Državni putevi IA reda

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za drugu upotrebu, pogledajte članak Državni putevi I reda.
New map of motorways in Serbia.svg
Petlja u Dobanovcima kod Beograda

Auto-putevi u Srbiji, zajedno sa brzim putevima imaju ukupnu dužinu od 1.206 kilometara. Prema novoj kategorizaciji državnih puteva u Srbiji, državni putevi su podeljeni na puteve Ia, Ib i puteve IIa i IIb reda. Prema Generalnom Master planu saobraćaja u Srbiji predviđeno je da svi putevi Ia reda budu izgrađeni u profilu auto-puta. Takođe, predviđeno je i da pojedine deonice puteva Ib reda u Srbiji budu nadograđene u profil brzog puta. Ukupna dužina auto-puteva i brzih puteva nakon izgradnje svih predviđenih putnih pravaca bila bi nešto više od 2.710 kilometara.

Auto-puteve odlikuje signalizacija sa zelenom podlogom i belim slovima, opšte ograničenje brzine 120 km/h i postojanje zaustavne trake. Za razliku od auto-puteva, brze puteve odlikuje signalizacija sa plavom podlogom i belim slovima, opšte ograničenje 100 km/h i nepostojanje zaustavne trake.

Istorijat[uredi]

Nekada se koristila mreža iz vremena bivše SFRJ. Ovo je razlog što su neki od puteva imali jako malu dužinu ili im je pravac bio nepovezan sa današnjim prostorom države. Na primer,bivši Državni put I reda M14.1 dug je svega 2,2 km (nastavak puta u BiH), dok nekadašnji Državni put I reda M18.1 prelazi granicu Srbije i Hrvatske na dva mesta na međusobnoj razdaljini od svega par kilometara (u tzv. „Iločkom džepu“).

Do pre par godina dati putevi su se nazivali magistralnim putevima.

Lista auto-puteva[uredi]

Kao što je već pomenuto, planirano je da svi državni putevi Ia reda budu izgrađeni u profilu auto-puta. U Srbiji trenutno postoji pet ovakvih putnih pravaca obeleženih oznakama od A1 do A5.

A1[uredi]

Auto-put A1 spaja najveće gradove u Srbiji pravcem sever-jug. Njegova trasa je GP Horgoš - Subotica - Novi Sad - Beograd - Niš - GP Preševo i ima dužinu od 584 km. Od njegove celokupne dužine, 513 km je izgrađeno u profilu auto-puta i to na delu od GP Horgoš do Grabovnice kod Leskovca, od Donjeg Neradovca do Srpske kuće, kod Vranja, i od Levosoja, kod Bujanovca, do GP Preševo. U toku je izgradnja deonica od Grabovnice kod Leskovca do Tunela Manajle kod Vladičinog Hana, od Vladičinog Hana do Donjeg Neradovca kod Vranja i od Srpske Kuće kod Bujanovca do Levosoja. Ovaj putni pravac je deo Koridora 10. Celokupan auto-put trebalo bi da bude gotov do kraja 2017. [1].

A2[uredi]

Koridor 11 deonica Ljig-Preljina

Auto-put A2 je planirani auto-put koji će se pružati od Beograda do granice sa Crnom Gorom. Trenutno je završena deonica Ljig-Preljina u dužini od 40,4 kilometra puta kroz težak teren, izgrađeno je 66 mostova i četiri najlepša tunela u Srbiji, urađeno korićenje reka, postavljeno 7,5 kilometara ograde za buku... [1] [2] [2]. Ukupna dužina auto-puta u izgradnji je 67 kilometra. A auto-put bi trebalo da bude izgrađen do kraja 2019. godine, na delu od Beograda do Preljine(Čačak).

A3[uredi]

Auto-put A3 pruža se trasom GP Batrovci - Beograd. Ukupna dužina auto-puta je oko 96 kilometra i on je izgrađen celom svojom dužinom. Auto-put predstavlja deo Koridora 10.

A4[uredi]

Auto-put A4 spaja Niš sa GP Gradina i biće dug 109 kilometra. Od toga je već izgrađeno 16,5 kilometra auto-puta oko Niša i 2 kilometra u zoni GP Gradina. Sve preostale deonice su u izgradnji i ceo auto-put bi trebalo da bude gotov do kraja 2017. godine[1]. Ovaj putni pravac je takođe deo Koridora 10.

A5[uredi]

Auto-put A5 ima sledeću trasu: Ukrštanje sa auto-putem A2 kod Preljine - Kraljevo - Kruševac - ukrštanje sa Auto-putem A1 kod Pojata. Nijedna deonica ovog puta nije izgrađena, a ovaj planirani auto-put bi trebalo da ima ukupnu dužinu od 110 kilometara. Za ovaj auto-put, potpisan je predugovor o izgradnji [3].

Tabelarni pregled[uredi]

zadebljanim slovima: državni put u vidu auto-puta, u toku izgradnja auto-puta na deonici ili planiran u celosti ili delom za auto-put (prema važeće Prostornom planu Republike Srbije)

Naziv državnog puta Dužina
(u km)
Položaj u
Srbiji
Deonica Trenutno stanje kolovoza
A1-SRB.svg Državni put IA reda A1 584 New map of Autoput A1.svg Horgoš (granica sa Mađarskom) - Subotica - Bačka Topola - Novi Sad - Inđija - Beograd - Mali Požarevac - Mala Krsna - Markovac - Batočina - Pojate - Niš - Leskovac - Vladičin Han - Bujanovac - Preševo (granica sa Rep. Makedonijom) Većim delom izgrađen auto-put, osim južnog dela (južno od Leskovca) gde je auto-put u izgradnji. Magistralni put nosi oznaku 44.
A2-SRB.svg Državni put IA reda A2 150 New map of Autoput A2.svg Beograd - Ub - Lajkovac- Ljig - Preljina (Čačak) - Požega Auto-put u izgradnji na deonici Beograd - Ljig, ostatak u vidu magistralnog puta. Na deonici Ljig - Preljina izgrađen i pušten u saobraćaj auto-put. Magistralni put od Beograda do Preljine nosi oznaku 22, a od Preljine do Požege 23.
A3-SRB.svg Državni put IA reda A3 94 New map of Autoput A3.svg Beograd - Pećinci - Ruma - Sremska Mitrovica - Šid - Batrovci (granica sa Hrvatskom) Celom dužinom auto-put.
A4-SRB.svg Državni put IA reda A4 109 New map of Autoput A4.svg Niš - Bela Palanka - Pirot - Gradina (granica sa Bugarskom) Većim delom izgrađen auto-put, u toku gradnja auto-puta na ostalim deonicama. Magistralni put nosi oznaku 43.
A5-SRB.svg Državni put IA reda A5 110 New map of Autoput A5.svg Preljina (Čačak) - Mrčajevci - Kraljevo - Kruševac - Pojate Celom dužinom magistralni put, u planu gradnja auto-puta celom dužinom. Magistralni put nosi oznaku 23.

Lista brzih puteva[uredi]

Predviđeno je da se pojedine deonice sledećih državnih puteva Ib reda nadograde u profil brzog puta ili, pak, budu zamenjene novim trasama u profilu brzog puta.

10[uredi]

Na ovom putu je izgrađen brzi put na deonici Beograd - Pančevo u dužini od 7,7 kilometra.

21[uredi]

Predviđeno je da deo ovog puta od Novog Sada do Šapca bude izgrađen u profilu brzog puta. Dužina brzog puta biće oko 60 kilometara. Potpisan je predugovor za deo od Rume do Novog Sada [3].

24[uredi]

Predviđeno je da deo ovog puta od Batočine do Kragujevca, u dužini od 25 kilometara, nadogradnjom postojećeg puta postane brzi put. Do sada je izgrađeno 15 kilometara brzog puta. Planirani rok završetka preostale deonice je do kraja 2017.

26[uredi]

Deo ovog puta od Šapca do Loznice u dužini od oko 50 kilometara bi trebalo da postane brzi put.

36[uredi]

Predviđeno je da paralelno sa trasom državnog puta broj 36 od Paraćina do Zaječara i granice sa Bugarskom bude izgrađen brzi put koji će biti vođen novom trasom. Postoji mogućnost i da novi put bude izgrađen u profilu auto-puta. Njegova dužina biće 95 kilometara.

33 - 34[uredi]

Predviđeno je da se na ovim putevima uradi brzi put sa tri kolovozne trake u oba smera i da taj put bude najbrži u Srbiji sa ograničenjem 100 km/h.Taj put klase Ib je državni put Beograd-Požarevac-Golubac.Dužina brzog puta biće oko 100km.Ovaj brzi put imaće velikog značaja za Braničevski okrug.Ovaj brzi put biće sličan autoputu samo što će biti druga podloga asfalta da ne bi bilo neravnina.Danas je sagrađe- no oko 79km.

35[uredi]

Na ovom putu je izgrađen brzi put "obilaznica oko Požarevca" dužine 51 km.Ovaj brzi put je doprineo gradu Požarevcu da bude centar drumskog saobraćaja u Srbiji i Balkanu i da bude među najrazvijenijim mestima drumskih saobraćaja u Svetu i da bude najveća i centralna raskrsnica u Evropi.

Istorija[uredi]

Auto-put E70 blizu Sremske Mitrovice

Auto-putevi na prostoru Balkana su počeli da se grade u vreme Jugoslavije. S obzirom na rastuću potražnju (tranzitni položaj Jugoslavije), kapacitet drumske mreže sa 2×1om-trakom nije bio dovoljan. Plan je tražio povećanje kapaciteta drumske prohodnosti i počela je izgradnja drumske mreže sa najmanje 2×2-traka auto-puta, odnosno sa razvijanjem potencijalnih magistrala. Važnu ulogu u ovome je igrao prozapadni uticaj sa kojim je Beograd uvek rado čuvao svoj integritet i time sprečavao jačanje uticaja ostalih komunističkih i socijalističkih zemalja istočnog bloka[4].

Jugoslavija je sa ovim planovima krenula još u sedamdesetim godinama dvadesetog veka. Jugoslovenska vlada je zatražila zajam od MMF-a koji je i dobila. Zapadu je ovaj jugoslovenski projekat odgovarao iz strateško-političkih razloga, pa je time ujedno bilo i olakšano dobijanje zajma. Auto-putevi su uglavnom građeni na delovima nekadašnjeg auto-puta Bratstvo-jedinstvo.

Severno-južna ruta auto-puta je jačala sa slabljenjem socijalizma, tako da je već tokom osamdesetih izgrađen deo auto-puta BeogradNovi SadBačka Topola. Ovaj planirani auto-put je prvobitno u stvari bio samo polu-auto-put sa 1×2 saobraćajne trake i 1×1 zaustavnom trakom, ukupno sa 3 trake za dva smera.

Početkom devedesetih završen je deo ovog puta na relaciji Bačka TopolaSuboticaHorgoš, ali put se nije spojio sa ostakom puta dalje na sever na Mađarskoj granici, koji je već bio spreman na relaciji ReskeSegedinKečkemetBudimpeštaĐerHeđešhalom. Ovim spajanjem bi se otvorio koridor koji bi spajao luke Soluna i Istanbula, (Bosfora) sa srednjom i zapadnom Evropom.

Po prvobitnom planu Srbija je do 1998. godine trebalo da ima 420 km auto-puteva i 220 km polu-auto-puteva. Rat u Jugoslaviji i NATO bombardovanje su bili glavni uzročnici da se ovi ciljevi ne ostvare.

Tokom dvehiljaditih početo je sa radovima na vojvođanskoj deonici Bačka TopolaHorgoš auto-puta, deo puta u delu BeogradNovi Sad je proširen na 2×2+1 traku i počelo je sa izgradnjom beogradske zaobilaznice koja bi imala dužinu od 38 km.

U 2016. godini, Srbija ima 741,46 km puteva koji se računaju u ovu kategoriju.

Deonice auto-puteva i brzih puteva u izgradnji[uredi]

Napomena: Ovde su ubrojane i deonice za koje je samo potpisan ugovor ili predugovor za izvođenje radova.

  • Grdelica - Caričina Dolina - Vladičin Han 26,3 km (JUŽNI KRAK KORIDORA 10)
  • Srpska Kuća - Levosoje 8 km (JUŽNI KRAK KORIDORA 10)
  • Prosek - Crvena Reka 22,5 km (ISTOČNI KRAK KORIDORA 10)
  • Staničenje - Pirot istok 16,6 km (ISTOČNI KRAK KORIDORA 10)
  • Deonica Obilaznica Dimitrovgrad 8,6 km (ISTOČNI KRAK KORIDORA 10)
  • Obilaznica oko Subotice "Y-krak" 24 km
  • Ostružnica - Bubanj Potok 19,5 km
  • Surčin - Obrenovac 17,6 km
  • Obrenovac - Ub 26,2 km
  • Lajkovac - Ljig 24 km
  • Batočina - Kragujevac (deo koji se trenutno gradi) 8.7 km
  • Ukupno: 202 km

Deonice auto-puteva i brzih puteva planirane da se grade[uredi]

  • Preljina- Požega 31 km
  • Požega - Užice - Granica Republike Srpske(GP Kotroman) 60,6 km
  • Požega - Sjenica - Granica Crne Gore(GP Boljare) 107 km
  • Pojate - Kruševac - Kraljevo - Preljina 110 km (MORAVSKI KORIDOR)
  • Novi Sad - Ruma 37 km (sa tunelom kroz Frušku Goru)
  • Ruma - Šabac 38 km
  • Šabac - Loznica 50 km
  • Niš - Merdare 77 km
  • Kragujevac - Mrčajevci - Veza sa Moravskim koridorom 40 km
  • Beograd - Zrenjanin 58 km
  • Beograd - Vršac- Granica Rumunije(GP Vatin) 97 km
  • Požarevac - Negotin - Granica Bugarske(GP Mokranje) 140 km
  • Paraćin - Zaječar - Granica Bugarske(GP Vrška Čuka) 82 km
  • Ukupno: 927,6 km

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]