25. mart
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
25. mart (25.03) je 84. dan u godini po gregorijanskom kalendaru (85. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 281 dana.
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| mart | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | 2 | 3 | ||||
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 25. mart
- 1196. — Veliki župan Raške Stefan Nemanja predao vlast drugorođenom sinu Stefanu, koji je 1217. krunisan kao prvi srpski kralj, Prvovenčani. Najstariji sin Vukan kao veliki knez zadržao Zetu, Trebinje, Toplicu i Hvosno, a najmlađi sin Rastko se zamonašio pod imenom Sava, kasnije sveti Sava.
- 1807. — u Velikoj Britaniji i Irskoj zabranjena trgovina robljem.
- 1821. — Grci na Peloponezu počeli ustanak protiv Turaka, koji je posle 12 godina završen priznavanjem nezavisnosti Grčke.
- 1844. — Proglašen Srpski građanski zakonik, koji je odigrao značajnu ulogu u pravnom i društvenom životu Srbije.
- 1923. — Sletanjem aviona na liniji Pariz-Carigrad na aerodrom u Pančevu Jugoslavija postala deo tada malobrojne porodice država povezanih vazdušnim saobraćajem.
- 1924. — u Grčkoj sa prestola zbačen kralj Đorđe II, Grčka proglašena republikom.
- 1937. — Italija i Kraljevina Jugoslavija sklopile sporazum o međusobnoj miroljubivoj politici, "Uskršnji pakt".
- 1941. — Kraljevina Jugoslavija pristupila Trojnom paktu Nemačke, Italije i Japana. Protokol u Beču potpisali predsednik Vlade Dragiša Cvetković i ministar inostranih poslova Aleksandar Cincar Marković.
- 1957. — Belgija, Zapadna Nemačka, Italija, Luksembrug, Francuska i Holandija potpisale Rimski ugovor po kojem je 1. januara 1958. osnovano Evropsko zajedničko tržište. Organizacija kasnije nazvana Evropska ekonomska zajednica, danas Evropska unija.
- 1975. — U Rijadu ubijen kralj Fejsal. Ubica, kraljev bratanac, princ Fejsal Musaid, javno pogubljen u Rijadu u junu, a novi kralj Saudijske Arabije postao Fejsalov brat Halid Ibn Abdul Aziz.
- 1991. — Prema nikad potvrđenim informacijama, predsednici Srbije i Hrvatske Slobodan Milošević i Franjo Tuđman se na tajnom sastanku u Karađorđevu dogovorili o podeli Bosne i Hercegovine i rušenju reformske Vlade Jugoslavije, na čelu s predsdnikom Antom Markovićem. Održavanje sastanka i postignut dogovor nikada nisu zvanično potvrđeni, ali brojni izvori kasnije saopštili da za to imaju čvrste dokaze.
- 1993. — Višemesečni pregovori o Bosni i Hercegovini u Njujorku završeni neuspehom. Mirovni plan kopredsednika Međunarodne konferencije o Jugoslaviji Sajrusa Vensa i lorda Dejvida Ovena potpisali bosanski Hrvati i Muslimani, a predsednik Republike Srpske Radovan Karadžić to odbio, smatrajući predložene mape neprihvatljivim za Srbe.
- 1994. — Neonacisti bacili bombu na sinagogu u Libeku, što se smatra prvim takvim incidentom od kraja Drugog svetskog rata u Nemačkoj.
- 1999. — Vlada Jugoslavije prekinula diplomatske odnose sa SAD, Velikom Britanijom, Francuskom i Nemačkom zbog agresije NATO na Jugoslaviju. Posle prvih vazdušnih udara na području Prištine i još osam gradova u Srbiji, u centru Beograda demolirani su kulturni centri SAD, Nemačke, Francuske i Velike Britanije.
- 2002. — U snažnom zemljotresu u Avganistanu i severozapadnom Pakistanu život izgubilo oko 1.800 ljudi, preko 2.000 povređeno.
- 2003. — Vlada Srbije odlučila da raspusti Jedinicu za specijalne operacije, čiji su pripadnici bili i osumnjičeni za ubistvo premijera Srbije Zorana Đinđića i druga ubistva.
[uredi] Rođenja
- 1297. — Andronik III Paleolog, vizantijski car (†1341.)
- 1611. — Evlija Čelebija, turski putopisac († 1682.)
- 1979. — Stojan Simić, ustavobranitelj
- 1867. — Arturo Toskanini, italijanski dirigent.
- 1875. — Branislav Petronijević, jedan od najistaknutijih srpskih i jugoslovenskih filozofa.
- 1881. — Bela Bartok, mađarski kompozitor i pijanista. († 1945.)
- 1907. — Spasenija Cana Babović učesnica Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politička radnica SFRJ i SR Srbije, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije.
- 1942 - Areta Franklin, američka pevačica.
- 1947 - Elton Džon, engleski muzičar.
- 1965 - Sara-Džesika Parker, američka glumica.
[uredi] Smrti
- 1751 - Frederik Prvi, švedski kralj (* 1676.)
- 1918 - Klod Ašil Debisi, francuski kompozitor (* 1862.)
- 1975 - kralj Fejsal, kralj Saudijske Arabije.
- 1991 - Milutin Mića Tatić, srpski pozorišni, filmski i TV glumac.
- 1995 - Krešimir Ćosić, hrvatski košarkaš, (* 1948.)
- 2006 - Danilo Lazović, srpski glumac (* 1951.)
