Branka Veselinović

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Branka Veselinović
BrankaVeselinović.jpg
Branka Veselinović, 2012. godine
Puno imeBranka Veselinović
Datum rođenja(1918-09-16)16. septembar 1918.(102 god.)
Mesto rođenjaStari Bečej
 Austrougarska
SupružnikMlađa Veselinović
Aktivni period1938—
Zanimanjeglumica
Bitne ulogeGina i Gospa Nata
IMDb veza

Branka Veselinović (Stari Bečej, 16. septembar 1918) srpska je pozorišna, filmska i televizijska glumica. Najstarija je živa srpska glumica, sa svoje 102 godine i 80 godina duge glumačke karijere, glumila u više od 100 predstava u pozorištu, i više od 50 televizijskih serija i filmova. Dobitnica je mnogobrojnih nagrada i priznanja za svoj glumački i humanitarni rad.

Legat glumice se od 2018. godine nalazi u Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat” u Beogradu.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođena je kao Branka Ćosić 16. septembra 1918. godine kao šesto dete oca Aleksandra i majke Jovanke (rođ. Monašević). Roditelji su poreklom iz Jaše Tomića.[1]

Studirala je Glumačku školu pri Narodnom pozorištu u Beogradu od 1936. godine. Posle dve godine studija, sa tek 19 godina, otišla je na praksu 1938. godine u Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu (tada se zvalo Narodno pozorište Dunavske banovine) i postala glumica igrajući u predstavi „Karlova tetka“. U Novom Sadu je igrala do 1940. godine kada je prešla u Beograd. Pokazivala je veliki talenat za humor i satiru.

Kao veoma mlada udala se za budućeg inženjera šumarstva Andonovića, po čijem prezimenu su je upamtili mnogi stariji Beograđani. Ali nešto kasnije, on je kao američki državljanin, odlučio da se vrati u Ameriku, dok je ona ostala u zemlji, pa su se zbog toga rastali.[1] Posle okupacije aprila 1941. godine, okupator je zatvorio pozorište, a glumci su se razišli.

Igrala je u prvoj predstavi Jugoslovenskog dramskog pozorišta 3. aprila 1948. u komadu „Kralj Betajnove“. U Beogradu je igrala u Umetničkom (1940–1942), Narodnom (1944–1947) i Jugoslovenskom dramskom pozorištu (1947–1978).[2] Igrala je na scenama svih beogradskih pozorišta, a u Americi je na engleskom jeziku igrala glavnu ulogu u predstavi "Majka hrabrost i njena deca". U svojoj matičnoj kući, Jugoslovenskom dramskom pozorištu odigrala je preko četrdeset uloga. Za ulogu Gine u Nušićevoj „Ožalošćenoj porodici“ dobila je „Sterijinu nagradu“ 1964.

Bila je udata za glumca i prevodioca Mlađu Veselinovića (1915-2012). Venčali su se 30. septembra 1948. godine.[1]

Dobitnik je još mnogih plaketa, nagrada i priznanja za svoj glumački i humanitarani rad, kao što su Orden rada sa zlatnim vencem, Nušićeva nagrada za životno delo, Sterijina nagrada, Vukova nagrada,.Nagrada Mali princ za životno delo, koju dodeljuje Međunarodni festival pozorišta[3] i mnoge druge. Počasni je stanovnik Novog Sada, Beograda i Dečijeg sela, članica Diplomatskog hora žena i dopisni član Srpske razvojne akademije. Od 1980. je ambasador UNICEF-a.

Posebno se angažovala u humanitarnim priredbama za decu, mada nije imala dece.[1] Sa suprugom Mlađom je osnovala Fond Branke i Mlađe Veselinović za pomoć invalidnoj deci. Poliglota je, govori engleski, ruski, nemački, francuski, češki, mađarski i italijanski jezik.

Bila je bliska prijateljica sa Desankom Maksimović,[4] Mirom Stupicom, Marijom Crnobori, Čkaljom i Mijom Aleksićem. Kada je 1964. godine nagrađena Sterijinom nagradom u žiriju je, između ostalih, bio i Meša Selimović.

Zahvaljujući njoj i Mlađi dodeljuje se Nagrada „Branka i Mlađa Veselinović“ počev od 2012. godine. Dosadašnji dobitnici su: Nebojša Glogovac, Aleksandra Janković, Vojin Ćetković, Nataša Tapušković, Jelisaveta Sablić i Nenad Jezdić.

Aktivna je i danas, iako u 100. godini života Branka obilazi Domove za nezbrinutu decu, Domove za stara lica i invalide gde recituje i izvodi monologe. Piše pesme, slika i izvodi lutkarske predstave.

Povodom 100. rođendana Branke Veselinović priređena je svečana proslava u Jugoslovenskom dramskom pozorištu 17. septembra 2018., kojoj su prisustvovali brojni glumci, reditelji i TV ekipe.[5][6]

Legat Branke i Mlađe Veselinovića[uredi | uredi izvor]

Legat Branke Veselinović u Muzeju srpske književnosti
Nagrade glumice u njenom legatu u Adligatu
Nagrade glumice u njenom legatu u Adligatu

Branka Veselinović formirala je legat Branke i Mlađe Veselinovića 2018. godine, u svojoj stotoj godini, u Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat” u Beogradu.[7] Zbirku vrednih knjiga sakupljala je decenijama sa svojim suprugom, glumcem i prevodiocem, Mlađom Veselinovićem (1915–2012). Ovaj umetnički bračni par celog života se posvećeno bavio humanitarnim radom, a u Muzeju srpske književnosti izložen je veliki broj naslova iz njihove lične biblioteke, kao i publikacija sa posvetama značajnih autora i velikana, među kojima su Raša Popov, Desanka Maksimović, Mija Aleksić, Ljubivoje Ršumović, Bora Đorđević, Bora Todorović, Voja Brajović, Ivan Bekjareva, Mošo Odalović i drugi.

Legat je formiran na inicijativu Stevanke Češljarov, Brankine prijateljice, koja je takođe članica i savetnica Udruženja „Adligat”.

Filmografija[uredi | uredi izvor]

God. Naziv Uloga
1950-te
1950. Muva
1953. Opštinsko dete
1957. Mali čovek pokradena žena
1957. Pop Ćira i pop Spira Frau-Cvecenmajerka
1957. Kirija
1960-te
1960. Bolje je umeti sekretarica
1960. Ožalošćena porodica Gina
1959 - 1960. Servisna stanica
1960. Zajednički stan Gospa Nata
1961. Velika turneja
1961. Serafimov klub
1962. Mediteransko putovanje
1962. Srećna nova godina
1963. Detelina sa tri lista
1962 - 1963. Muzej voštanih figura TV serija
1963. Promaja (serija)
1963. Šest svečanih pozivnica (TV serija)
1964. Ateks
1964. Narodni poslanik Marina
1964. Šest svečanih pozivnica
1964. Narodni poslanik
1966. Lola Đukić i Novak Novak
1966. Sretni umiru dvaput Jela
1966. Pre rata Gina
1966. Ljudi i papagaji Javorka
1967. Budućnost sveta kraljica
1967. Smoki (TV serija)
1967. Zabavlja vas Mija Aleksić
1967. Krug dvojkom (TV serija)
1967. Probisvet (TV serija)
1967. Dežurna ulica
1968. Ne igraj se ljubavlju (TV)
1968. Naši sinovi
1968. Ne igraj se ljubavlju
1968 - 1969. TV Bukvar Trafikantkinja
1969. Veselo veče - 20 godina
1970-te
1970. Protekcija (TV film) Persida
1970. Dvanaest stolica Nataša
1971. Sladak život na srpski način
1971. Dom i lepota
1972. Zločin i kazna Aljona Ivanovna
1972. Glumac je, glumac
1972. Građani sela Luga igračica Izabela
1972. Majstor i Margarita
1974. Mister Dolar Gospođa koja provodadžiše
1977. Babino unuče (TV serija) direktorova supruga
1980-te
1982. Tri sestre
1984. Supermarket (TV serija)
1989. Smehotvorci (TV serija)
1990-te
1993. Ruski car Gospođa Milojković
1995. Oriđinali Doktorka
2000-te
2005. Ljubav, navika, panika veštica Grdana
2006. Seljaci (TV serija) baba Milojka
2010-te
2014. Urgentni centar (TV serija) gospođa Andrić

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b v g Na dlanu smeha leže suze, Branka Veseliniović, Beograd 2003, Savez dramskih umetnika Srbije. ISBN 978-86-902447-8-2.
  2. ^ Ko je ko u Srbiji 1991, Beograd 1991. strana 514, tekst „Veselinović A. Branka“
  3. ^ „Branka Veselinović: Sa čašću primam nagradu "Mali princ". B92. 20. 9. 2019. Pristupljeno 20. 9. 2019. 
  4. ^ Đurić, Dimitrije (16. 9. 2019). „Branka Veselinović danas slavi 101. rođendan i otkriva kako je Desanku Maksimović naterala da leti avionom”. Nedeljnik. Pristupljeno 19. 9. 2019. 
  5. ^ Glumica Branka Veselinović proslavila 100. rođendan u JDP-u (B92, 17. septembar 2018)
  6. ^ Stoti rođendan Branke Veselinović („Politika”, 17. septembar 2018)
  7. ^ „Veliko srce za vek dobrote”. NOVOSTI (na jeziku: srpski). Pristupljeno 2020-07-21. 

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]