Banat u Drugom svetskom ratu

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Banat
Banat


Serbia1941 1944 sr.png
Srbija sa autonomnim Banatom, 1941-1944.
Geografija
Kontinent Evropa
Regija Srednja Evropa
Zemlja Flag of the Government of National Salvation (occupied Yugoslavia).svg Nedićeva Srbija
Glavni grad Veliki Bečkerek (Petrovgrad)
Stanovništvo 585.579 (1931)
Društvo
Zvanični jezici nemački, srpski
Religija pravoslavlje, katolicizam, protestantizam
Valuta Srpski dinar, Nemačka rajh marka
Vladavina
Oblik vladavine Autonomni region Srbije pod nemačkom okupacijom
Titula vladara Civilni komesar
Vladar Jozef-Sep Lap
Osnivanje 1941.
Prestanak 1944.
Status Bivša pokrajina
Događaji
Prethodnici i naslednici
Prethodile su: Nasledile su:
Pan-Slavic flag.svg Dunavska banovina (Kraljevina Jugoslavija) Autonomna pokrajina Vojvodina (DF Jugoslavija) Flag of Serbia (1947-1992).svg
Portal:Istorija
Okupaciona podela Vojvodine između 1941. i 1944. godine — Banat pod nemačkom okupacijom
Mapa područja u Banatu na kojem su nemački fašisti počinili genocid nad Srbima, Jevrejima i Romima u toku Drugog svetskog rata
Vojvodina od oktobra 1944. do aprila 1945. godine — područje Vojne uprave u Banatu, Bačkoj i Baranji

Banat je u toku Drugog svetskog rata (od 1941. do 1944. godine) bio autonomni politički entitet u sastavu Srbije pod nemačkom okupacijom. Entitet je uspostavljen posle okupacije i podele Kraljevine Jugoslavije od strane sila Osovine. Iako je zvanično bio u sastavu Srbije, Banat je imao autonomiju i vlast u njemu je bila u rukama lokalne nemačke manjine. Oblasni civilni komesar bio je Jozef-Sep Lap. Posle poraza Sila Osovine 1944. godine i završetka nemačke okupacije Srbije ova oblast se oporavila i najveći deo teritorije Banata je pripojen autonomnoj pokrajini Vojvodini u sastavu nove socijalističke Srbije i SFRJ.

Istorija[uredi]

Cilj mesnih banatskih Nemaca je bio da od Banata formiraju posebnu državu Podunavskih Nemaca povezanu sa Trećim rajhom. Stoga su lokalne nemačke vlasti počele da proganjaju Srbe (koji su bili najbrojnija etnička grupa u Banatu), kao i Jevreje i Rome.

Nemački okupatori su uveli antijevrejske mere odmah posle invazije i okupacije Kraljevine Jugoslavije. Članovi Jevrejske zajednica grada Zrenjanina su odvedeni u koncentracioni logor Tašmajdan blizu Beograda gde su pogubljeni. Septembra 1941. godine su izvršena masovna vešanja srpskih i jevrejskih civila. Jevreji su prisilno uključeni u radne bataljone i oterani na prisilan rad od strane nemačkih okupacionih vlasti. Avgusta 1942. godine nemački zvaničnici objavili su da je Banat očišćen od Jevreja. Tokom rata, na lokalitetu koji je danas poznat pod nazivom Stratište blizu sela Jabuka, nemačka vojska je ubila oko 20.000 lica koja su većinom dovedena iz koncentracionog logora Sajmište blizu Beograda. Na istom mestu, nemačka vojska je koristila peć za spaljivanje. Najveći broj banatskih Jevreja ubijen je na tom mestu.

Stanovništvo[uredi]

  • Nacionalna pripadnost

Prema popisu iz 1931. godine, populacija u Banatu je iznosila 585.579 stanovnika, uključujući:

Po veroispovesti, stanovništvo se izjašnjavalo (po popisu 1931):

    • Pravoslavni = 321.262 (56,71%)
    • Katolici = 196.087 (34,62%)
    • Protestanti = 37.179 (6,56%)
    • Ostali = 11.932 (2,11%)

Ratni zločini[uredi]

Tokom rata, nemačke okupacione trupe ubile su 7.513 stanovnika Banata, uključujući:

  • 2.211 lica koja su ubijena direktno
  • 1.294 lica koja su poslata u koncentracione logore i tamo ubijena
  • 1.498 lica koja su poslata na prisilan rad i tamo ubijena
  • 152 lica koja su mobilisana i kasnije ubijena
  • 2.358 ubijenih članova pokreta otpora

Od ukupnog broja žrtava (ne računajući ubijene članove pokreta otpora), 4.010 bili su muškarci, 631 bile su žene, 243 bila su starija lica, i 271 bila su deca.

Literatura[uredi]

  • Petranović, Branko (1992). Srbija u Drugom svetskom ratu 1939—1945. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar. 
  • Jelena Popov, Vojvodina i Srbija, Veternik, 2001.
  • Dimitrije Boarov, Politička istorija Vojvodine, Novi Sad, 2001.
  • Slobodan Ćurčić, Broj stanovnika Vojvodine, Novi Sad, 1996.
  • History of Europe, The Times, London, 2001.
  • Richard Overy, History of the 20th century, The Times, London, 2003.

Vidi još[uredi]