Bavarska državna biblioteka

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Bavarska državna biblioteka
Bayerische Staatsbibliothek
Bavarian State Library - library logo with the English claim.png
Zgrada Bavarske biblioteke.jpg
Osnivanje1588.
LokacijaMinhen
 Nemačka
Obim10.363.000 publikacija
DirektorKlaus Ceynowa
AdresaLudwigstraße 16
Veb-sajtBavarska državna biblioteka

Bavarska državna biblioteka (nem. Bayerische Staatsbibliothek), do 1919. godine (lat. Biblioteca Regia Monucensis) je centralna i državna biblioteka slobodne pokrajine Bavarske i ujedno jedna od najznačajnijih naučnih institucija na ovom području i šire.

O biblioteci[uredi]

Bavarska državna biblioteka u Minhenu počela je da nastaje već sredinom XVI veka, dok je zgrada u kojoj se nalazi podignuta sredinom XIX veka. Za vreme Drugog svetskog rata bila je potpuno uništena, ali je nakon određenog niza godina dovedena u prvobitno stanje.

Danas ona predstavlja jednu od najvećih naučnih biblioteka na ovom području i šire. Prema svom tipu spada u depozitne biblioteke i danas se tu čuva više od 10 miliona knjiga, koje se drže u zatvorenim magacinskim prostorijama. Po veličini zauzima treće mesto u Nemačkoj, stoga je ujedno i jedna od najvećih biblioteka u centralnoj Evropi.

Istorijat biblioteke[uredi]

Period osnivanja[uredi]

Nakon svog osnivanja 1558. godine biblioteka je prvobitno bila smeštena u svodu kancelarije Starog vojvodskog dvora u Minhenu. Premeštena je tek 1571. godine nakon formiranja Antikvarijuma u Staroj rezidenciji, a zatim ponovo vraćena u Stari dvor 1599. godine. Biblioteku je osnovao nemački vojvoda Albrecht V (1528-1579) nakon što je od austrijskog kancelara Johanna Albrecht-a (1506-1557) kupio privatnu biblioteku koja je činila početni fond njegove dvorske biblioteke. Ona je obuhvatala oko 300 rukopisa iz oblasti medicine i prirodnih nauka. Vojvoda je 1571. godine kupio još jednu kolekciju knjiga od Johanna Jakoba Fugger-a (1516-1575) koja je sadržala više od 10.000 tomova. Fugger je, osim ove, posedovao i kolekciju rukopisa i inkunabula lekara Hartmanna Schedel-a (1440-1514), koja je zapravo bila jedna od najbogatijih humanističkih privatnih biblioteka tog doba. O kolekciji se starao bibliotekar Wolfgang Prommer koji je publikacije katalogizirao prema ključnim rečima i alfabetu, a za prvog bibliotekara postavljen je Aegidius Oertel iz Nirnberga 1561. godine.

Zimski deo Svetog života, nastao u Frajzingu 1475.

Već početkom XVII veka biblioteka je raspolagala sa kolekcijom od oko 17.000 tomova, da bi se taj broj do kraja XVIII veka uvećao gotovo četiri puta. Usled sekularizacije početkom XIX veka zabeležen je porast fonda za preko pola miliona knjiga i oko 18.000 rukopisa. Biblioteka se tada znatno povećala i takođe napredovala u kvalitetu svog fonda, te je postala jedna od najznačajnijih biblioteka u Evropi, odmah posle Nacionalne biblioteke u Parizu. U to vreme izdala je i svoj štampani katalog rukopisnih knjiga u 15 svezaka, a za unapređivanje tih kataloga bio je zadužen Johann Schmeler.

Glavni ulaz u biblioteku

Godine 1827. Friedrich von Gärtner (1791-1847) izradio je plan za izgradnju zasebne reprezentativne zgrade ove dvorske biblioteke. Svi projekti i nacrti zgrade bili su urađeni do 1832. godine, pa je sredinom godine započeto zidanje, a kao mesto podizanja velelepne građevine određena je Ludvigova ulica (Ludwigstraße). Biblioteka je završena 1843, nakon 11 godina izgradnje, a naziv Bavarska biblioteka nosi tek od 1919. godine. Kamene figure grčkih naučnika na spoljnom stepeništu uradio je Ludwig von Schwanthaler. Čine ih Aristotel, Homer, Tukidid i Hipokrat[potrebna odrednica], a građanima su poznate kao „Četiri sveca tri kralja“. Uprkos velikim štetama koje je biblioteka pretrpela u Drugom svetskom ratu, figure ova četiri velikana danas su originalne reprodukcije različitih umetnika.

Biblioteka u XX veku[uredi]

Tokom Drugog svetskog rata biblioteka je pretrpela velika razaranja. Upravo je to bio najteži period koji je ova biblioteka imala. Jedan deo fonda je spasen, međutim veliki broj publikacija bio je spaljen. Kako bi se publikacije sačuvale fondovi su preseljeni na čak 28 mesta na prostoru Bavarske države, gde su bili i dopunjeni. Već 1946. godine, po završetku rata, započeta je rekonstrukcija zgrade obnovom zapadnog krila koje je bilo potpuno uništeno. Godine 1966. biblioteka je proširena zgradom u kojoj je bila smeštena Opšta čitaonica koja 1997. godine biva adekvatno modernizovana sa preko 400 mesta za svoje korisnike. Kompletna restauracija biblioteke završena je 1970. godine inauguracijom južnog krila koje je za vreme rata bilo potpuno uništeno, a do danas je nabavljen samo jedan deo knjiga koje su bile uništene za vreme rata.

Ovu biblioteku, danas, dragocenom čini i veliki broj srednjevekovnih rukopisa koje poseduje, što je posebno interesantno stranim istraživačima. Najvredniji rukopis jeste Zlatni rukopis (Kodeks aureus) koji potiče iz IX veka, zatim kodeks Hansa kao i Nibeluški rukopis. Poznato je još i da biblioteka u svom fondu od 1689. godine čuva najveći originalni deo Srpskog psaltira iz XIV veka. [1][2][3]

Zadaci biblioteke[uredi]

Zadaci Bavarske državne biblioteke ogledaju se u tome da ona kao centralna i državna biblioteka svim svojim korisnicima pruža na raspolaganje adekvatnu bibliotečku građu, čitaonicu, kao i sve bitne informacije neophodne njenim posetiocima. Od 1663. godine ima pravo legalnog deponovanja bavarskih publikacija i odgovorna je za njihovo dugoročno arhiviranje čineći ih dostupnim korisnicima, a čak četvrtina od svih izdanja Bavarske države šalje se u Bavarsku državnu biblioteku.

Opšta čitaonica

Od 1999. godine biblioteka je specijalizovana, kao autoritet, za sve poslove bavarskog bibliotečkog sistema uključujući sve planove i aktivnosti u bibliotečkom sektoru pa je stoga i odgovorna za funkcionisanje bibliotekarstva u Bavarskoj. Ima izuzetno razvijenu međunarodnu saradnju i zastupljena je u velikom broju međunarodnih projekata.

Biblioteka sakuplja sva pisana i izdana dela na prostoru Nemačke države, bilo nemačkih ili inostranih autora, kao i publikacije na nemačkom jeziku izdate van granica Nemačke države. Takođe nabavlja i raznovrsnu naučnu literaturu iz celog sveta. Poseduje bogatu kolekciju od preko 10 miliona publikacija, pa kada bi se poređale jedna do druge, poput domina, prostirale bi se do dužine od čak 300 km. Sva dela proizvedena na prostoru Bavarske države šalju se u ovu biblioteku. Mnogi vodiči za putovanja, kuvari, dnevne novine i razni romani takođe su na raspolaganju njenim korisnicima. Kao jedna od šest biblioteka članica koje stvaraju distribuiranu virtuelnu biblioteku Nemačke, Bavarska državna biblioteka odgovorna je za dela štampana u periodu od 1450. do 1600. godine. Ujedno je i sedište centra za digitalizaciju u Minhenu, vrši nadzor nad prikupljanjem publikacija i sarađuje u upravljanju zajedničkim korporativnim podacima. [4][5]

Reference[uredi]

  1. ^ Savić, Mirjana. „Bavarska državna biblioteka u Minhenu”. Glasnik Narodne biblioteke Srbije (1.): 192—199. 
  2. ^ „Istorijat biblioteke”. Bayerische Staatsbibliothek. Pristupljeno 16. 4. 2018. 
  3. ^ Jochum, Uwe. Kleine Bibliotheksgeschichte (3. izd.). Reclam. str. 93. ISBN 978-3-15-017667-2. 
  4. ^ „Zadaci”. km.bayern. Pristupljeno 16. 4. 2018. 
  5. ^ „Bavarska biblioteka”. sub.uni.hamburg. Pristupljeno 16. 4. 2018. 

Spoljašnje veze[uredi]