17. januar

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Sadržaj 1 Događaji 2 Rođenja 3 Smrti 4 Praznici i dani sećanja 5 Vidi još 6 Reference

[uredi] Događaji

januar
P	U	S	Č	P	S	N
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31

• 1377. - papa Grgur XI obnovio je papsko sedište u Rimu i time okončao avinjonsko „zatočeništvo“ rimskih papa. Sedište papa bilo je premešteno u Avinjon 1309. nakon poraza Bonifacija VIII u sukobu s francuskim kraljem Filipom IV Lepim.
• 1562. - stupio je na snagu edikt iz Sen Žermena (Januarski edikt) kojim su priznati hugenoti (protestanti) u Francuskoj. Istog dana, vođe katolika, vojvoda od Giza i kardinal od Lorene, formirali su uniju (kasnije Sveta liga) koja će blokirati primenu edikta i izazvati verske ratove koji su, uz povremene prekide 36 godina razarali Francusku. Ratovi su prekinuti Nantskim ediktom koji je 1598. izdao Anri IV.
• 1773. - engleski moreplovac Džejms Kuk je brodom „Rezolušn“ prvi prešao Antarktički krug.
• 1919. - poljski kompozitor Ignaci Jan Paderevski, pijanista svetskog glasa, postao je prvi premijer republike Poljske, uspostavljene posle završetka Prvog svetskog rata.
• 1929. - Prvi put prikazan crtani film Mornar Popaj.
• 1945. - sovjetske trupe i Poljske patriotske snage su u Drugom svetskom ratu oslobodile Varšavu, više od pet godina nakon pada glavnog grada Poljske u ruke nemačkih nacista.
• 1946. - u Londonu održana prva sednica Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija.
• 1959. - Senegal i Francuski Sudan doneli su odluku o formiranju federalne države pod nazivom Republika Mali. Odluka je stupila na snagu u aprilu.
• 1961. - ubijen je kongoanski državnik Patris Lumumba, bivši premijer Konga, tvorac nezavisnosti zemlje, simbol borbe protiv kolonijalizma i heroj „crne Afrike“. Protivustavno je smenjen s položaja premijera 5. septembra 1960, a 1. decembra uhvatili su ga vojnici generala Mobutua i prebacili u Katangu, gde je pod nerazjašnjenim okolnostima ubijen.
• 1966. - u sudaru iznad Španije američkog bombardera „B-52“ i španskog aviona za snabdevanje gorivom poginulo je osam ljudi, a bombarder je bio prinuđen da u Atlantski okean baci hidrogensku bombu, koja nije eksplodirala.
• 1991. - SAD i zapadni saveznici izveli su u Zalivskom ratu drugi i treći talas masovnog bombardovanja ciljeva u Iraku i Kuvajtu; tri iračke rakete „skad“ eksplodirale su u Tel Avivu.
• 1995. - u zemljotresu koji je pogodio šire područje japanskog grada Kobe poginulo je više od 6.400 ljudi, a materijalna šteta je procenjena na 85,5 milijardi dolara.
• 1997. - u Dablinu je sud proglasio prvi razvod braka u istoriji Irske, na osnovu zakona odobrenog na referendumu, čemu se žestoko protivila rimokatolička crkva.
• 2000. - u Centru bezbednosti u Cetinju registrovana je Crnogorska pravoslavna crkva. Tu crkvu do sada nije priznala nijedna druga crkva, a na njenom čelu su sveštenici koji su isključeni iz ostalih crkava.
• 2002. - u erupciji vulkana Njiragongo u Demokratskoj Republici Kongo razoreni su grad Goma i okolna sela, život je izgubilo više od 100 ljudi, a desetne hiljada ostalo je bez svojih domova.
• 2003. - Bugarska vlada ukinula je sankcije protiv SR Jugoslavije uvedene 1998. ali su ostala zamrznuta sredstva koja pripadaju bivšem predsednika SRJ Slobodanu Miloševiću, njegovoj porodici i osmorici bivših visokih funkcionera.

[uredi] Rođenja

• 1600. - Pedro Kalderon de la Barka jedan od najvećih španskih dramatičara. (†1681)
• 1706. - Bendžamin Frenklin, američki naučnik i političar. (†1790)
• 1732. - kralj Stanislav II Ponjatovski, poljski kralj. (†1798)
• 1863. - Dejvid Lojd Džordž, engleski državnik. (†1945)
• 1863. - Konstantin Sergejevič Stanislavski, ruski pozorišni glumac, teatrolog i reditelj (†1938)
• 1899 - Al Kapone poznat i po imenu „Lice sa ožiljkom“ (Scarface), američki gangster. (†1947).
• 1942. - Kasius Klej, poznat i kao Muhamed Ali, američki bokser.
• 1956. - Pol Jang, britanski muzičar.
• 1962. - Džim Keri, kanadski glumac i komičar.
• 1971. - Kid Rok, američki rok muzičar.

[uredi] Smrti

• 395. - Teodosije I, poslednji car jedinstvenog Rimskog carstva (*347).
• 1468. - Skenderbeg, albanski nacionalni junak. (*1405).
• 1874. - braća Čang i Eng, najpoznatiji sijamski blizanci.
• 1964. - Đorđe Andrejević Kun, srpski slikar i grafičar. (*1904).

[uredi] Praznici i dani sećanja

• Srpska pravoslavna crkva slavi^[1]:
  • Sabor svetih Sedamdeset apostola
  • Jevstatija I, arhiepiskopa srpskog
  • Prepodobnog Akakija Mirsinona
  • Svete mučenike Zosimu Monaha i Atanasija Komentarisija
  • Prepodobnog Teoktista sicilijanskog
  • Svete mučenike vatopedske - Jevtimija i 12 monaha
  • Svete mučenike Hrisanta i Efimija
  • Prepodobnomučenika Onufrija Hilandarca
  • Prepodobnog Jevtimija Novog
  • Spomen svetih mučenika majke i njeno dvoje dece
  • Spomen svetih 6 mučenika
  • Evnuha carice Kandakije^[2]

[uredi] Vidi još

• Godišnji kalendar
• Dnevni kalendar

[uredi] Reference

1. ^ Žitija svetih - 4. januar; Arhimandrit Justin Popović (knjiga na internetu)
2. ^ Ohridski prolog - 4. januar; Nikolaj Velimirović (knjiga na internetu)