski doseljenici i nazvali ga Novi Amsterdam, a dvadesetak godina kasnije zauzeli su ga Englezi i dali mu naziv Njujork u čast vojvode od Jorka, kasnije engleskog kralja.
- 1882. — Tokom Egipatskog ustanka britanske trupe porazile su egipatsku vojsku kod Tel el Kebira i nastavile osvajanje Egipta i Sudana.
- 1922. — U Al Aziziji u Libiji izmerena je najviša temperatura vazduha u hladu - 58 stepeni Celzijusa.
- 1923. — General Migel Primo de Rivera izvršio je, uz odobrenje kralja Alfonsa XIII, državni udar u Španiji i zaveo vojnu diktaturu.
- 1955. — SSSR i Zapadna Nemačka uspostavili su diplomatske odnose.
- 1971. — U njujorškom zatvoru Atika poginuli su 31 zatvorenik i 11 zatvorskih čuvara, kada su pripadnici američke policije i Nacionalne garde intervenisali da smire petodnevnu pobunu u zatvoru.
- 1989. — u Kejptaunu su održane dotada najveće demonstracije protiv aparthejda u Južnoj Africi. Demonstrante koji su uz pesmu i igru prolazili kroz centar grada predvodio je nadbiskup Dezmond Tutu.
- 1991. — SSSR i SAD su se sporazumeli da obustave snabdevanje oružjem zaraćene strane u Avganistanu.
- 1993. — Izrael i Palestinska oslobodilačaka organizacija (PLO) potpisali su u Vašingtonu mirovni sporazum kojim je predviđena palestinska samouprava na okupiranim teritorijama.
- 1998. — Na drugim posleratnim opštim izborima u Bosni i Hercegovini ponovo su pobedile nacionalne političke partije bosanskih Muslimana, Srba i Hrvata. Trogodišnji rat, koji su vodili lideri nacionalnih grupa, završen je u decembru 1995. potpisivanjem mirovnog ugovora u Dejtonu, u SAD, a prvi posleratni izbori održani su 1996.
- 1999. — U četvrtoj velikoj, od serije eksplozija koje su dve nedelje potresale Moskvu, srušena je stambena zgrada, a poginulo 118 ljudi.
- 2000. — Naturalizovani Amerikanac tajvanskog porekla Ven Ho Li, istraživač u vladi SAD pušten je iz zatvora uz izvinjenje sudije. On je u samici proveo devet meseci, zbog optužbi američke vlade da predstavlja pretnju za nacionalnu bezbednost.
- 2001. — Američki državni sekretar Kolin Pauel potvrdio da je vođa Al Kaide Osama bin Laden, za koga se verovalo da se krije u Avganistanu, glavni osumnjičeni za terorističke napade u SAD 11. septembra.
[uredi] Rođenja
- 1087. — Jovan II Komnin, vizantijski car.
- 1819. — Klara Šuman, nemačka pijanistkinja.
- 1874. — Arnold Šenberg, austrijski kompozitor.
- 1887. — Ladislav Ružička, švajcarski hemičar. (†1976).
- 1920. — Aleksa Dejović, politički komesar Druge proleterske brigade i narodni heroj (†1943).
- 1933. — Duško Trifunović, srpski književnik, pesnik i televizijski autor.
- 1934. — Mihailo Ćupović (Ćupo), zlatiborski pesnik.
- 1966. — Igor Radojičić, političar, predsednik Narodne skupštine RS, v.d. predsednik RS (oktobar - decembar 2007.).
- 1979. — Ivan Miljković, srpski odbojkaš.
- 1977. — Pol Pirs, američki košarkaš.
- 1983. — Marko Lomić, srpski fudbaler.
[uredi] Smrti
- 531. — Kavad I, kralj Sasanidske Persije (*449.)
- 1506. — Andrea Mantenja, italijanski slikar i graver.
- 1592. — Mišel Ejkem de Montenj, francuski pisac i filozof.
- 1598. — Filip II Habzburgški, napuljski kralj (1554), gospodar Holandije (1555), a potom kralj Španije, Sicilije i Sardinije.
- 1977. — Leopold Stokovski, američki dirigent poljskog porekla.
- 1992. — Entoni Perkins, američki filmski glumac, dobitnik Oskara.
- 1996. — Tupak Šakur, američki glumac, reper i pesnik. (*1971).
- 1999. — Predrag Milojević, srpski novinar.
- 1999. - Vladimir Pogačić, filmski reditelj.
[uredi] Praznici i dani sećanja
- 1842. — Narodna skupština kneževine Srbije, u kojoj su ustavobranitelji imali većinu, proglasila je za kneza Aleksandra Karađorđevića, sina vođe Prvog srpskog ustanka Karađorđa. Ustavobranitelji su prethodno zbacili kneza Mihajla Obrenovića, koji je potom izbegao u Austriju.
- 1908. — Probnom vožnjom od Virpazara do Bara Crnom Gorom je prošao prvi voz. Redovni železnički saobraćaj uspostavljen je 2. novembra.
