Vasilije Ostroški

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Sveti Vasilije Ostroški
Saint Basil of Ostrog.jpg
Sveti Vasilije Ostroški (Jovanović)
Datum rođenja (1610-12-28)28. decembar 1610.
Mesto rođenja Mrkonjići
Osmansko carstvo
Datum smrti 29. april 1671.(1671-04-29) (60 god.)
Mesto smrti manastir Ostrog
Praznik 12. maj

Sveti Vasilije Ostroški (Mrkonjići, Popovo polje 1610 - Ostrog 1671), poznat i kao Sveti Vasilije Ostroški Čudotvorac, je episkop zahumski i srpski pravoslavni svetitelj.

Rođen je kao Stojan Jovanović u selu Mrkonjići, Popovo polje, nadomak Trebinja u Hercegovini od majke Ane-Anastasije i oca Petra Jovanovića, po predanju 28. decembra 1610. godine, u bogobojažljivoj porodici hercegovačkih težaka. U strahu od danka u krvi, roditelji su Stojana već u dvanaestoj godini poslali u skroviti manastir Zavalu, u kojem je već tada igumanovao njegov stric, iguman Serafim. Tamo se je učio crkvenoj pismenosti. Posle nekoliko godina, Stojan prelazi u trebinjski manastir Tvrdoš, gde nakon pohađanja manastirske škole, najzad prima i monaški postrig i sveštenički čin, postavši paroh popovopoljski.

Pogoršanje prilika u manastiru, naročito zbog unijatskih pritisaka iz Dubrovačke nadbiskupije i samovolje turskih vlasti i želja za dubljim podvigom odvode ga kao arhimandrita u Pećku Patrijaršiju i, po blagoslovu patrijarha Pajsija Janjevca, dalje na Svetu Goru, a zatim u Vlašku i Rusiju. Otuda se vraća sa darovima tamošnjih vladara stradalnom narodu u Hercegovini. Godine 1638. arhimandrit Vasilije je rukopoložen u Peći odlukom Svetog sinoda za mitropolita hercegovačkog, sa obnovljenom svetosavskom titulom - mitropolit Zahumski. Kasnije će dodati i titulu i Skenderijski. Knez Luka Vladislavić (otac Save Vladislavića) ga je pratio na put u Peć i nazad, kada je Ostrog bogato darivao. [1] Njegov život bio je u stalnoj opasnosti od Turaka. Bio je proganjan i klevetan i od militantnih rimokatoličkih misionara i prelata. Bio je svrgavan sa mitropolitskog prestola u Trebinju od strane lažnog episkopa unijate Savatija 1641. godine. Izlagan je bahatostima plemenskih knezova i neposlušnih uskočkih četovođa. Ipak, stizao je gde god su ga vodili zadaci njegove arhiepiskopske službe, od Mostara, Trebinja, Bileće i Herceg Novog do Pljevalja, Morače, Onogošta i Bjelopavlića.

Kao arhijerej živeo je u manastiru Tvrdoš i odatle utvrđivao u pravoslavlju svoje vernike, čuvajući ih od turskih svireposti i latinskog lukavstva. Kada su Turci razorili Tvrdoš, Vasilije se preselio u manastir Ostrog gde je nastavio svoj strogi podvižnički život.

Umro je 1671. godine. Njegove mošti i njegov grob čuvaju se u manastiru u Ostrogu do današnjeg dana. U njihovu moć isceljenja i utehe veruju podjednako i hrišćani i muslimani. U Ostrogu se svake godine na Trojičine dane održava veliki Narodni sabor. Manastir Svetog Vasilija Ostroškog mu je posvećen.

Srpska pravoslavna crkva slavi Svetog Vasilija Ostroškog 12. maja, po gregorijanskom kalendaru (29. aprila, po julijanskom).[2]

O njemu je Željko Pržulj napisao istorijski roman „Vladika - slava mu i milost“ 2016. godine.[3]

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Milaš, Nikodim. Sveti Vasilije ostroški, pp. 24. (PDF). 
  2. ^ „Danas Sveti Vasilije Ostroški”. Radio-televizija Republike Srpske. 12. 05. 2012. Pristupljeno 12. 05. 2012. 
  3. ^ Sveti Vasilije je nosio kubure („Večernje novosti“, 22. maj 2016)

Literatura[uredi]

  • Vojin S. Dabić, "Jovanović, Vasilije Ostroški", Srpski biografski rečnik, knj. 4, Novi Sad 2009, 466-467.

Spoljašnje veze[uredi]