Adem Jašari

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Adem Jašari
Adem Jashari 2008 stamp of Albania.jpg
Adem Jašari na poštanskoj markici Albanije
Ime po rođenjuFazli Jašari[1]
Datum rođenja(1955-11-28)28. novembar 1955.
Mesto rođenjaDonje Prekaze
 Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija FNRJ
Datum smrti6. mart 1998.(1998-03-06) (42 god.)
Mesto smrtiDonje Prekaze
 Savezna Republika Jugoslavija SRJ

Adem Jašari (alb. Adem Jashari, rođen kao Fazli Jašari[1]; Donje Prekaze, 28. novembar 1955 — Donje Prekaze, 6. mart 1998) je bio osnivač i vođa albanske terorističke organizacije OVK.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je u porodici učitelja Šabana Jašarija i njegove žene Zahide u selu Donje Prekaze u regiji Drenice koja je oduvek slovila kao središte albanskog nacionalizma na Kosovu i Metohiji. Nakon završene srednje tehničke škole, zajedno sa starijim bratom Hamezom, se pridružuje ilegalnim albanskim organizacijama koje za cilj imaju odvajanje Kosova i Metohije i njihovo pripajanje zamišljenoj teritoriji Velike Albanije i od 1975. do 1990. godine je bio zbog svoje iredentističke delatnosti u stalnom sukobu sa organima bezbednosti. Aktivno je učestvovao u demonstracijama 1981. godine.

Terorizam[uredi | uredi izvor]

Od 1990. godine više puta ilegalno prelazi granicu i odlazi u Albaniju gde pohađa vojno diverzantske kurseve i učestvuje u organizovanju ilegalnih oružanih formacija koje će kasnije prerasti u jedinstvenu terorističku organizaciju pod nazivom Oslobodilačka vojska Kosova pri čemu dobija i čin majora albanske vojske. Zajedno sa braćom Hamzom i Muratom i braćom Kodre odlazi 3. novembra 1991. godine u Albaniju na obuku sa namerom da stvori bazu za buduću separatističku vojsku na Kosovu. SDB Republike Srbije pokušala je da ga uhapsi 30. decembra 1991. ali je grupa pružila otpor i uspela da pobegne.

Glavni nosilac terorizma od 1992. do 1997. godine je bila Jašarijeva grupa. Najpre su dejstvovali iz zaseda poput kačaka i balista a vremenom su koristili savremenije oblike terorizma. Zbog toga su u Okružnom sudu u Prištini na po 20 godina zatvora osuđeni Adem Jašari, Iljaz Kodra, Sahit Jašari, Fadilj Kodra, Jakup Nura, Zenan Kodra i Redžep Selimi, a na 10 godina je osuđen i Hašim Tači.

Prvu veću sinhronizovanu akciju organizovali su 22. aprila 1996. godine kada su u napadima u Peći, Štimlju, Dečanima, na putu Rožaje - Priština kod Kosovske Mitrovice ubili pet i ranili još pet osoba.

Jašarijeva grupa je nastavila terorističke aktivnosti a veći sukob sa srpskom policijom desio se 22. i 23. januara 1998 . Tada je grupa od 7-8 lica na putu Srbica - Drenica zaustavljala vozila i maltretirala putnike. Na lice mesta je došla patrola policije koja je nakon puškaranja počela da goni teroriste među kojima je bio Adem Jašari. Grupa je pobegla u selo Donje Prekaze, a policija je stigla u selo i pozvala ih na predaju. Na policiju je zapucano iz svih kuća a teroristička grupa je uspela da se izvuče iz sela. Nakon sukoba srpska policija je javila da je Adem Jašari ranjen u sukobima. U ranu zoru 5. marta 1998 . , grupa terorista Adema Jašarija napada patrolu MUP-a u selu Lauša, opština Srbica. Tom prilikom albanski teroristi su ranili dva pripadnika lokalne policije i usmrtili tri civila aškalijske nacionalnosti - Fatimu Gaši (51) i njeno dvoje dece - sina Gazmenda (16) i ćerku Makfirete (14), nakon čega snage MUP-a kreću u poteru za teroristima ka Gornjem i Donjem Prekazu.

Specijalne policijske snage su 5. marta 1998. opkolile selo Donje Prekaze i napravile širi prsten oko drugih sela i pozvala Jašarija na predaju. Adem Jašari je to odbio i pružio je jak otpor u dobro opremljenom bunkeru ojačanom džakovima peska. U ovim sukobima je pored Adema poginulo još 65 terorista i članova porodice, kao i 2 pripadnika policije.

U centru Prištine postavljen je spomenik a u centralnom području Tirane postavljena je bista Adema Jašarija.

Predanje[uredi | uredi izvor]

Prema predanjima, porodica Jašari je poreklom srpskog porekla iz sela Brnjaka, odakle se predak Adema Jašarija početkom 18. veka poarbanašio i naselio u Prekaze. O tome piše i Tatomir Vukanović u knjizi "Drenica".[2]

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b „Bekim Jashari zbulon një detaj interesant rreth emrit të Adem Jasharit, thotë se e kishte emrin Fazli” (na jeziku: Albanian). Telegrafi. 19. 8. 2018. »Së fundmi Bekim Jashari ka publikuar detaje tjera interesante, ku ka përmendur se Adem Jashari fillimisht e kishte pasur emrin Fazli« 
  2. ^ Vukanović, Tatomir (2005). Drenica - druga srpska Sveta Gora : antropogeografska i etnološka razmatranja na terenu i u narodu vršena 1934-1937. godine. Beograd: „Centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohij”. str. 125. 

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]