3. mart
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
3. mart (03.03) je 62. dan u godini po gregorijanskom kalendaru (63. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 303 dana.
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| mart | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | 2 | 3 | ||||
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 3. mart
- 1808. — Francuske trupe pod komandom maršala Joakima Mire Miraa zauzele Madrid.
- 1861. — Manifestom cara Aleksandra II ukinuto kmetstvo u Rusiji. Više od 47 miliona kmetova oslobođeno feudalnog odnosa i dobilo pravo da trguje, da se bavi zanatima i svim poslovima u privredi.
- 1875. — U Pariskoj operi prvi put izvedena Bizeova opera "Karmen".
- 1878. — Potpisan Sanstefanski mirovni ugovor Rusije i Turske kojim je Rusija pokušala da "istočno pitanje" reši u svoju korist i stvaranjem Velike Bugarske, koja je obuhvatila i neka područja istočne Srbije, obezbedi prevlast na Balkanu. Zbog žestokog protivljenja evropskih sila, Srbije i Grčke, revizija Sanstefanskog ugovora izvršena na Berlinskom kongresu u junu iste godine.
- 1886. — Posle srpskog poraza kod Slivnice, Srbija i Bugarska zaključile Bukureštanski mir. Tromesečni rat koji je počeo kralj Milan Obrenović zbog pripajanja istočne Rumelije Bugarskoj znatno oslabio kraljev položaj u zemlji.
- 1918. — U Brest-Litovsku potpisan mirovni ugovor Sovjetske Rusije i Nemačke i njenih saveznika u Prvom svetskom ratu. Zbog unutrašnje nestabilnosti i izostanka podrške sila Antante, sovjetska vlast prisiljena da napravi velike teritorijalne ustupke i pristane da Nemačkoj plati ratnu odštetu.
- 1924. — Narodna skupština u Ankari ukinula Muslimanski kalifat i proterala iz zemlje kalifa i njegovu porodicu, kao deo reformi koje je na modernizaciji zemlje pokrenuo predsednik Kemal Ataturk.
- 1944. — Američki ratni avioni su se prvi put u Drugom svetskom ratu pojavili iznad Berlina.
- 1974. — U dotad najtežoj nesreći u istoriji civilnog vazduhoplovstva, poginulo je svih 346 osoba u turskom putničkom avionu DC-10, koji se srušio blizu Pariza.
- 1980. — Francuski predsednik Valeri Žiskar d'Esten je u razgovoru s državnicima arapskih zemalja Persijskog zaliva prvi put u zvaničnoj formi priznao palestinskom narodu pravo na samoopredeljenje.
- 1980 -Vođa partije ZAPU Robert Mugabe ubedljivom većinom dobio prve slobodne izbore u Rodeziji i potom formirao prvu većinsku crnačku vladu.
- 1991. — Stanovnici Letonije i Estonije ubedljivom većinom glasali za nezavisnost od Sovjetskog Saveza.
- 1996. — U Španiji je konzervativna Narodna partija Hosea Marije Asnara dobila parlamentarne izbore, okončavši 13 godina vladavine socijalističkog premijera Felipea Gonzalesa.
- U eksploziji bombe u autobusu u centru Jerusalima poginulo 19 ljudi, među kojima i bombaš-samoubica.
- Jugoslovenske vlasti uhapsile Radoslava Kremenovića i Dražena Erdemovića, koje je Haški sud osumnjičio za ratne zločine počinjene u Srebrenici u julu 1995, i predale ih Međunarodnom sudu. Kremenović, posle istrage, pušten u maju jer sud nije dokazao njegovu krivicu, a Erdemović, prvi optuženi koji je priznao krivicu, osuđen na pet godina zatvora.
- 1997. — Najmanje 125 ljudi poginulo, a više od 450 povređeno kada je putnički voz u pakistanskoj provinciji Pendžab u punoj brzini izleteo iz šina.
- 2000. — Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu osudio ratnog komandanta snaga bosanskih Hrvata, generala Tihomira Blaškića, na 45 godina zatvora zbog zločina koje su hrvatske snage počinile nad muslimanima u srednjoj Bosni, od 1992. do 1994. godine.
- 2002. — Švajcarci su se na referendumu izjasnili za ulazak svoje zemlje u Ujedinjene nacije.
- 2003. — Poslanici Skupštine Srbije i Crne Gore izabrali su Dragoljuba Mićunovića za predsednika parlamenta novoformirane državne zajednice.
- 2004. — Srbija, posle vanrednih parlamentarnih izbora, dobila manjinsku vladu na čelu s Vojislavom Koštunicom, liderom Demokratske stranke Srbije. Vlada izabrana uz podršku Socijalističke partije Srbije, a čine je DSS, G17 plus i koalicija Srpskog pokreta obnove i Nove Srbije.
- Senat Francuske izglasao je ogromnom većinom zabranu učenicima u državnim školama, istaknuto nošenje verskih obeležja. Rasprava je pokrenuta zbog učenica koje su nosile marame na muslimanski način, i time narušile „laicizam“ u školama.
[uredi] Rođenja
- 1652. — Tomas Otvej, engleski pisac
- 1831. — Đoka Vlajković, zadužbinar i dobrotvor, pukovnik srpske vojske. (†1883.)
- 1847. — Aleksandar Grejam Bel, američki filolog škorskog porekla († 1922.)
- 1959. — Duško Vujošević, trener KK Partizan.
- 1965. — Dragan Stojković, bivši fudbaler.
- 1991. — Viktor Elijas, španski glumac i pevač (Santa Husta Klan).
- 1954. — Jelica Sretenović, srpska glumica
[uredi] Smrti
- 1111.- Boemund I, osnivač Antiohijske kneževine i jedan od vođa Prvog krstaškog rata.
- 1703. — Robert Huk, engleski fizičar (* 1635).
- 1707. — car Aurangzeb, najmlađi sin cara Džehana
- 1792. — Robert Adam, škotski arhitekta i dekorater.
- 1922. — Vladimir Jovanović, političar. (* 1833)
- 1987. — Deni Kej, američki pozorišni i filmski glumac (* 1913.)
- 1988. — Henrik Šering, poljski violinista (* 1918.)
- 1991. — Vilijam Džordž Peni, engleski atomski fizičar i matematičar (* 1909.)
- 1993. — Albert Brus Sejbin, američki virusolog poreklom poljski Jevrej (* 1906.)
- 1996. — Margaret Diras, francuska spisateljica.
- 2010. — Momo Kapor, slikar, novinar, pisac
[uredi] Praznici i dani sećanja
- Srpska pravoslavna crkva slavi:
- Svetog Lava I - papu rimskog.
- Svetog Flavijana
