Vaseljenski sabori
 | Ovaj članak sadrži spisak literature, srodne pisane izvore ili spoljašnje veze, ali oni nisu uneti u sam tekst. (o uklanjanju šablona obaveštenja) |
| Dio serije o |
| Hrišćanstvo |
|---|
 |
 Portal:Hrišćanstvo |
Vaseljenski sabori (grč. οικουμενικος συνοδος, lat. Concilium) su sabranja episkopa koji predstavljaju cijelu Crkvu, odnosno kolegijalni način na koji se vaseljenski episkopat izjašnjava o sadržajima vjere i pitanjima discipline.
Episkopi[uredi]
Crkvene sabore predvode episkopi kao nasljednici svetih apostola. Sabor nije nadređen Crkvi već je njen zakoniti glas i njeno tijelo. I pored toga što episkop ima određenu pomjesnu službu, on ima sabornu odgovornost u pitanjima od opšteg interesa Crkve. U periodu prije šizme (1054), karakter „vaseljenski“ jednome Saboru dat je prisustvom i predstavljanjem episkopata cijele Imperije. Stoga je prisustvo rimskoga trona (italijanska dijeceza) na saborima bilo nužno. Mada sazivani od careva, vaseljenski sabori nisu bili carska institucija. Carevi su potpisivali saborska akta, ali nisu glasali niti su pak uticali na odluke, ostavljajući episkopima potpunu autonomiju u raspravljanju i odlučivanju.
Odluke[uredi]
U saborskim odlukama treba da se pravi razlika između dogmata, koji ima doktrinarni sadržaj vere (ορος — finis), i kanona, koji ima disciplinski karakter. Ni sazivanje od strane cara, ni vaseljensko prisustvo i potpisi episkopa na saborska akta, ne garantuju suštinsko pravoslavlje iskazane vjere ili simbola vjere. Odluke vaseljenskih sabora nisu spoljni kriterijum učenja, jer nijedna spoljašnja vlast ne može nametnuti ono što je protiv istine vjere. Zato odluke sabora treba da prihvati i potvrdi svijest Crkve. Pravoslavna tradicija priznaje sedam sabora sa vaseljenskim karakterom, između kojih su se držali mnogobrojni pomjesni ili regionalni sabori.
Vaseljenski sabori[uredi]
Prvih sedam vaseljenskih sabora koje priznaju i pravoslavne crkve i katolička su bili:
- Prvi vaseljenski sabor — Nikejski sabor (maj — jun 325)
- Drugi vaseljenski sabor — Carigradski sabor (maj — jul 381)
- Treći vaseljenski sabor — Efeski sabor (jun — jul 431)
- Četvrti vaseljenski sabor — Halkidonski sabor (8. oktobar — 1. novembar 451)
- Peti vaseljenski sabor — Drugi carigradski sabor (maj — jun 553)
- Šesti vaseljenski sabor — Treći carigradski sabor (novembar 680. — septembar 681)
- Sedmi vaseljenski sabor — Drugi nikejski sabor (septembar — oktobar 787)
Vidi još[uredi]
Literatura[uredi]
- Jevtić, Atanasije (1981). „Drugi Vaseljenski sabor” (PDF). Teološki pogledi. 14 (1-3): 81—96.
- Jevtić, Atanasije (2012). „Sveti Vaseljenski Sabori: Osmi (879–880. g.) i Deveti (1351. g.)” (PDF). Teološki pogledi. 45 (1): 69—90.
- Meyendorff, John (1989). Imperial unity and Christian divisions: The Church 450-680 A.D. The Church in history. 2. Crestwood, NY: St. Vladimir's Seminary Press.
- Majendorf, Džon (1997). Imperijalno jedinstvo i hrišćanske deobe: Crkva od 450. do 680. godine. Kragujevac: Kalenić.
- Ostrogorski, Georgije (1969). Istorija Vizantije. Beograd: Prosveta.
- Popović, Radomir V. (2011). Vaseljenski sabori: Peti, Šesti i Sedmi: Odabrana dokumenta. Knj. 2. Beograd: Akademija Srpske pravoslavne crkve za umetnosti i konservaciju.
- Popović, Radomir V. (2012). Vaseljenski sabori: Prvi, Drugi, Treći i Četvrti: Odabrana dokumenta. Knj. 1. Beograd: Akademija Srpske pravoslavne crkve za umetnosti i konservaciju.
