Požarevac

Požarevac
Centar Požarevca
Opširnije Opširnije
Osnovni podaci
Država	Srbija
Pokrajina	centralna Srbija
Okrug	Braničevski okrug
Stanovništvo
Stanovništvo	41.736
Aglomeracija	74.902
Položaj
Koordinate	44°36′33″N 21°10′34″E
Vremenska zona	UTC+1, leti UTC+2
Nadmorska visina	97 m
Požarevac Požarevac na mapi Srbije
Ostali podaci
Gradonačelnik	Miodrag Milosavljević (DS)
Poštanski kod	12000 12102 12103 12104 12105 12107
Pozivni broj	012
Registarska oznaka	PO
Veb-strana	www.pozarevac.rs

Požarevac je grad i sedište Braničevskog okruga. Prema popisu iz 2002. u užem gradskom jezgru bilo je 41736 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 43885 stanovnika), dok je u široj gradskoj oblasti (nekadašnjoj opštini Požarevac) živelo 74.902 stanovnika.

Geografija

Požarevac je značajan administrativni, ekonomski i kulturni centar Srbije, nalazi se na osamdesetak kilometara jugoistočno od Beograda. Smešten je između tri reke: Dunava, Velike Morave i Mlave i ispod brda Čačalica. Teritorija današnje opštine zahvata površinu od 491 kvadratnog kilometra, od čega čak 39 240 hektara (odnosno oko 80 % ukupne teritorije) čini obradivo zemljište. Ta zemlja predstavlja i jedno od najvrednijih bogatstava ovog kraja, plodnu stišku ravnicu i pomoravsko, podunavko i mlavsko priobalje. Sastoji se od 2 gradska (grad Požarevac i veliki energetski centar Kostolac) i 24 seoska naselja, u kojima živi oko 90.000 stanovnika.

Požarevac je, kako privredni i kulturni, tako i administrativni centar i sedište Braničevskog okruga, od velikog značaja za ceo region. Braničevski okrug pored Požarevca obuhvata i opštine Veliko Gradište, Golubac, Žabari, Žagubica, Kučevo, Malo Crniće i Petrovac.

Dobra saobraćajna povezanost i velika prirodna bogatstva okruga učinili su da Požarevac postane veoma razvijen industrijski centar bivše Jugoslavije, ali rat i teška ekonomska situacija su u poslednjem deceniji dvadesetog veka uzrokovali propast značajnog dela industrijskih postrojenja. Zato je privreda naselja u lošijem položaju a zaposlenost stanovništva manja nego tokom poratnog razvoja. Najpoznatije preduzeće je prehrambena fabrika „Koncern zdrave hrane Bambi“, jedina preostala velika firma. Danas se javlja sve više malih preduzeća koja predstavljaju okosnicu razvoja regiona.

Istorija

Grad se prvi put pominje 1476. godine, a postao je poznat posle Požarevačkog mira zaključenog 1718. godine između Austrije i Turske. Prva škola i jedna od najstarijih u Srbiji osnovana je u okviru lokalne pravoslavne crkve još 1733. godine (danas nosi ime Dositeja Obradovića).

Procvat doživljava dolaskom knjaza Miloša Obrenovića na vlast. Njegovom zaslugom u Požarevcu je 1819. godine podignuta Saborna crkva, dvor-konak (1825. godine), nova čaršija (1827. godine) i na kraju, za vreme njegove druge vladavine, Ljubičevo (1860. godine čije uređenje je nastavio i knez Mihailo Obrenović).

Godine 1842. Požarevljani su dobili pozorište, gde je održana i premijera „Romea i Julije“, i uopšte nekog dela Viljema Šekspira, na Balkanu. A neka od najznačajnijih imena srpske nauke i umetnosti potiču ili su značajan deo svog života i karijere proveli upravo u Požarevcu ("možemo reći da u varoši Požarevcu većina Požarevljana nisu varošani, a većina varošana nisu Požarevljani" kako je to napisao M. Miladinović).

Na teritoriji opštine i okruga nalaze se izuzetno bogati i brojni arheološki lokaliteti, od kojih su najznačajniji Lepenski Vir (Golubac), Margum (Dubravica), Viminacijum (Kostolac) i lokalitet Rukumija. U ataru Kličevca pronađena je i svetski čuvena Velika majka (ili Kličevački idol) iz bronzanog perioda.

Tradicionalne manifestacije su Ljubičevske konjičke igre i Dani glume Milivoja Živanovića.

Dan grada Požarevca i slava Požarevca je Sveta Trojica. Grad obeležava i 15. oktobar dan oslobađanja u Prvom i Drugom svetskom ratu.

U Požarevcu se nalazi više obrazovnih institucija. Među znamenitosti ubraja se Tabačka čaršija i Galerija Milene Pavlović-Barili.

Administrativna podela

Požarevac je administrativno i politički organizovan kao grad sa dve gradske opštine, Požarevac i Kostolac. Požarevac se sastoji iz sledećih mesnih zajednica:

• Braća Vujović
• Bulevar
• Burjan
• Gornja Mala
• Zabela
• Čeda Vasović
• Ljubičevo
• Park
• Radna Mala
• Sopot
• Ćeba
• Čačalica

Demografija

U naselju Požarevac živi 33382 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39.1 godina (37.8 kod muškaraca i 40.3 kod žena). U naselju ima 14622 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2.85.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 15474 1953. 18529 1961. 24269 1971. 32828 1981. 39735 1991. 43885 41478 2002. 44775 41736

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi			38.663	92,63%
Romi			644	1,54%
Jugosloveni			237	0,56%
Crnogorci			205	0,49%
Makedonci			107	0,25%
Vlasi			86	0,20%
Hrvati			67	0,16%
Rumuni			36	0,08%
Mađari			36	0,08%
Muslimani			34	0,08%
Slovenci			28	0,06%
Bugari			27	0,06%
Albanci			21	0,05%
Rusi			10	0,02%
Nemci			7	0,01%
Slovaci			6	0,01%
Ukrajinci			4	0,00%
Česi			3	0,00%
Bošnjaci			3	0,00%
Rusini			2	0,00%
Bunjevci			2	0,00%
nepoznato			1.199	2,87%

Stanovništvo prema polu i starosti

	m			ž
?	243			230
80+	197			437
75-79	439			749
70-74	756			1076
65-69	1002			1226
60-64	1022			1228
55-59	1040			1159
50-54	1664			1826
45-49	1723			1831
40-44	1387			1500
35-39	1247			1439
30-34	1389			1483
25-29	1487			1611
20-24	1472			1397
15-19	1361			1367
10-14	1218			1215
5-9	1191			1123
0-4	1008			993
prosek	37.8			40.3

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 4905 5853 7580 10448 12800 14412 14622

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 3006 3636 3049 3254 1056 446 114 39 14 8 2.85

Stanovništvo staro 15 i više godina prema bračnom stanju i polu

Pol	Ukupno	Neoženjen/ Neudata	Oženjen/ Udata	Udovac/ Udovica	Razveden/ Razvedena	Nepoznato
Muški	16429	4596	10389	670	632	142
Ženski	18559	3716	10506	2829	1378	130

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	7962	238	3	805	1319	706	511	1193	234	716
Ženski	6883	124	1	108	1471	161	166	1258	233	222
Oba	14845	362	4	913	2790	867	677	2451	467	938
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	74	128	691	319	347	244	-	-	434
Ženski	159	124	519	601	1316	196	-	-	224
Oba	233	252	1210	920	1663	440	-	-	658

Poznati stanovnici

• Miloš Obrenović
• Nikola Pašić
• Đura Jakšić
• Milena Pavlović Barili
• Milivoje Živanović
• Miodrag Purković
• Hrizostom Vojinović
• Vojislav Ilić Mlađi
• Živka Matić
• Velibor Vasović
• Petar Dobrnjac
• Milenko Stojković
• Đorđe Jovanović
• Živojin Đorđević
• Radomir Lukić
• Saša Ilić
• Ignatije Midić
• Patrijarh srpski Dimitrije
• Mihajlo Bata Paskaljević
• Slobodan Milošević
• Novica Marjanović
• Milutin Petrović
• Ilija Petrović
• Zorica Brunclik
• Dragana Mirković
• Pavle Savić
• Petar Džadžić
• Milan Đorđević
• Slobodan Stojanović
• Bora Spužić Kvaka
• Dr Nikola Hadži-Nikolić
• Radmila Manojlović

Vidi još

• Opština Požarevac

Galerija

• 
• 

  Zgrada SO

• 

  Park u Požarevcu

• 

  Muzej

• 

  Trg oslobođenja

• 

  Brdo Čačalica

Spoljašnje veze

• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
• Satelitska mapa (Wikimapia)
• Gugl satelitska mapa (Maplandia)
• Plan naselja na mapi (Mapquest)
• Grad Požarevac
• Narodni muzej Požarevac
• Radio Požarevac
• Centar za kulturu, Požarevac
• Portal Grada Požarevac