Paracetamol
 |
|
 |
|
| (IUPAC) ime | |
|---|---|
| N-(4-hidroksifenil)etanamid N-(4-hidroksifenil)acetamid |
|
| Klinički podaci | |
| Robne marke | Aktamin (SAD), Altenol (SAD), Alvedon (Švedska), Aminofen (USA), Anacin bez Aspirina (SAD), Apra (SAD), Feveral (SAD), Genapap (SAD), Pamol (Švedska), Panodil (Švedska), Perfalgan (Švedska), Reliv (Švedska), Tilenol (SAD), Krocin (Indija) |
| AHFS/Drugs.com | Monografija |
| MedlinePlus | a681004 |
| Identifikatori | |
| CAS broj | 103-90-2 |
| ATC kod | N02BE01 |
| PubHem | 1983 |
| DrugBank | DB00316 |
| HemSpider | 1906 |
| UNII | 362O9ITL9D  |
| KEGG | D00217 |
| ChEBI | CHEBI:116450 |
| ChEMBL | CHEMBL112 |
| Hemijski podaci | |
| Formula | C8H9NO2 |
| Mol. masa | 151.17 g/mol |
| SMILES | eMolekuli & PubHem |
| Fizički podaci | |
| Gustina | 1.263 g/cm³ |
| Tačka topljenja | 169 °C (336 °F) [2][3] |
| Rastvorljivost u voda | 12.78[1] mg/mL (20 °C) |
| Farmakokinetički podaci | |
| Bioraspoloživost | ~100% |
| Metabolizam | 90 do 95% hepatički |
| Poluvreme eliminacije | 1–4 h |
| Izlučivanje | Renalno |
| Farmakoinformacioni podaci | |
| Licenca | |
| Trudnoća | A(AU) ?(US) |
| Pravni status | ? (AU) ? (UK) ? (SAD) |
| Način primene | Oralno, rektalno, intravenski |
Paracetamol (INN) ili acetaminofen (USAN) je u širokoj upotrebi na slobodno kao analgetik (olakšanje bola) i antipiretik (umanjenje groznice). On se često koristi protiv glavobolja i drugih manjih bolova. Paracetamol je glavni sastojak brojnih lekova protiv prehlade i gripa. U kombinaciji sa opioidnim analgeticima, paracetamol se takođe može koristiti za regulaciju jakog bola kao što je postoperacioni bol, i za pružanje palijativne nege kod pacijenata sa uznapredovalim kancerom.[4] Njegovo analgetičko dejstvo počinje aproksimativno 11 minuta nakon oralne administracije,[5] a njegov poluživot je 1–4 sata.
Dok je generalno bezbedan za upotrebu na preporučenim dozama (1,000 mg po dozi i do 3,000 mg dnevno za odrasle),[6] akutno predoziranje paracetamola može da uzrokuje potencijalno fatalna oštećenja jetre, a kod retkih pojedinaca, normalna doza može da ima isti efekat. Rizik se povećava konzumiranjem alkohola. Paracetamolska toksičnost je čest uzrok akutna insuficijencije jetre u Zapadnom svetu.[7][8][9][10]
On je aktivni metabolit fenacetina, koji je nekad bio popularan analgetik i antipiretik. Za razliku od fenacetina i njegovih kombinacija, paracetamol se ne smatra karcinogenim na svojim terapeutskim dozama.[11] Reči acetaminofen (korišćene u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi, Japanu, Južnoj Koreji, Hong Kongu, i Iranu[12]) i paracetamol (korišćene u drugim zemljama) obe potiču iz hemijskog imena jedinjenja: para-acetilaminofenol i para-acetilaminofenol. U nekim kontekstima, on se skraćeno naziva APAP, po acetil-para-aminophenol.
Reference [уреди]
- ^ Granberg RA, Rasmuson AC (1999). „Solubility of paracetamol in pure solvents“. Journal of Chemical & Engineering Data 44 (6): 1391–95. DOI:10.1021/je990124v.
- ^ Karthikeyan, M.; Glen, Robert C.; Bender, Andreas (2005). „General Melting Point Prediction Based on a Diverse Compound Data Set and Artificial Neural Networks“. Journal of Chemical Information and Modeling 45 (3): 581–590. DOI:10.1021/ci0500132. PMID 15921448.
- ^ „melting point data for paracetamol“. Lxsrv7.oru.edu Приступљено 19. 3. 2011.
- ^ Scottish Intercollegiate Guidelines Network (SIGN) (2008). „6.1 and 7.1.1“. Guideline 106: Control of pain in adults with cancer. Scotland: National Health Service (NHS). ISBN 978 1 905813 38 4.
- ^ Moller, P.; Sindet-Pedersen, S.; Petersen, C.; Juhl, G.; Dillenschneider, A.; Skoglund, L. (2005). „Onset of acetaminophen analgesia: comparison of oral and intravenous routes after third molar surgery“. British journal of anaesthesia 94 (5): 642–648. DOI:10.1093/bja/aei109. PMID 15790675.
- ^ Acetaminophen Drugs.com
- ^ Daly FF, Fountain JS, Murray L, Graudins A, Buckley NA (2008). „Guidelines for the management of paracetamol poisoning in Australia and New Zealand—explanation and elaboration. A consensus statement from clinical toxicologists consulting to the Australasian poisons information centres“. The Medical Journal of Australia 188 (5): 296–301. PMID 18312195.
- ^ Khashab M, Tector AJ, Kwo PY (2007). „Epidemiology of acute liver failure“. Curr Gastroenterol Rep 9 (1): 66–73. DOI:10.1007/s11894-008-0023-x. PMID 17335680.
- ^ Hawkins LC, Edwards JN, Dargan PI (2007). „Impact of restricting paracetamol pack sizes on paracetamol poisoning in the United Kingdom: a review of the literature“. Drug Saf 30 (6): 465–79. DOI:10.2165/00002018-200730060-00002. PMID 17536874.
- ^ Larson AM, Polson J, Fontana RJ, et al. (2005). „Acetaminophen-induced acute liver failure: results of a United States multicenter, prospective study“. Hepatology 42 (6): 1364–72. DOI:10.1002/hep.20948. PMID 16317692.
- ^ Bergman K, Müller L, Teigen SW (1996). „The genotoxicity and carcinogenicity of paracetamol: a regulatory (re)view“. Mutat Res 349 (2): 263–88. DOI:10.1016/0027-5107(95)00185-9. PMID 8600357.
- ^ Bradley, N (1996). „BMJ should use "paracetamol" instead of "acetaminophen" in its index“. BMJ 313 (7058): 689. PMC 2351967. PMID 8811774.
Spoljašnje veze [уреди]
Vikimedija ostava ima još multimedijalnih fajlova vezanih za: Paracetamol- Hemijski podaci
- Informacije o paracetamolu
 |
Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi sa temama iz oblasti medicine (zdravlja). |
