Arif Heralić

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Arif Heralić
Arif Heralić.jpg
Datum rođenja (1922-05-05)5. maj 1922.
Mesto rođenja Zenica
  Kraljevina SHS
Datum smrti 16. jun 1971.(1971-06-16) (49 god.)
Mesto smrti Zenica
  Jugoslavija

Arif Heralić (Zenica, 5. maj 1922 — Zenica, 16. jun 1971) je bio livac iz Železare Zenica.[1] Poznat je njegov osmeh sa novčanice od hiljadu dinara, emitovana 1955. godine. Nakon denominacije 1965. godine to je bila desetodinarka popularno zvana „Som“, koja se koristila do sredine 1980-tih godina.

Novčanica je nastala prema fotografiji koju je krajem decembra 1954. godine napravio Nikola Bibić, fotoreporter iz lista „Borba”, za članak o železari u Zenici.

Arifa Heralića često mešaju sa Alijom Sirotanovićem, rudarem - rekorderom iz rudnika Breza kod Vareša. Arif Heralić nije bio rekorder - heroj rada kao Alija, nego je u vreme socijalističke izgradnje SFRJ bio primer veselog i zadovoljnog radnika - proizvođača zbog čega se njegov lik i našao na najupotrebljavanijoj novčanici tog vremena.

O sudbini Arifa Heralića, kao ranije nasmejanom radniku i simbolu socijalističkog napretka i blagostanja, koji se razboleo, postao hronični alkoholičar i sa svojom porodicom živeo u nemaštini, te pokušaju da traži novčanu naknadu za korišćenje njegovog lika na novčanici, snimljen je dokumentarni film „Devalvacija jednog osmijeha” (1967), u režiji Vojdraga Berčića. Film je sugerisao na krivicu društva, koje je radnika iskoristilo, a zatim odbacilo. Emitovan je 9. januara 1968. na TV Zagreb, nakon Dnevnika. Prikazivanje filma izazvalo je dugotrajne rasprave u političkim krugovima. TV Zagreb je prikazivanje filma proglasila „programsko-političkom greškom”, a urednik Filmskog programa je podneo ostavku. Mada državni tužilac nije zabranio prikazivanje, film više nije prikazivan.[2]

Arif Heralić je imao jedanaestoro dece. Penzionisao se 1961, kao invalid rada. Umro je u siromaštvu.[1]

Galerija[uredi]

Izvori[uredi]

Literatura[uredi]