Južni povratnik

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Mapa sveta sa označenim južnim povratnikom

Južni povratnik ili jarčeva obratnica je jedna od pet osnovnih paralela koje se označavaju na mapi Zemlje. To je najjužnija paralela na kojoj se Sunce u podne pojavljuje u zenitu. Ova pojava se dešava na dan zimske kratkodnevice, kada je južna hemisfera pod najvećim uglom u odnosu na Sunce.

Južni povratnik se nalazi na 23° 26′ 22″ južne geografske širine. Južno od njega su područja suptropske i južne umerene klimatske zone. Njoj odgovara slična paralela na severnoj polulopti pod imenom severni povratnik ili rakova obratnica. Prostor između ove dve paralele poznat je pod nazivom tropska zona.

Ime jarčeva potiče od činjenica da se Sunce u vreme zimske kratkodnevice, pre 2000 godina, nalazilo u sazvežđu jarca (posmatrano s Zemlje). Usled precesije Zemlje, po savremenim astronomskim opažanjima Sunce se u tom trenutku nalazi u sazvežđu strelca. Položaj povratnika se istorijski menjao na složen način.

Kada se govori o rekordima u obilasku Zemlje, u pravilu se traži da dužina puta ne bude manja od dužine povratnika, i da putanja od starta do cilja preseče sve meridijane. Ova dužina je 36787,559 kilometara.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]