Srbija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Koordinate: 41° 52’—46° 11’ SGŠ, 18° 06’—23° 01’ IGD

Republika Srbija je kontinentalna država koja se nalazi u jugoistočnoj Evropi (na Balkanskom poluostrvu) i u srednjoj Evropi (Panonskoj niziji).^[2]

U sastavu Republike Srbije su i dve autonomne pokrajine Vojvodina i Kosovo i Metohija^[3]. Od NATO bombardovanja SRJ, pokrajina Kosovo i Metohija se nalazi pod protektoratom Ujedinjenih nacija. Institucije privremene samouprave na Kosovu i Metohiji, na kojem Albanci čine etničku većinu, su 17. februara 2008. jednostrano proglasile nezavisnost, koju Srbija ne priznaje.

Srbija se na severu graniči sa Mađarskom, na severoistoku sa Rumunijom, na istoku sa Bugarskom, na jugu sa Republikom Makedonijom, na jugozapadu sa Albanijom i Crnom Gorom a na zapadu sa Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom.

Srbija je od završetka Prvog svetskog rata bila osnivač i sastavni deo zajedničke države sa većinom balkanskih Južnih Slovena prvobitno u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije preimenovanoj u Kraljevinu Jugoslaviju, zatim u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, Saveznoj Republici Jugoslaviji i Državnoj zajednici Srbija i Crna Gora. Od 2006. godine je Srbija kao naslednica SCG postala suverena i nezavisna država.

Glavni grad je Beograd. Sa 1.576.124 stanovnika po popisu iz 2002. godine, on je administrativno i ekonomsko središte Srbije.

Sadržaj 1 Geografija 1.1 Hidrologija 1.2 Klima 2 Biljni i životinjski svet 2.1 Nacionalni parkovi 3 Istorija 3.1 Praistorija 3.2 Antika 3.3 Srednji vek 3.4 Otomanska vladavina 3.5 Moderna Srbija 3.5.1 Srpska revolucija 3.5.2 Kneževina Srbija 3.5.3 Srbi u južnoj Ugarskoj 3.5.4 Kraljevina Srbija 3.6 Jugoslovenske države 4 Teritorijalna organizacija 4.1 Gradovi 5 Demografija 5.1 Narodi i nacionalne manjine 5.2 Jezik 5.3 Religija 6 Državni simboli 7 Politika 8 Pravosuđe 8.1 Prava građana 9 Ekonomija 9.1 Turizam 9.2 Saobraćaj 10 Kultura 10.1 Likovne umetnosti 10.2 Književnost 10.3 Muzika 10.4 Pozorište i film 10.5 Svetska kulturna baština UNESKO-a u Srbiji 10.6 Razvoj nauke i visokog školstva 10.7 Obrazovanje 10.8 Festivali i sajmovi 10.9 Sport 10.10 Praznici 11 Vidi još 12 Galerija slika 13 Reference 14 Spoljašnje veze 14.1 Državni organi 14.2 Ostalo

[uredi] Geografija

Za više informacija pogledajte Geografija Srbije

Srbija se nalazi na Balkanu - regionu jugoistočne Evrope (oko 80% teritorije) i u Panonskoj niziji - regionu srednje Evrope (oko 20% teritorije). No, geografski, a i klimatski, jednim delom se ubraja i u mediteranske zemlje. Ukupna dužina granica sa okolnim zemljama iznosi 2.027 km. Dužina granica po državama susedima iznosi: Albanija 115 km, Bosna i Hercegovina 302 km, Bugarska 318 km, Hrvatska 241 km, Mađarska 151 km, Republika Makedonija 221 km, Crna Gora 203 km, Rumunija 476 km^[2].

Severni deo Republike zauzima ravnica (vidi još: Geografija Vojvodine), a u južnim predelima su brežuljci i planine. Postoji preko 15 planinskih vrhova iznad 2.000 metara nadmorske visine, a najviši vrh je Đeravica (na Prokletijama) sa visinom od 2.656 metara.

Planinski reljef Srbije objašnjava pojavu mnogih kanjona, klisura i pećina (Resavska pećina, Ceremošnja, Risovača...).

[uredi] Hidrologija

Veći deo Srbije pripada slivu Dunava (81.261 km², 92%), koji i sam protiče kroz severnu Srbiju dužinom od 588 kilometara. Pored Dunava, plovne su i njegove pritoke: Sava (206 km), Tisa (168 km) i delimično Velika Morava (ceo tok 185 km). Ostale velike reke su: Zapadna Morava (308 km), Južna Morava (295 km), Ibar (272 km), Drina (220 km) i Timok (202 km). Deo juga Srbije pripada slivu reka Beli Drim u Metohiji i Radika u Gori (4.500 km², 5 %) koje teku ka Jadranskom moru. Slivovi reka Pčinja, Lepenac i Dragovštica na jugoistoku Srbije pripadaju egejskom slivu (2.650 km², 3 %).

Najveće jezero u Srbiji je Đerdapsko jezero sa 163 km² (sa rumunskim delom: 253 km²). Najveće prirodno jezero je Belo jezero u Vojvodini površine 25 km². Druga značajnija jezera su Vlasinsko jezero i jezero Perućac. Najveće rečno ostrvo Srbije je ostrvo u Dunavu kod Kostolca površine 60 km².

Najviši vodopad u Srbiji je Jelovarnik (71 metara) na Kopaoniku. Najveći i najduži kanjon Srbije i Evrope je Đerdap na Dunavu.

[uredi] Klima

Srbija se nalazi na kopnenoj masi Balkanskog poluostrva koja je okružena toplim morima (jadranskim, egejskim i crnim) dok se na severu naslanja na evropski kontinent. Dodatni važan faktor koji određuje klimu Srbije je reljef. Grubo se može reći da u Srbiji vlada kontinentalna klima na severu, umereno-kontinentalna na jugu, i planinska klima na visokim planinama. Zime u Srbiji su kratke, hladne i snežne, dok su leta topla. Najhladniji mesec je januar, dok je najtopliji jul. Najhladnija temperatura zabeležena u Srbiji je –39,5°C (13. januara 1985. u naselju Krkajukića Bunari na Pešteru), a najviša 44,9°C (24. jula 2007. u Smederevskoj Palanki)^[4]. Prosečna godišnja temperatura u Srbiji je: 10.9°C (predeli ispod 300 metara nadmorske visine), 10°C (300—500 metara), 6°C (1000—1500 metara), 3°C (iznad 1500 metara)^[4]. Prosečna godišnja količina padavina je 896 mm. Najviše kiše ima u junu i maju, dok su najsuvlji februar i oktobar.

Najznačajniji vetrovi Srbije su:

• Košava (hladan i suv vetar karakterističan za sever Srbije)
• Severac (hladan i suv severni vetar)
• Moravac (hladan i suv; dolazi sa severa i duva dolinom Morave)
• Južni vetar (topao i suv; duva sa juga dolinom Morave)
• Jugozapadni vetar (topao i vlažan; dolazi sa Jadrana i dopire do Zapadne Srbije)

[uredi] Biljni i životinjski svet

Biogeografski, na teritoriji Srbije nalaze se dve zonalne vegetacije (odnosno, dva bioma) — veći deo površine pripada biomu širokolisnih i mešovitih šuma umerenih predela, dok predeli iznad gornje šumske granice pripadaju biomu tundri (alpijske tundre). U okviru šumskog bioma prisutna su četiri ekoregiona: balkanske mešovite šume (zauzimaju najveći deo teritorije južno od Save i Dunava), panonske mešovite šume (zauzimaju Panonsku niziju sa obodnim predelima), dinarske mešovite šume (mala površina u jugozapadnom delu Srbije) i rodopske planinske mešovite šume (mala površina u jugoistočnom delu Srbije). U okviru bioma tundri razvijena je visokoplaninska zeljasta vegetacija alpijskih livada i kamenjara. Pored zonalne vegetacije, zastupljeni su i drugi vegetacijski oblici, u zavisnosti od lokalnih uslova, npr. nizijske livade, tresave, stepski fragmenti.

[uredi] Nacionalni parkovi

Za više informacija pogledajte Nacionalni parkovi Srbije

Ime	Osnovan	Površina (ha)	Mapa	Slika
Nacionalni park Đerdap	1974.	93.968
Nacionalni park Kopaonik	1981.	11.810
Nacionalni park Tara	1981.	22.000
Nacionalni park Šar-planina	1986.	39.000
Nacionalni park Fruška gora	1960.	25.393

[uredi] Istorija

Za više informacija pogledajte Istorija Srbije

Ovaj članak je deo serije o istoriji Srbije

Rana istorija

Praistorija u Srbiji Antika u Srbiji Teorije o poreklu Srba

Srednji vek

Srednjovekovna Srbija

Tursko doba

Srbija u Otomanskom carstvu Austrijska uprava u Srbiji (1718-1739) Prvi srpski ustanak Drugi srpski ustanak

Moderno doba

Kneževina Srbija Kraljevina Srbija Kraljevina Jugoslavija SFR Jugoslavija SR Jugoslavija Srbija i Crna Gora Republika Srbija

Kategorija: Istorija Srbije

[uredi] Praistorija

Za više informacija pogledajte Praistorija na tlu Srbije

Najstariji tragovi ljudskog postojanja, na tlu današe Republike Srbije, datiraju u vreme poslednjeg glacijala,oko 40.000 godine pne^[5]. Najznačajniji lokaliteti iz ovog perioda su pećine kod sela Gradac, ispod Jerininog brda nedaleko od Kragujevca i Risovača na Venčacu kod Aranđelovca^[5].

Krajem ledenog doba, tokom holocena, velike promene klime, ali i flore i faune, dovele su do stvaranja ljudskih zajednica koje će stvoriti jednu od najkompleksnijih praistoriskih kultura^[5], kulturu Lepenskog Vira. Karakterišu je naseobine građene po utvrđenom obrascu, sa sahranjivanjem unutar njih i karakterističnim kućama trapezaste osnove, usavršena izrada alata i oružja, a smatra se da je u njoj postojala društvena hijerarhija i privatno vlasništvo, kao i razvijena religija (sa kultnim mestima i sakralnim objektima) i umetnost (javljaju se prve skulpture ribolikih ljudi, riba i jelena). Toplija klima, dovela je do stvaranja nove kulture u Podunavlju, koja se po lokalitetu Starčevo kod Pančeva, naziva Starčevačkom kulturom, a prostirala se na prostoru od Bosne do Makedonije tokom 5. milenijuma p. n. e. Njene kuće koriste drvo kao armaturu i blato i plevu kao građu, dok im je osnova kvadratno-trapezasta.

Starčevačku kulturu zamenila je u srednjem neolitu Vinčanska kultura, koja je svoj naziv dobila po lokalitetu Vinča - Belo brdo, nedaleko od Beograda na obali Dunava i predstavlja tehnološki najnapredniju praistorijsku kulturu na svetu^[6].Njeni lokaliteti iz poznog neolita Pločnik kod istoimenog sela pored Prokuplja odnosno Belovode i Belolice kod Petrovca, na osnovu pronađenih bakarnih nalaza, predstavljaju najstarije evropske centre metalurgije, što pomera početke metalnog doba u još dalju prošlost. Kuće Vinčanske kulture su građene od istih materijala i istih su oblika, kao one iz Starčevačke kulture, ali su za razliku od njih, masivnije sa dve prostorije i ognjištima, dok su u poznom periodu bile poređane u redove sa svojevrsnim ulicama između njih, pa bi se njihova naselja mogla smatrati urbanim. Pored zemljoradnje i stočarstva kao osnovnih zanimanja, ljudi u ovom periodu su se bavili i lovom, ribolovom i sakupljanjem plodova, zatim pravljenjem grnčarije, alatki od kamena, ali i pletenjem asura od like i trske, pa čak i preradom vune. Grnčariju karakteriše zaobljenost, dok antropomorfne i zoomorfne figurine (Lady of Vinča, Vidovdanka, Hajd vaza, Boginja na tronu), kao i prosopomorfni poklopci i žrtvenici predstavljaju izuzetne umetničke domete ove kulture. Posebnu odliku Vinčanske kulture predstavljaju urezani znaci, poznati kao vinčansko pismo, o čijoj funkciji ima mnogo pretpostavki (oznake vlasništva, kaucije, piktogrami ili slikovno pismo, fonetsko pismo...)^[7].

Kulture bronzanog doba, počinju da se javljaju na tlu Srbije oko 1900.godine p. n. e. i to na području Banata (moriška), Srema (vinkovačka), severozapadne Srbije (Belotić-Bela Crkva) i južnog Pomoravlja (Bubanj-Hum III-Slatina). Njihov mirni život je poremećen oko 1425.godine pne,kada sa severa nadire nova kultura (kultura grobnih humki) sa bronzanim oružjem (mačevi, sekire, bodeži), što dovodi do pokretanja naroda, koja su doprla i do Egipta^[5]. Između 1200.godine p. n. e. i 1000.godine pne, na prostoru Kosova, Pomoravlja, Bačke i Banata, postoje ljudske zajednice koje imaju ista naselja, posuđe, oblik sahranjivanja, bave se uzgajanjem ječma i pšenice, uzgajaju goveda, svinje i konje,a ređe koze i ovce. Krajem drugog i početkom prvog milenijuma pne (period od 1125.godine p. n. e. do 750. godine p. n. e.), dolazi do nastanka gvozdenog doba i formiranja prvih etničkih zajednica na Balkanskom poluostrvu (Dardanaca, Tribala, Ilira i Tračana). Za gvozdeno doba je vezan i dolazak Trako-kimeraca oko 725.godine p. n. e. iz Kavkasko-pontskih predela, koji sa sobom donose svoje gvozdeno oružje i nakit. Tokom naredna dva veka dolazi do formiranja etničkog razgraničenja među plemenima na Balkanu, počinje da se razvija razmena dobara (o čemu svedoče luksuzni helenski predmeti pronađeni na ovom prostoru), a arheološka istraživanja ukazuju i na procese helenizacije Tribala i Dardanaca, dok se iz istorijskih izvora zna da su između 300.godine p. n. e. i 100.godine p. n. e. vodili ratove sa makedonskim kraljevima.

Mlađe gvozdeno doba karakteriše pojava Kelta, koji se 335.godine p. n. e. sastaju sa Aleksandrom Makedonskim (336. p. n. e.—323. p. n. e.) na Dunavu, da bi nakon njegove smrti prešli Savu i Dunav i otpočeli napade na celo poluostrvo, sve do poraza kod Delfa, 279.godine p. n. e. Oni se nakon toga povlače sa tla današnje Grčke i uspevaju da pokore Tribale i deo Autarijata, sa kojima formiraju moćno pleme Skordiska^[5], koji na tlu današnje Karaburme podižu svoj grad Singidunum, koji se smatra pretečom prestonice moderne Srbije, Beograda.

[uredi] Antika

Za više informacija pogledajte Antika na tlu Srbije

Širenje Rimljana na Balkansko poluostrvo, otpočelo je krajem III veka pne, sukobima sa Ilirima predvođenim kraljicom Teutom (231—228). Tokom tri ilirsko-rimska (prvi 229—228, drugi 219. godine p. n. e. i treći 168.godine pne) i makedonsko-rimska rata (prvi 215—205,200—197,171-168), Rimljani su pokorili Ilire i Antičke Makedonce. Nakon toga, započinje njihov prodor ka Dunavu tj. Panonskoj niziji i ratovi protiv Dardanaca i Skordiska. Početkom nove ere, gušenjem Batonovog ustanka, celokupno Balkansko poluostrvo se našlo pod rimskom vlašću. Veći deo današnje Srbije, ušao je u sastav provincije Gornja Mezija, dok su manji delovi ušli u sastav provincija Panonije, Dalmacije i Dakije. Na ovom prostoru su bile stalno stacionirane dve rimske legije IV Flavia (u Singidunumu, današnjem Beogradu) i VII Claudia (u Viminacijumu kod današnjeg Kostolca na Dunavu). Podignut je čitav niz gradova koji su bili povezani sistemom puteva koji su omogućavali laku komunikaciju između delova Rimskog carstva, koje je za vladavine cara Trajana, nakon dačkih ratova (101—102 i 105—107), bilo na svom teritorijalnom vrhuncu^[5].

Upadi varvarskih plemena iz centralne Evrope i povlačenje Rimljana iz Dakije, tokom Aurelijanove vladavine (270—275), doveli su podizanja niza rimskih kastruma duž desne obale Dunava, koji su formirali tzv. Dunavski limes.Jedan od njegovih naslednika, Dioklecijan uveo je tetrarhiju kao oblik vladavine i izvršio reformu unutrašnje organizacije Rimskog carstva, čime je Sirmijum postao jedna od prestonica države. Varvarski napadi na Dunavsku granicu su se nastavili, a jednu od prekretnica čini prodor Gota 378.godine,nakon čega počinje i trajno naseljavanje varvara na tlu Rimskog carstva. Svega nekoliko decenija kasnije, car Teodosije I 395.godine deli Rimsko carstvo na dva dela, pri čemu veći deo današnje Srbije ulazi u sastav Istočnog rimskog carstva, dok su manji delovi (severni i zapadni delovi Vojvodine i severozapadni deo uže Srbije) pripali Zapadnom rimskom carstvu.

Na tlu današnje Srbije, rođeno je 16 rimskih imperatora^[8], među kojima su:

• Aurelijan (270—275), rođen u Sirmijumu ili njegovoj okolini
• Konstantin Veliki (307—337), rođen u Naisusu
• Jovijan (363—364), rođen u Singidunumu
• Justinijan I (527—565), rođen u blizini Caričinog Grada

Značajniji rimski gradovi i veća arheološka nalazišta na tlu Srbije:

• Sirmijum, oko koga se razvila današnja Sremska Mitrovica
• Singidunum, oko koga se razvio današnji Beograd
• Viminacijum,kod današnjeg Kostolca
• Feliks Romulijana odnosno Gamzigrad kod današnjeg Zaječara, od 2007.godine se nalazi na UNESKOvoj listi svetske baštine
• Naisus, oko koga se razvio današnji Niš
• Justinijana Prima odnosno Caričin Grad kod Lebana
• Ulpijana, oko koga se razvio današnji Lipljan odnosno Priština
• Carska palata Šarkamen, kod Negotina

[uredi] Srednji vek

Za više informacija videti Istorija Srbije u Srednjem veku i Dolazak Slovena na Balkansko poluostrvo

Sredinom V veka, Huni predvođeni Atilom stvaraju moćnu državu, koja propada nakon njegove smrti 453. godine, a na tlu današnje Srbije svoje države stvaraju Gepidi i Istočni Goti. Pljačkaškim upadima na teritoriju Istočnog rimskog carstva, pridružuju se u prvim decenijama VI veka i Sloveni, ponekad kao samostalni napadači, a ponekad udruženi sa drugim varvarskim narodima. Sredinom istog veka na Balkansko poluostrvo stižu Avari, koji, predvođeni kaganom Bajanom, tokom narednih pola veka šire svoju vlast i uticaj na okolne Slovene, uz čiju pomoć napadaju i pljačkaju vizantijske teritorije, a 582. godine zauzimaju i sam Sirmijum.

Krajem veka su Sloveni toliko ojačali da se već 584. godine pominje njihovo trajno naseljavanje na prostorima južno od Save i Dunava, a dva godine kasnije i njihov napad na Solun, u kome su korišćene i opsadne sprave.

Za više informacija pogledajte Dolazak Srba na Balkansko poluostrvo

Prekretnicu u slovenskom naseljavanju, predstavlja dolazak na vlast cara Iraklija na vlast 610.godine.On procenjuje da rat sa Persijom na istočnim granicama carstva, predstavlja daleko veći problem i po stupanju na presto povlači sve preostale snage sa Dunavske granice i prebacuje ih na istok, čime je otvoren put za trajno i neometano naseljavanje Slovena,koji će u narednim decenijama, preplaviti celo Balkansko poluostrvo.Posle neuspešne slovenske opsade Soluna 611.godine i kombinovane opsade Carigrada 626.godine,na prostor Balkana i današnje Srbije doseljavaju se Srbi.Prema rečima vizantijskog cara Konstantina Porfirogenita (913—959), oni su se, uz Iraklijevu dozvolu, naselili na prostorima Srbije, Neretvljanske oblasti, Zahumlja, Travunije i Konavlja^[9][10]. On takođe navodi da su došli iz Bojke odnosno Bele ili Nekrštene Srbije u kojoj su vlast od oca nasledila dva brata. Oni su podelili narod, tako da je jedan ostao na čelu Srba u Beloj Srbiji, dok je drugi sa delom naroda krenuo u seobu ka jugu.

Pola veka kasnije,tačnije 680.godine, na Balkan dolazi narod turskog porekla Protobugari,koji se naseljavaju istočno od Srba, među Slovenima na područiju nekadašnje Trakije. Tokom narednih vekova, oni će se stopiti sa okolnom slovenskom masom i izgubiti svoj jezik i običaje, ali će joj nametnuti svoje ime Bugari. Njihova država obuhvatiće istočnu Srbiju sa Moravskom dolinom, Beogradom i Sremom. Varvarska najezda je uništila stare rimske gradove i uređenje, tako da par narednih vekova karakteriše potpuno odsustvo bilo kakvih podataka o zbivanjima u unutrašnjosti Balkanskog poluostrva.

Za više informacija pogledajte Srbija u doba Vlastimirovića

Kneza koji je predvodio Srbe u seobi na Balkan, nasledio je posle smrti njegov sin, tako da je vlast, tokom vekova, ostala u istoj porodici, a prvi knez čije ime je zabeleženo, bio je Višeslav, za koga se predpostavlja da je vladao krajem VIII veka. Njegov unuk Vlastimir, koji je vladao u prvoj polovini IX veka, smatra se utemeljivačem srpske države u srednjem veku. Srbija se tokom njegove vladavine našla na udaru susednih Bugara predvođenih Presijamom (832—852), koji su u trogodišnjem ratu doživeli potpun poraz, izgubivši pri tome i veći deo vojske. Posle njegove smrti, oko 851.godine, Bugari su ponovo napali Srbiju, ali su njegovi sinovi Mutimir (851—891), Strojimir i Gojnik ponovo potukli Bugare. Tokom borbi je zarobljen i najstariji sin hana Borisa (852—889) Vladimir (889—893) sa 12 uglednih bojara. Nakon toga je zaključen mir i prijateljstvo između Srba i Bugara, a zarobljenici su oslobođeni i otpraćeni do granice u Rasu.Kasnije je među Vlastimirovim sinovima došlo do borbe oko vlasti, u kojoj je pobedio najstariji Mutimir, koji je zarobio mlađu braću i poslao ih u Bugarsku kao zarobljenike. Tokom njegove vladavine je vladarska porodica primila hrišćanstvo^[11], a papa Jovan VIII (872—882) je zatražio od njega 873.godine da se, nakon uspeha moravsko-panonske misije, podloži Metodiju, kao slovenskom episkopu, sa sedištem u Sirmijumu. Posle njegove smrti 891.godine, Srbiju su ponovo zahvatili sukobi oko vlasti iz kojih je kao pobednik izašao Mutimirov bratanac Petar (892—917). On je kao kum kneza Bugarske i tada najmoćnijeg vladara na Balkanu Simeona Velikog (knez 893—913, car 913—927), bio u mogućnosti da skoro dve decenije vlada Srbijom u miru.Njegovu vladavinu je okončao sam Simeon, koji je od zahumskog kneza Mihajla dobio izveštaje o Petrovim kontaktima sa njegovim protivnicima Vizantincima, nakon čega je Petra na prevaru zarobio, a za novog kneza Srbije postavio Mutimirovog unuka Pavla (917—923).

Njega su, par godina kasnije, pokušali da zbace sa vlasti Vizantinci, pomoću njegovog brata od strica Zaharija, ali je on zarobljen i poslat u Bugarsku.Jačanje Bugarske pod Simeonom je primoralo Pavla, da pređe na stranu Vizantije, nakon čega je bugarski car protiv njega poslao 923.godine Zahariju, koji ga je zbacio sa vlasti. Međutim, sam Zaharija je vrlo brzo prešao na stranu Vizantije, zbog čega Simeon biva primoran da pošalje svoju vojsku protiv njega. Bugarska vojska je potučena, a glave i oružje dvojice bugarskih vojvoda su poslati u Carigrad kao ratni trofeji. Bugarski car je nakon toga poslao na Srbiju novu vojsku, sa kojom je poslat i Vlastimirov praunuk Časlav (931— oko 960), koji je trebao da bude postavljen za novog kneza. Pred novom bugarskom vojskom, Zaharija je pobegao u Hrvatsku, dok su Bugari pozvali srpske župane da dođu i podčine se novom knezu. Umesto postavljanja novog kneza, srpski župani su zarobljeni, a cela Srbija je opljačkana i pripojena Bugarskoj. Nakon Simeonove smrti 927.godine, Časlav je pobegao iz Bugarske i uz vizantijsku pomoć, obnovio Srbiju u kojoj su najveći gradovi bili: Dostinika (prva prestonica Srbije), Černavusk, Međurečje, Drežnik, Lesnik i Salines, dok su u oblasti Bosne, koja se tada nalazila u sastavu Srbije, bili gradovi Kotor i Dresnik. Sredinom X veka, severne granice Srbije počeli su da ugrožavaju Mađari, sa kojima je Časlav vodio borbe, u kojima je, prema narodnoj tradiciji sačuvanoj u „Letopicu Popa Dukljanina“, poginuo tako što je zarobljen i u okovima bačen u Savu sa svojom pratnjom. Njegovom smrću se gasi prva srpska vladarska dinastija koja je vladala Srbima od dolaska na Balkan do sredine X veka, a Srbija ulazi u sastav Vizantije.

Nekoliko decenija kasnije 971. godine Bugarska država propada i ulazi u sastav Vizantije. Okrutna vizantijska uprava na delovima Balkana naseljenim Slovenima, dovela je 976. godine do pobune u Makedoniji na čijem su se čelu našli sinovi kneza Nikole. Ustanak se brzo proširio, a na njegovom čelu se, usled pogibije ostale braće, našao Samuilo. Posle pobede nad Vizantincima u bici kod Trajanovih vrata 986. godine, on pokreće pohod ka zapadnim delovima Balkana i do 989. godine osvaja veći deo današnje Srbije i okolnih srpskih kneževina. Početkom XI veka, Vizantija predvođena carem Vasilijem II počinje da potiskuje ustanike i posle velike pobede u bici na Belasici 1014.godine, Samuilo umire od srčanog udara, a njegova država se praktično raspala usled dinastičkih borbi oko vlasti. Već 1018.godine, udovica poslednjeg cara se sa porodicom predala Vasiliju, ali su pojedine Samuilove vojskovođe nastavile da pružaju otpor. Poslednji od njih bio je Sermon koji je vladao Sremom. Njega je na prevaru ubio vizantijski zapovednik Beograda 1019.godine, čime je i poslednji ostatak Samuilove države pokoren.

Za više informacija pogledajte Slovenski ustanci protiv Vizantije u X i XI veku

Vizantijska uprava na prostorima naseljenim slovenskim stanovništvom je posle sloma Samuilovog ustanka, započela proces helenizacije stanovništva i uvođenje plaćanja poreza u novcu, umesto,kao do tada, u naturi. Ove promene su, uz povećanje poreza usled krize u samoj Vizantiji, doveli do podizanja dve nove slovenske pobune. Prvo je u leto 1040.godine u Pomoravlju izbio ustanak na čijem se čelu našao, navodni Samuilov unuk, Petar Deljan, koji je u Beogradu proglašen za cara. Iako se ustanak brzo proširio na prostor današnje Srbije, Makedonije i severne Grčke, on je već 1041.godine ugušen. Tri decenije kasnije, 1072.godine dolazi do novog ustanka pod vođstvom Đorđa Vojteha, a ustanici za cara u Prizrenu proglašavaju zetskog princa Konstantina Bodina. Pod njegovim vođstvom oni osvajaju Niš, ali krajem godine bivaju potučeni kod Pauna na Kosovu, čime je ustanak ugušen.

Za više informacija pogledajte Raška (država)

Početkom naredne decenije, Bodin je, kao kralj Zete, zauzeo Rašku u kojoj je za vladare postavio župane Vukana (oko 1083—1112) i Marka, a potom i Bosnu u kojoj je postavio kneza Stefana. Borbe sa Vizantijom od 1091.godine vodi isključivo raški župan Vukan koji iz Zvečana više puta prodire na Kosovo spaljujući Lipljan, a kasnije stiže i do Vranja, Skoplja i Pologa. Na vlasti ga smenjuje njegov bratanac Uroš I koji ulazi u savez sa Mađarima u borbama sa Vizantijom. Njegova ćerka Jelena postaje žena budućeg kralja Mađarske Bele II, a njegov sin Beloš kraljevski palatin. Mađari će tokom celog XII veka ratovati sa Vizantijom,prvo oko Srema i Beograda, a zatim i oko Moravske doline, a raški župani će u gotovo svakom od tih ratova učestvovati kao mađarski saveznici. Oni uspevaju da, na kratko, osvoje Beograd,a kasnije i Niš,ali ih Vizantinci, predvođeni moćnim carem Manojlom I Komninom potiskuju, tako da se svi sukobi okončavaju bez značajnijih teritorijalnih proširenja. Istovremeno Rašku potresaju i unutrašnji sukobi oko vlasti između Uroševih sinova Uroša II i Dese u kome učešće uzima i sam Manojlo. Vizantijski car na kraju postavlja za novog velikog župana Tihomira, sina velmože Zavide.

Za više informacija pogledajte Srbija u doba Nemanjića

Protiv njega će se, 1166. ili 1168.godine, pobuniti njegov najmlađi brat Stefan Nemanja koji će potisnuti stariju braću iz zemlje, a kasnije će kod Pantina na Kosovu potući vizantijsku vojsku predvođenu njegovom braćom, koja ga nakon toga priznaju za vladara. Nemanja će tokom naredne tri decenije voditi uspešne ratove protiv Vizantije u kojima će značajno proširiti svoju državu. Pripaja joj Neretvljansku oblast, Zahumlje, Travuniju, Zetu, delove Kosova, Metohije, a na kratko osvaja i Niš u kome se sastaje sa svetim rimskim carem i vođom krstaša III krstaškog pohoda Fridrihom Barbarosom, kome predlaže savez protiv Vizantije. Na prestolu ga, u dogovoru sa vizantijskim carem, nasleđuje srednji sin Stefan, koji početkom svoje vladavine biva potisnut od starijeg brata Vukana, ali na kraju uspeva da se održi na vlasti. Koristeći se političkom situacijom na Balkanu nastalom posle krstaškog zauzeća Carigrada 1204.godine, on je nastavio širenje svoje države (osvaja Prizren, Vranje i Niš), koju 4. januara 1217.godine uzdiže na rang kraljevine, dobivši od pape Honorija III kraljevski venac. Dve godine kasnije, njegov mlađi brat Sava je od vaseljenskog patrijarha u Nikeji izdejstvovao uzdizanje raške episkopije na nivo arhiepiskopije čiji je postao prvi arhiepiskop, čime je srpska crkva stekla autokefalnost i udareni su temelji današnjoj Srpskoj pravoslavnoj crkvi.

Stefana nasleđuju sinovi Radoslav (1223—1234) i Vladislav (1234—1242) koji vladaju pod uticajem svojih moćnih tastova epirskog despota i bugarskog cara, posle kojih na vlast dolazi najmlađi sin Uroš I (1242—1276). Iako nije uspeo da proširi granice svoje države, Uroš je uspeo da ekonomski ojača državu tako što je iz Transilvanije doveo rudare Sase, čime je započela ekploatacija rudnika u Srbiji, što će njegovim naslednicima pružiti finansijsku osnovu za dalja osvajanja. Bio je oženjen Jelenom Anžujskom koja je igrala značajnu ulogu u tadašnjoj Srbiji, a slikarstvo njegove zadužbine Sopoćana spada u sam vrh evropske srednjovekovne umetnosti. Njega je sa vlasti, usled neuspešnih ratova i nezadovoljstva u zemlji, zbacio 1276.godine stariji sin Dragutin (kralj Srbije 1276—1282, kralj Srema 1282—1316), koji će, svega nekoliko godina kasnije 1282.godine, prepustiti vlast mlađem sinu Milutinu (1282—1321), koji spada u red najznačajnijih srpskih vladara^[12]. Tokom nekoliko narednih godina, Milutin će proširiti Srbiju ka jugu, osvajajući veći deo današnje Makedonije sa Skopljem koje mu postaje prestonica i severne delove Albanije, a na kratko će držati i sam Drač.Kasnije će osvojiti Braničevo, koje predaje Dragutinu, kome je mađarski kralj i njegov tast dodelio na upravu Mačvu sa Beogradom i severnu Bosnu. Sam Milutin 1299.godine zaključuje mir sa Vizantijom,prema kome mu car Andronik II (1282—1328) priznaje osvajanja i daje za ženu petogodišnju ćerku Simonidu.

Početak XIV veka obeležava građanski rat između braće oko prava nasleđivanja prestola koji se okončava ponovnim prihvatanjem Deževskog ugovora, kojim je Dragutin 1282.godine predao vlast Milutinu i prema kome ga nasleđuje Dragutinov sin. Milutina je sa vlasti 1314.godine pokušao da zbaci sin Stefan (1322—1331), koji je uhvaćen i po njegovom naređenju oslepljen, posle čega je poslat u izgnanstvo u Carigrad. Nakon Dragutinove smrti 1316.godine on zarobljava njegovog sina i naslednika Vladislava i zauzima njegovu državu, posle čega vodi trogodišnji rat sa kraljem Mađarske Karlom Robertom (1310—1342) u kome gubi Beograd, ali zadržava Mačvu i Braničevo.Posle njegove smrti 1321.godine, državu zahvata građanski rat između njegovih sinova Konstantina i Stefana, u koji se nakon Konstantinove pogibije uključuje Vladislav, ali Stefan i njega pobeđuje.On nastavlja da širi svoju državu ka jugu na račun, Vizantije, ali ne uspeva da povrati primorje od Cetine do Dubrovnika koje se nakon Milutinove smrti odcepilo, nakon čega ga osvaja ban Bosne Stefan II Kotromanić (1322—1353). Protiv njega je stvoren savez Vizantije i Bugarske, koji je Stefan uništio, potukavši do nogu Bugare u bici kod Velbužda 1330.godine. Samo godinu dana kasnije, njegov sin Dušan (kralj 1331—1346, car 1346—1355) koristi nezadovoljstvo vlastele i u Nerodimlju zarobljava oca, koji iste godine umire u kao zatvorenik u Zvečanu, a Dušan postaje novi kralj.

Godine 1217, tokom vladavine Stefana Prvovenčanog, Srbija postaje nezavisna kraljevina, a 1346. dostiže vrhunac moći kao carstvo Stefana Dušana, koji se proglasio za „Cara Srba i Grka“. Turci Osmanlije su porazili srpsko plemstvo 1389. u Bici na Kosovu polju, dok su konačno zagospodarili Srbijom posle pada Smedereva 1459. godine.

[uredi] Otomanska vladavina

Za više informacija pogledajte Istorija Srbije u Otomanskom carstvu

U periodu od 1459. do 1804, Srbija je bila pod direktnom vlašću Osmanlijskog carstva, mada je u nekoliko kraćih intervala, od kojih je najduži bio od 1718. do 1739. godine, Habzburška monarhija držala pod svojom vlašću veći deo centralne Srbije.

[uredi] Moderna Srbija

[uredi] Srpska revolucija

Za više informacija pogledajte Srpska revolucija

Srbija je svoju borbu za nezavisnost počela tokom Srpske revolucije, a ta borba je trajala nekoliko decenija.

Neprestane političke krize u Otomanskom carstvu dovela dalje su pogoršavale život hrišćanskog stanovništva. Za vreme Prvog srpskog ustanka (1804-1813) koji je predvodio Karađorđe Petrović, srpski ustanici su uspeli da izgrade svoju državu pre nego što je turska vojska ponovo zauzela Srbiju. Dve godine kasnije je izbio Drugi srpski ustanak pod vođstvom Miloša Obrenovića, koji se okončao sporazumom srpskih ustanika i turske vlasti.

[uredi] Kneževina Srbija

Za više informacija pogledajte Kneževina Srbija

Knez Miloš je vladao Srbijom samovoljno i imao je brojne protivnike, koji su često podizali bune, ali su se one sve one završavale neuspešno. Na spoljnopolitičkom planu, Miloš je, uz pomoć Rusije izdejstvovao Akermansku konvenciju (1828), Jedrenski mir (1829) i Hatišerif iz 1830. kojima je jačala autonomija Srbije sa Milošem Obrenovićem kao njenim naslednim knezom.

Nezadovoljstvo Miloševom vladavinom u Srbiji rezultovala je Miletinom bunom. Knez Miloš je pod pritiskom nezadovoljnih knezova savzao skupštinu 15. februara 1835. na kojoj je donet Sretenjski ustav, prvi ustav među na Balkanu. Sretenjski ustav je je bio vrlo libelaran, njime je u Srbiji konačno ukinut feudalizam i ograničena prava kneza. Kako je ustav najviši pravni akt jedne zemlje, a da je Srbija tada bila vazalna kneževina Osmanskog carstva, Porta se protivila njenom donošenju. Austrija i Rusija su takođe bile protiv ustava jer ga ni same nisu imale, i zbog straha od širenja ideja Francuske revolucije. Pod inostranim pritiskom knez Miloš je, na svoje zadovoljstvo, ukinuo ustav.

1867. godine, poslednje osmanske trupe napuštaju Srbiju, a knez Mihailo Obrenović dobija ključeve većih srpskih gradova, čime država postaje de fakto nezavisna. Na Berlinskom kongresu 1878. Srbija je dobila međunarodno priznanje.

[uredi] Srbi u južnoj Ugarskoj

Za više informacija pogledajte Srbi u južnoj Ugarskoj

Srbi u južnoj Ugarskoj su sredinom 19. veka imali autonomiju pod imenom Srpska Vojvodina.

[uredi] Kraljevina Srbija

Za više informacija pogledajte Kraljevina Srbija

Majskim prevratom 1903. i ubistvom kralja Aleksandra i kraljice Drage, na vlast ponovo dolazi dinastija Karađorđević, potomci Karađorđa Petrovića, a za novog kralja je postavljen Petar Karađorđević. Srbija je znatno proširila svoju teritoriju na jug posle pobeda u Balkanskim ratovima. Uz velike ljudske i materijalne žrtve, Srbija je doprinela pobedi sila Antante u Prvom svtskom ratu.

[uredi] Jugoslovenske države

Posle 1918. Srbija je jedina unoseći svoju državnost i suverenost, bila osnivač Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, preimenovane 1929. u Kraljevina Jugoslavija.

U Drugom svetskom ratu, delovi Srbije su bili pod okupacijom Sila Osovine, odnosno nacističke Nemačke i njenih saveznika Italije, Bugarske, Mađarske, Albanije, kao i marionetske pro-fašističke državne tvorevine pod nazivom Nezavisna Država Hrvatska (NDH).

Neposredno posle rata, 1945, kao naslednica Kraljevine Jugoslavije, formirana je država pod imenom Demokratska Federativna Jugoslavija koja je bila pod novom vlašću komunističkog režima na čelu sa Josipom Brozom-Titom. Iste godine (1945.) država menja ime u Federativna Narodna Republika Jugoslavija, dok je 1963. konačno promenila ime u Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija.

Od 1992, posle raspada SFRJ, sve do 2003. Srbija je činila, zajedno sa Crnom Gorom - Saveznu Republiku Jugoslaviju. Od 2003. Srbija je sastavni deo Državne zajednice Srbija i Crna Gora. Dana 21. maja 2006. godine, održan je referendum na kome su se građani Crne Gore izjasnili za nezavisnost. Od 5. juna 2006. godine Republika Srbija deluje kao nezavisna i suverena država. Na Mitrovdan 2006. godine proglašen je u Narodnoj skupštini Republike Srbije, posle izvršenog uspešnog referenduma, Mitrovdanski ustav.

[uredi] Teritorijalna organizacija

Za više informacija pogledajte Okruzi Srbije

Republika Srbija   Autonomne Pokrajine:     - Vojvodina     - Kosovo i Metohija

U sastavu Republike Srbije nalaze se 2 autonomne pokrajine:

• Vojvodina (Administrativni centar: Novi Sad)
• Kosovo i Metohija (Administrativni centar: Priština)

Napomena: deo teritorije Republike Srbije koji se nalazi izvan teritorije autonomnih pokrajina naziva se centralna Srbija koja ne predstavlja posebnu administrativno-upravnu jedinicu, već je u neposrednoj nadležnosti Republike.

Teritorija Srbije je podeljena na 29 upravnih okruga i teritoriju grada Beograda. Na području Autonomne pokrajine Vojvodine nalazi se 7, na području Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija 5, dok se na području centralne Srbije nalazi 17 upravnih okruga i teritorija grada Beograda. Svaki upravni okrug se sastoji od nekoliko opština, a opštine se sastoje od naseljenih mesta.

[uredi] Gradovi

Za više informacija pogledajte Gradovi u Srbiji

U Srbiji i njenim pokrajinama nalazi se 6.167^[13] naselja.

Na teritoriji Srbije službeno postoji 24 grada i glavni grad Beograd (koji ima poseban status). To su gradovi:

Beograd (1.281.801 stanovnika, sa okolinom 1.576.124), Kragujevac (147.473, sa okolinom 180.252), Niš (254.164, sa okolinom 292.137)^[14], Novi Sad (255.071 , sa okolinom 333.895)₁ Priština (254.021 stanovnika, sa okolinom 564.800 stanovnika), Valjevo, Vranje, Zaječar, Zrenjanin, Jagodina, Kraljevo, Kruševac, Leskovac, Loznica, Novi Pazar, Pančevo, Požarevac, Smederevo, Sombor, Sremska Mitrovica, Subotica, Užice, Čačak i Šabac.

Dok su Beograd, Novi Sad, Kragujevac i Niš svoju teritoriju podelili na 2 ili više gradskih opština, ostali gradovi su organizovani kao jedistvena jedinica lokalne samouprave.

[uredi] Demografija

Za više informacija videti Demografija Srbije, Demografska istorija Srbije i Demografija Kosova i Metohije

Prema popisu iz 2002. godine, koji nije izvršen na celoj teritoriji Republike Srbije, jer nije izvršen na jugu Srbije, u AP Kosovo i Metohija, popisani deo teritorije Republike Srbije ima 7.498.001 stanovnika. 52% stanovništva živi u gradovima.

Procenat pismenog stanovništva je 96,4% (muškarci 98,9%, žene 94,1%).

Stopa rađanja je 1,78 dece u proseku po svakoj ženi. Prosečna dužina života stanovnika Srbije je 74 godine (muškarci 71, žene 76).

[uredi] Narodi i nacionalne manjine

Srbi čine većinu od 82,86% stanovništva, slede Mađari 3,91%, Bošnjaci 1,82%, Romi 1,44%, Jugosloveni 1,08%, Hrvati 0,94%, Crnogorci 0,92 %, Albanci 0,82%, zatim Slovaci, Vlasi, Rumuni, Makedonci, Muslimani, Bugari, Bunjevci, Rusini, Ukrajinci, Slovenci, Goranci, Nemci, Rusi, Česi, Turci i drugi.

	Srbija (bez Kosova i Metohije)		centralna Srbija		Vojvodina
	Broj	%	Broj	%	Broj	%
Srbi	6.212.838	82,86	4.891.031	89,48	1.321.807	65,05
Crnogorci	69.049	0,92	33.536	0,61	35.513	1,75
Jugosloveni	80.721	1,08	30.840	0,56	49.881	2,45
Albanci	61.647	0,82	59.952	1,1	1.695	0,08
Bošnjaci	136.087	1,82	135.670	2,48	417	0,02
Bugari	20.497	0,27	18.839	0,34	1.658	0,08
Bunjevci	20.012	0,27	246	0	19.766	0,97
Goranci	4.581	0,06	3.975	0,07	606	0,03
Hrvati	70.602	0,94	14.056	0,26	56.546	2,78
Makedonci	25.847	0,35	14.062	0,26	11.785	0,58
Muslimani	19.503	0,26	15.869	0,29	3.634	0,18
Romi i Sinti	108.193	1,44	79.136	1,45	29.057	1,43
Vlasi	40.054	0,53	39.953	0,73	101	0
Rumuni	34.576	0,46	4.157	0,08	30.419	1,5
Nemci	3.901	0,5	747	0,01	3.154	0,16
Rusini	15.905	0,21	279	0,01	15.626	0,77
Rusi	2.588	0,03	1.648	0,03	940	0,05
Slovaci	59.021	0,79	2.384	0,04	56.637	2,79
Slovenci	5.104	0,07	3.099	0,06	2.005	0,1
Česi	2.211	0,03	563	0,01	1.648	0,08
Ukrajinci	5.354	0,07	719	0,01	4.635	0,23
Mađari	293.299	3,91	3.092	0,06	290.207	14,28
ostali (Jermeni, Jevreji, Grci, Egipćani i Turci)	11.711	0,16	6.400	0,12	5.311	0,26
neizjašnjeni	107.732	1,44	52.716	0,97	55.016	2,71
nepoznato	75.483	1,01	51.709	0,95	23.774	1,17
Ukupno	7.498.001	100	5.466.009	100	2.031.992	100

Srbija (bez podataka za AP Kosovo i Metohiju) 2002.
Srbi				82,86%
Mađari				3,91%
Bošnjaci				1,82%
Romi				1,44%
Jugosloveni				1,08%
Hrvati				0,94%
Crnogorci				0,92%
Albanci				0,92%
ostali				9,79%

[uredi] Jezik

Zvanični jezik je srpski. U Vojvodini pored srpskog zvanični jezici su mađarski, slovački, hrvatski, rumunski i rusinski. Na Kosovu i Metohiji zvanični jezici su srpski i albanski.

[uredi] Religija

Najveći broj vernika u Srbiji je pravoslavne vere, a slede muslimani (suniti), rimokatolici i protestanti, dok su druge religije slabije zastupljene. U Srbiji živi i izvestan broj ateista.

Ustav i zakoni Srbije dozvoljavaju slobodu veroispovesti, i to pravo se i u praksi poštuje. Vlada na svim nivoima nastoji da zaštiti ovo pravo u potpunosti i ne toleriše njegovu zloupotrebu, bilo od strane državnih organa, organizacija i grupa, bilo od strane pojedinaca. Srbija nema državnu religiju, pa se tako ni verski praznici ne tretiraju kao državni, ali je građanima dozvoljeno da proslavljaju verske praznike kao i određen broj neradnih dana za najznačajnije praznike za svaku veroispovest.

[uredi] Državni simboli

Za više informacija videti Zastava Republike Srbije, Grb Republike Srbije i Himna Srbije

Himna Republike Srbije je ujedno i stara himna nekadašnje Kraljevine Srbije „Bože pravde“, uz neznatno izmenjen tekst.

Grb Republike Srbije je stari grb Kraljevine Srbije iz doba dinastije Obrenović iz 1882. godine i čini ga dvoglavi beli orao sa štitom na grudima na kome su krst i četiri ocila, a iznad glava orla se nalazi kruna loze Nemanjića.

Republika Srbija ima narodnu zastavu koja je trobojka sa vodoravno položenim bojama: crvenom, plavom i belom. Pored narodne, postoji i Državna zastava koja je u osnovi ista kao i narodna s tim što na trećini dužine gledano sa leva na desno na plavom polju stoji i mali grb Republike Srbije.

[uredi] Politika

Za više informacija videti Politika Srbije i Spoljni odnosi Srbije

Sadašnji predsednik Srbije je Boris Tadić koji je dobio najviše glasova na predsedničkim izborima 2008. Tadić je i predsednik vladajuće Demokratske stranke.

Posle parlamentarnih izbora održanih 11. maja 2008., Srbija je 7. jula 2008. dobila koalicionu Vladu Liste za evropsku Srbiju, okupljene oko Demokratske stranke i liste okupljene oko Socijalističke partije Srbije, na čelu sa predsednikom Vlade Mirkom Cvetkovićem.

Veće parlamentarne stranke u novom sazivu Skupštine Srbije, pored vladajućih, su i: Srpska radikalna stranka, Srpska napredna stranka, Demokratska stranka Srbije, Nova Srbija, Liberalno-demokratska partija.

Trenutni predsednik Narodne skupštine Republike Srbije je Slavica Đukić-Dejanović iz SPS-a.

Republika Srbija je i članica više međunarodnih organizacija kao što su: Organizacija Ujedinjenih nacija (OUN), Organizacija za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS), Pakt za stabilnost Jugoistočne Evrope, Savet Evrope (SE), NATO program Partnerstvo za mir, Međunarodne organizacije za migracije, Međunarodni komitet Crvenog krsta i Crvenog polumeseca.

[uredi] Pravosuđe

Za više informacija pogledajte Ministarstvo pravde Republike Srbije

Ustav Srbije određuje da sudovi štite slobode i prava građana, zakonom utvrđena prava i interese pravnih subjekata i obezbeđuju ustavnost i zakonitost:

• Sudska vlast je nezavisna od zakonodavne i izvršne vlasti.
• Sudsku odluku može preispitivati samo nadležni sud u zakonom predviđenom postupku.
• Svako je dužan, izvršna vlast naročito, da poštuje izvršnu sudsku odluku i da joj se povinuje.
• Sudska vlast u Republici Srbiji pripada sudovima opšte nadležnosti i posebnim sudovima.
• Sudovi opšte nadležnosti jesu opštinski sudovi, okružni sudovi, apelacioni sudovi i Vrhovni sud Srbije.
• Posebni sudovi su trgovinski sudovi, Viši trgovinski sud, prekršajni sudovi, Viši prekršajni sud i Upravni sud.
• Vrhovni sud Srbije najviši je sud u Republici Srbiji, i on je neposredno viši sud za apelacione sudove, Viši trgovinski sud, Viši prekršajni sud i Upravni sud.
• Viši trgovinski sud je neposredno viši sud za trgovinski sud, Viši prekršajni sud je neposredno viši sud za prekršajne sudove, a apelacioni sud je neposredno viši sud za okružni i za opštinski sud.

Napomena: sistem uređenja sudova primenjuje se od 1. januara 2007.

Ustavni sud Srbije je poseban organ, i ne pripada sudskoj vlasti.

[uredi] Prava građana

Građani u Srbiji su jednaki u pravima i dužnostima i imaju jednaku zaštitu pred državnim i drugim organima bez obzira na rasu, pol, rođenje, jezik, nacionalnu pripadnost, veroispovest, političko ili drugo uverenje, obrazovanje, socijalno poreklo, imovno stanje ili koje lično svojstvo.

Niko ne može biti lišen slobode, osim u slučajevima i u postupku koji su utvrđeni zakonom. Smrtna kazna je ukinuta, odnosno zamenjena odgovarajućom kaznom zatvora.

Građanima je zajemčena sloboda kretanja i nastanjivanja i pravo da napuste Republiku Srbiju i u nju se vrate. Deca, trudnice i stara lica imaju pravo na zdravstvenu zaštitu iz javnih prihoda, kad to pravo ne ostvaruju po nekom drugom osnovu, a druga lica pod uslovima utvrđenim zakonom. ^[15]

[uredi] Ekonomija

Za više informacija pogledajte Ekonomija Srbije

Srpska ekonomija je bila u kolapsu tokom 1990ih. Godine 1993. zabeležena je druga najveća inflacija u istoriji ekonomije 2,35 · 10²³ procenata (64% dnevno)^[16].Prosečna plata u decembru 1993. iznosila je 21 marku. U najkritičnijim momentima dolazilo je i do nestašica hrane^[17]. Srbiji su uvedene opšte sankcije Saveta bezbednosti UN 1992. Veći deo sankcija je ukinut 1996, 2000, 2001. i 2005. kada je u potpunosti normalizovana trgovina sa SAD.

Poljoprivreda čini 16,6% nacionalnog BDP-a, industrija 25,5% i uslužne delatnosti 57,9%. Ukupni BDP za 2007. je bio oko 44,8 milijardi dolara. Dok je BDP-PPP za 2007. po stanovniku iznosio 10,375 dolara^[18]. Srbija se nalazi na površini od ukupno 8.840.000 hektara (vidi još: Poljoprivreda Srbije). Površina poljoprivrednog zemljišta obuhvata 5.734.000 hektara (0,56 ha po stanovniku), a na oko 4.867.000 hektara te površine prostire se obradivo zemljište (0,46 ha po stanovniku). Oko 70% ukupne teritorije Srbije čini poljoprivredno zemljište, dok je 30% pod šumama.^[19] Najveći ratarski kraj je Vojvodina. Gaji se žito, kukuruz, suncokret i soja, te u manjoj meri povrtarske kulture. Najpoznatiji krompir je iz Ivanjice, paprika iz Leskovca, a kupus iz Futoga. Šumadija je poznata po voćarstvu; Vršac, obronci Fruške gore, Aleksandrovačka Župa i deo Metohije po vinogradima. Stočarstvo je razvijeno u Raškoj i u istočnoj Srbiji. Metohija je plodna žitnica. Kosovo je najveće nalazište lignita u Evropi. Homoljske planine su nalazište bakra. Severni deo Banata je bogat naftom i zemnim gasom.

Srbija raspolaže sa oko 2.961.000 radno-sposobnog stanovništva, sa stopom nezaposlenosti od 21,56%^[20] (Kosovo i Metohija oko 50%). U poljoprivredi radi oko 30%, industriji 46% i uslužnim delatnostima 24% (2002, bez Kosova i Metohije)^[2]. Stopa inflacionog rasta preko 6,5%.

Ukupna spoljnotrgovinska robna razmena Republike Srbije za period januar-decembar 2007. godine iznosila je 19.790,9 miliona evra^[21]. Izvoz je iznosio 6432,2 miliona, a uvoz 13358,7 miliona. Spoljnotrgovinska robna razmena bila je najveća sa članicama Evropske unije, oko 60%. U izvozu, glavni spoljnotrgovinski partneri, pojedinačno, bili su: Italija (1.094,2 miliona dolara); Bosna i Hercegovina (1.042,1 miliona dolara) i Crna Gora (950,9 miliona dolara). U uvozu, glavni spoljnotrgovinski partneri, pojedinačno, bili su: Ruska Federacija (2.625,9 miliona dolara, uglavnom uvoz energenata); Nemačka (2.169,7 miliona dolara) i Italija (1.777,8 miliona dolara). U izvozu za 2007. godinu najveće učešće imaju: gvožđe i čelik (1.094 miliona dolara); obojeni metali (694 miliona dolara); povrće i voće (467 miliona dolara); odeća (445 miliona dolara) i proizvodi od metala (426 miliona dolara). Kod uvoza, najviše su zastupljeni: nafta i naftni derivati (1.962 miliona dolara); drumska vozila (1.503 miliona dolara); gvožđe i čelik (917 miliona dolara); industrijske mašine za opštu upotrebu (881 miliona dolara) i električne mašine i aparati (807 miliona dolara).

[uredi] Turizam

Za više informacija pogledajte Turizam u Srbiji

Zahvaljujući brojnim pozitivnim razvojnim trendovima turistička delatnost se svrstala među najdinamičnije i najpropulzivnije privredne grane, sa višestrukim multiplikativnim efektima (u periodu 1990—2000. god. međunarodni turistički promet povećan je za preko 50%, dok su ukupni prihodi uvećani za skoro 80%).^{[traži se izvor]} To turizmu daje snažnu generatorsku funkciju u širokom spektru delatnosti, koji se sve više uključuje u prioritete privrednog razvoja brojnih receptivnih zemalja i njihovih pojedinih delova.

Strategijom razvoja turizma u Srbiji utvrđen je selektivni pristup^{[traži se izvor]}, pri čemu se seoski turizam tretira kao prioritetan u okviru onih vidova turizma koji su vezani za posebna interesovanja (naročito se potencira razvoj eko-turističkih sela na brdsko-planinskim područjima, koja nude zdravu sredinu, ekološku hranu, ugodan ambijent, aktivan odmor u prirodi, etnografske i druge kulturno-istorijske vrednosti).

U dosadašnjem razvoju brdsko-planinskih sela dominantnu, a često i jedinu funkciju privređivanja imala je poljoprivreda (uglavnom stočarstvo i ratarstvo). Brojne druge delatnosti i aktivnosti domicilnog stanovništva, zasnovane na raznovrsnim i vrednim prirodnim i antropogenim lokalnim resursima, uglavnom su ostajale na marginama razvojnih događanja.^{[traži se izvor]} Među njima je i turistička delatnost koji je važan faktor prosperitetnijeg razvoja ovih sela u Srbiji.

[uredi] Saobraćaj

Za više informacija pogledajte Saobraćaj u Srbiji

Srbija ima razvijen drumski, železnički, vazdušni i vodni saobraćaj.

Putna mreža Srbije ima 40.845 kilometara, od toga su oko 5.500 kilometara putevi prvog reda. U mreži je 498 kiliometara autoputa pod naplatom putarine i 136 kilometara poluautoputeva pod naplatom putarine.^[22]

Ukupna dužina železničke mreže u Srbiji je 3.619 km a ukupna dužina puteva je 42.692 km (asfaltni) i 24.860 km (betonski). ^[23]

Najznačajnija saobraćajnica je drumsko-železnički evropski koridor 10 (autoput E-75, Subotica - Beograd - Niš - Preševo; sa svojim krakovima autoput E-80 Niš - Dimitrovgrad kao i autoput E-70 Šid - Beograd), koji je kroz istoriju bio put koji je povezivao istok i zapad, koji je spajao Bliski istok i srednju Evropu.

Kroz Srbiju teče reka Dunav, važan plovni put (koridor 7) koji povezuje srednju Evropu sa Crnim morem. Pored Dunava, plovne reke su: Sava, Morava i Tisa, kao i kanal Dunav-Tisa-Dunav.

Aerodromi za međunarodni putnički saobraćaj u Srbiji su aerodrom „Nikola Tesla“ u Beogradu, aerodrom „Kοnstantin Βeliki“ u Nišu i aerodrom „Slatina“ u Prištini.

[uredi] Kultura

[uredi] Likovne umetnosti

Za više informacija videti Srpsko slikarstvo, Srpska arhitektura i Srpska umetnost

Na teritoriji Srbije postoje ostaci kulturne zaostavštine još iz praistorije. Najpoznatija neolitska kultura na tlu Srbije je kultura Lepenskog vira. U Srbiji su se nalazili raskošni carski gradovi i palate u doba poznog Rimskog carstva i rane Vizantije, čiji se ostaci mogu videti u Sirmijumu, Gamzigradu i Caričinom gradu (Justiniana Prima).

Srpski srednjevekovni spomenici koji su se očuvali do danas uglavnom su crkve i manastiri. Većina ovih spomenika ima freskama ukrašene zidove. Najoriginalniji spomenik srpske srednjevekovne umetnosti je manastir Studenica (oko 1190). Ovaj manastir je bio model za kasnije manastire Mileševa, Sopoćani i Visoki Dečani. Verovatno najpoznatija srpska srednjevekovna freska je prikaz „Mironosnice na grobu“ (ili Beli anđeo) iz manastira Mileševa.

Ikonoslikarstvo je takođe deo srpskog srednjevekovnog kulturnog nasleđa.

Uticaj vizantijske umetnosti se pojačao nakon pada Carigrada u ruke krstaša 1204, kada su mnogi umetnici utekli u Srbiju. Njihov uticaj je vidljiv u izgradnji crkve Bogorodica Ljeviška, manastira Staro Nagoričane i manastira Gračanica.

Manastir Visoki Dečani je sagrađen između 1330. i 1350. Za razliku od drugih srpskih manastira, ovaj je sagrađen u romaničkom stilu pod nadzorom majstora Vite iz Kotora. Na freskama ovog manstira nalaze se 1.000 portreta koji opisuju sve najvažnije epizode iz Novog zaveta. U katedrali se nalaze ikonostas, igumanov presto i dekorisani sarkofag kralja Stefana III Dečanskog.

Još jedan stil crkvenog građevinarstva se razvio u Srbiji krajem 14. veka, i to u dolini reke Morave (Moravska škola). Odlika ovog stila je bila bogata dekoracija spoljnih crkvenih zidova. Freske u manastiru Manasija prikazuju religijske scene u kojima učestvuju ljudi u srpskim srednjevekovnim odorama.

Za vreme turske vladavine uglavnom je zamrla umetnička aktivnost u Srbiji. Neke barokne tendencije vidljive su kod srpskih umetnika sa kraja 18. veka u južnoj Ugarskoj (Teodor Kračun, Jakov Orfelin).

Mnogi mladi umetnici iz novoustanovljene srpske države 19. veka su se školovali u inostranstvu, posebno u Francuskoj i Nemačkoj, i doneli su sa sobom avangardne stilove. Pored Pariza i Minhena, Beograd je bio u prvoj polovini 20. veka jedan od centara impresionizma. Nadežda Petrović je slikala u stilu fovizma, dok je Sava Šumanović bio pod uticajem kubizma.

Značajni srpski slikari 20. veka bili su: Milan Konjović, Marko Čelebonović, Petar Lubarda, Vladimir Veličković i Mića Popović.

Srbija je poznata po slikarima naive, kao što su Janko Brašić, Sava Sekulić, Martin Jonaš i Zuzana Halupova. Slovačko selo Kovačica u Vojvodini je centar naivnog slikarstva.

[uredi] Književnost

Za više informacija pogledajte Srpska književnost

Početak srpske pismenosti vezuje se za aktivnost braće Ćirila i Metodija na Balkanu. Postoje spomenici rane srpske pismenosti iz 11. veka, pisani glagoljicom. Već u 12. veku, pojavljuju se tekstovi pisani ćirilicom. Iz ove epohe je najstarija ćirilična knjiga srpske redakcije, jevanđelje zahumskog kneza Miroslava, brata Stefana Nemanje. Miroslavljevo jevanđelje je i najstarija i najlepše ilustrovana srpska knjiga srednjeg veka.

Za vreme turske vladavine, u Srbiji se razvijala usmena lirska i epska književnost.

U doba nacionalnog preporoda, tokom prve polovine 19. veka, Vuk Stefanović Karadžić je preveo Novi zavet na srpski narodni jezik i reformisao srpski jezik i pravopis. Time je udaren temelj srpskoj književnosti novijeg vremena. Najznačajniji srpski pesnici 19. veka bili su Branko Radičević, Petar Petrović Njegoš, Đura Jakšić i Jovan Jovanović Zmaj. U 20. veku primat imaju prozni pisci: Ivo Andrić, Miloš Crnjanski, Meša Selimović, Dobrica Ćosić, Danilo Kiš i Milorad Pavić, mada ima i vrednih pesničkih dostignuća: Milan Rakić, Jovan Dučić, Desanka Maksimović, Miodrag Pavlović i Vasko Popa.

[uredi] Muzika

Za više informacija pogledajte Srpska muzika

Srbija ima dugu tradiciju folklora i narodne muzike. Igra grupe plesača, pod imenom kolo, je najomiljeniji vid folklora u Srbiji i razlikuje se od regiona do regiona. Najpopularnija kola su užičko kolo i moravac.

U 19. veku i ranije, karakteristični narodni instrumenti su bile gusle i frula, dok su u Vojvodini korišćene tambure i gajde. Znatno kasnije, a i danas, glavni instrument u novokomponovanoj narodnoj muzici je harmonika. Trubački orkestri su takođe veoma popularni. Festival trubača u Guči je centralna manifestacija ove vrste muzike. Najpoznatiji trubač Srbije je Boban Marković.

Period turske vlasti ostavio je orijentalni trag u muzici celog Balkana, pa i Srbije. U poslednjih 15-ak godina, razvijen je trend kombinovanja narodne muzike, orijentalnih uticaja i dens muzike pod imenom turbo-folk. Mnogi današnji srpski pevači su popularni u celoj jugoistočnoj Evropi, kao na primer: Lepa Brena, Željko Joksimović, Dragana Mirković i Svetlana Ražnatović-Ceca.

U zabavnoj i pop muzici, velike zvezde srpske estrade bili su Đorđe Marjanović i Lola Novaković. Još uvek su omiljeni Đorđe Balašević i Zdravko Čolić.

Rok grupe su se pojavile u Srbiji krajem 1960e-ih. Veliku popularnost su postigle 1980e-ih, sa grupama novog talasa: Idoli, Električni orgazam i Ekatarina Velika. U to vreme, a i danas, aktivne su grupe Riblja Čorba, Bajaga i Instruktori, Van Gog i Partibrejkersi.

Legenda jugoslovenskog roka, Goran Bregović, poslednjih desetak godina postigao je veliku međunarodnu popularnost svojom muzikom obojenom etnomuzičkim motivima. Sličnom kategorijom muzike bave se Biljana Krstić,Clobodan Trkulja & Balkanopolis i Nele Karajlić sa grupom No Smoking Orchestra.

Srbija je pobedila na takmičenju za Pesmu Evrovizije 2007. u Helsinkiju sa pesmom „Molitva“ u izvođenju Marije Šerifović.

Najznačajniji srpski kompozitor umetničke muzike bio je Stevan Stojanović Mokranjac (1856—1914). On je bio i muzikolog, sakupljač narodne muzike i direktor prve muzičke škole u Srbiji. Njegovo najpoznatije muzičko delo su horske pesme Rukoveti.

Ostali značajni srpski kompozitori su: Kornelije Stanković, Stevan Hristić i Stanislav Binički.

[uredi] Pozorište i film

Za više informacija videti Film u Srbiji i Pozorište u Srbiji

Joakim Vujić je osnivač savremenog srpskog pozorišta. On je osnovao Knjažesko-srbski teatar u Kragujevcu 1835. Značajni srpski pisci pozorišnih komada bili su Jovan Sterija Popović u 19, i Branislav Nušić u 20. veku. U Beogradu se od 1967. održava međunarodni festival savremenog teatra BITEF. Tradicionalno najkvalitetnije pozorišne scene u Srbiji su Narodno pozorište u Beogradu, Atelje 212, Jugoslovensko dramsko pozorište i Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu.

Među pozorišnim radnicima koji su obeležili srpski teatar poslednjih decenija izdvajaju se Bojan Stupica, Mira Trailović i Jovan Ćirilov, a od pisaca Dušan Kovačević i Biljana Srbljanović.

Srpska filmska umetnost je jedna od vodećih kinematografija istočne Evrope. Pre Drugog svetskog rata u Srbiji je proizvedeno 12 filmova. U posleratnom periodu, na međunarodnoj sceni su se istakli režiseri: Goran Marković, Aleksandar Petrović, Dušan Makavejev, Slobodan Šijan, Goran Paskaljević i drugi. Najnagrađivaniji srpski filmski režiser je Emir Kusturica koji je između ostalog dobitnik dve Zlatne palme na festivalu u Kanu.

Među glumcima, u prvoj polovini 20. veka su se istakli Čiča Ilija Stanojević, Žanka Stokić i Dobrica Milutinović. Novije doba srpskog pozorišta i filma su obeležili glumci: Miodrag Petrović Čkalja, Pavle Vujisić, Ljubiša Jovanović, Zoran Radmilović, Ljuba Tadić, Danilo Bata Stojković, Dragan Nikolić, Milena Dravić, Velimir Bata Živojinović, Ljubiša Samardžić, Mira Banjac, Bora Todorović, Miki Manojlović i Mirjana Karanović.

[uredi] Svetska kulturna baština UNESKO-a u Srbiji

• 1979 - Grad Stari Ras, manastir Sopoćani i Petrova crkva (najstarija crkva u Srbiji)
• 1986 - Manastir Studenica
• 2004 - Manastir Dečani
• 2006 - Manastir Gračanica, Pećka patrijaršija i crkva Bogorodica Ljeviška
• 2007 - Carska palata Feliks Romulijana kod Gamzigrada

[uredi] Razvoj nauke i visokog školstva

Za više informacija pogledajte Nauka u Srbiji

Uslovi za razvoj nauke i školstva u Srbiji nisu postojali za vreme turske vladavine. Prvi pokušaj osnivanja nacionalnog školstva bila je Velika škola iz 1808, potpomognuta Srbima iz Austrije. Tek u periodu 1835-1878. dolazi do institucionalizacije prosvete. Velika škola u Beogradu je otvorena 1863, a transformisana je u Univerzitet 1905. Osnivanjem institucija Narodnog muzeja (1844) i Društva srpske slovesnosti (1841), koje je preraslo u Srpsku akademiju nauka i umetnosti, ostvareni su uslovi za organizovano bavljenje naukom. Mnogi mladi i talentovani Srbi su u tom periodu školovani u inostranstvu o trošku države, da bi se dobili stručnjaci za dalji razvoj.

U Austriji, Srbi su organizovali Maticu srpsku (1826) kao svoju kulturnu instituciju. Kasnije je njeno sedište preseljeno iz Pešte u Novi Sad. Prilike u Austriji su bile znatno povoljnije za razvoj srpskog školstva i nauke.

Svetski vredni naučnici iz Srbije su, između ostalih: prirodnjak Josif Pančić, geograf Jovan Cvijić, matematičari Mileva Marić i Mihajlo Petrović, astronom Milutin Milanković, fizikohemičar Pavle Savić. Pored njih, mnogi srpski naučnici su radili i stvarali u inostranstvu. Takvi su na primer Mihajlo Pupin i Nikola Tesla.

Tokom druge polovine 20. veka, u Srbiji su otvoreni naučni instituti za nuklearne nauke u Vinči i institut za inžinjerstvo „Mihajlo Pupin“. Ovo su danas dva najznačajnija naučna instituta u zemlji.

[uredi] Obrazovanje

Za više informacija pogledajte Obrazovanje u Srbiji

Po zakonima Srbije, školovanje je svakom dostupno pod jednakim uslovima.

Osnovno školovanje je obavezno i traje osam godina. Deca u osnovnu školu polaze sa navršenih 6 ili 7 godina. Posle osnovne škole, dolazi do račvanja; neki učenici nastavljaju srednje školovanje u gimnazijama i tu 4 godine stiču opšte obrazovanje, dok drugi nastavljaju obrazovanje u srednjim stručnim školama, koje takođe traju četiri godine. Treća opcija su zanatske škole na kojima specijalističko obrazovanje (trgovina, zanati) traje tri godine.

Više i visoko obrazovanje se realizuje na višim školama, fakultetima i umetničkim akademijama. Danas u Srbiji deluje 7 državnih i 7 privatnih univerziteta. Državni imaju 84 fakulteta, a privatni 51 fakultet. Postoji i pet samostalnih privatnih fakulteta van univerziteta. Državni univerziteti Srbije su: Univerzitet u Beogradu, Univerzitet u Novom Sadu, Univerzitet u Nišu, Univerzitet u Kragujevcu, Univerzitet u Novom Pazaru, Univerzitet u Prištini (sadašnje sedište u Kosovskoj Mitrovici), Univerzitet umetnosti u Beogradu. Univerzitetski programi su prilagođeni Bolonjskoj deklaraciji, koja predviđa sticanje diploma tri nivoa: licenca, master i doktorat^[24].

Za redovno školovanje, koje se finansira iz javnih prihoda budžeta Republike Srbije, građani ne plaćuju školarinu. Pripadnici nacionalnih manjina imaju pravo na obrazovanje na svom jeziku, u skladu sa zakonom. ^[15]

[uredi] Festivali i sajmovi

Za više informacija pogledajte Festivali i sajmovi u Srbiji

U Srbiji ima mnogo kulturnih festivala i sajmova. Najznačajniji su: Beogradski sajam knjiga, Vukov sabor i Beogradski internacionalni teatarski festival (BITEF). Od muzičkih manifestacija, najpopularnije su: međunarodni muzički festival Egzit (Exit) i trubački Sabor u Guči.

[uredi] Sport

Za više informacija pogledajte Sport u Srbiji

Popularni sportovi u Srbiji su: fudbal, košarka, vaterpolo, odbojka, rukomet i tenis.

Beograd će biti domaćin Letnje univerzijade 2009. Beogradski maraton je najmasovniji sportski događaj u Srbiji.

Srbija se prvi put pojavila na Olimpijskim igrama 1912. Nakon toga, sportisti Srbije su bili deo tima Kraljevine SHS/Jugoslavije/SFRJ i Srbije i Crne Gore. Rezultati reprezentativaca državne zajednice Srbije i Crne Gore iz perioda 1992-2006. se računaju kao rezultati sportskih saveza Srbije. Od 2006, odnosno OI 2008, sportisti iz Srbije nastupaju kao reprezentativci Srbije.

Košarkaši Srbije su osvojili dve zlatne medalje na svetskim prvenstvima 1998. i 2002. Na evropskim prvenstvima osvojili su tri prva mesta (1995, 1997, 2001). Mlada fudbalska reprezentacija Srbije je aktuelni vicešampion Evrope. Muški odbojkaški tim je na Olimpijskim igrama 2000. u Sidneju i na Evropskom prvenstvu 2001. osvojio zlatnu medalju. Vaterpolo reprezentacija Srbije (SR Jugoslavije, Srbije i Crne Gore) je 2005. osvojila svetsko prvenstvo. Evropsko prvenstvo je osvajano 2001, 2003. i 2006. (kao domaćin).

Najpoznatija sportska društva u Srbiji su JSD Partizan i SD Crvena zvezda. Najveći uspeh klupskog fudbala u Srbiji bio je 1991. kada su fudbaleri Crvene zvezde osvojili Kup evropskih šampiona i Interkontinentalni kup. Košarkaši Partizana su bili prvaci Evrope 1992, dok su vaterpolisti Partizana šestostruki klupski prvaci Evrope.

Trenutno najuspešnije teniserke Srbije su Ana Ivanović (osvajač turnira Rolan Garos 2008) i Jelena Janković. Najuspešniji među muškarcima je Novak Đoković, osvajač Otvorenog prvenstva Australije 2008. U vreme dok je nastupala za SFRJ, Monika Seleš je osvojila Otvoreno prvenstvo Australije 1991, 1992. i 1993, Otvoreno prvenstvo Francuske 1990, 1991, i 1992, Otvoreno prvenstvo SAD 1991. i 1992.

Bokser Slobodan Kačar osvojio je zlatnu medalju na Olimpijadi u Moskvi 1980. Jasna Šekarić je osvojila zlatnu medalju u streljaštvu (disciplina vazdušni pištolj 10 metara) na Olimpijskim igrama 1988, još 4 olimpijske medalje u periodu 1988-2004, tri svetska i četiri evropska prvenstva.

[uredi] Praznici

Datum	Naziv	Napomene
1. i 2. januar	Nova godina
7. januar	pravoslavni Božić
14. januar	pravoslavna Nova godina	nije neradni dan
27. januar	Dan Svetog Save	radni, nije nastavni dan škole
15. februar	Dan državnosti	Dan Vojske Srbije
	Veliki petak
	Vaskrs
	Veliki ponedeljak
1. i 2. maj	Praznik rada
9. maj	Dan pobede
28. jun	Vidovdan

[uredi] Vidi još

• Poljoprivreda Srbije
• Antički toponimi na tlu Srbije i Crne Gore

[uredi] Galerija slika

Trg Republike u Beogradu	Petrovaradinska tvrđava u Novom Sadu	Centar Valjeva	Centar Niša uveče
Đerdapska klisura na Dunavu	Đavolja varoš kod Kuršumlije	Pančićeva omorika	Krupajska reka, pritoka Mlave u Homolju
Manastir Visoki Dečani u blizini Peći	Beli Anđeo, freska iz manastira Mileševa	Džamija u Prizrenu	Spomenik pobedniku na Kalemegdanu

[uredi] Reference

[uredi] Spoljašnje veze

[uredi] Državni organi

• Predsednik Republike Srbije
• Vlada Republike Srbije
• Narodna skupština Republike Srbije
• Narodna kancelarija predsednika Republike Srbije
• Narodna banka Srbije
• Portal eUprave Republike Srbije

[uredi] Ostalo

• Beograd - Glavni grad Srbije
• RTS - Javni medijski servis Srbije
• TANJUG - Nacionalna novinska agencija
• Međunarodni radio Srbija
• B92 - informativni portal
• Internet Krstarica
• rastko.org.rs - Istorija Srbije
• Suveniri Srbije
• Mape Srbije
• Turistička organizacija Srbije
• Predeli Srbije - Sights of Serbia by Melissa Enderle ((en))
• Turistički vodič kroz Srbiju((en))

Članak Srbija je primer među sjajnim člancima. Pozivamo i Vas da napišete i predložite neki sjajan članak.