Veliki bački kanal

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Veliki Bački kanal kod Sombora.
Železnički most preko Velikog bačkog kanala kod Nadalja.
Most preko Velikog bačkog kanala u Srbobranu.
Prevodnica kod Bečeja koja spaja Veliki bački kanal i Tisu

Veliki bački kanal ili Kišov kanal je deo sistema Dunav—Tisa—Dunav. Dugačak je 118 km i povezuje Dunav (kod Bezdana) sa Tisom (kod Bečeja). Između dva spomenuta mesta skraćuje put za više od 200 km, a koristi se i za vodosnabdevanje ovog dela Bačke u doba suše. Korito Velikog bačkog kanala je široko 17 m, pri vrhu kanal je širok oko 25 m. Prosečna dubina kanala je 3 m. Na obalama kanala se nalaze naselja Vrbas, Kula, Crvenka i Sivac.

Zbog zagađenja i taloženja mulja, kanal je danas suviše plitak za rečna plovila i brodove, a i opasan je za kupanje, a Ministarstvo zaštite životne sredine Srbije ga je svrstalo među 3 „crne tačke“ Srbije[1]. Do zagađenja kanala došlo je u drugoj polovini 20. veka zbog naglog razvoja industrije, i neodgovarajućeg tretmana industrijskih voda koje su se izlivale u kanal[1].

Prokopavanje kanala je počelo 6. maja 1793. Kanal je prokopavan ručno, a na njegovoj izgradnji bilo je angažovano 3000 radnika. Kanal je završen 1801. godine, a pušten je u upotrebu 1802. Kanal je izgrađen sistemom koncesije. Njime su mogli ići i mali parobrodi. Graditelji kanala su dobili pravo da prevoze so od Rumunije do Beča. Kasnije je kanal nosio imena Francov kanal i Kanal kralja Petra.

Veliki bački kanal se smatra najzagađenijim vodotokom u Evropi i predstavlja zdravstveni rizik po ljude koji žive u blizini kanala[1]. Smatra se da se u kanalu nalazi preko 400.000 m³ mulja koji je zagađen teškim metalima, derivatima nafte i patogenim bakterijama[1]. Kanal takođe predstavlja problem i za reke Dunav i Tisa zbog toga što deo zagađenja iz kanala otiče u ove dve reke[1].

Ministar zaštite životne sredine Saša Dragin je 2008. godine potpisao Memorandum o razumevanju sa UNDP–om u cilju sprovođenja Projekta „Konačno rešavanje problema zagađenja i čišćenje Velikog bačkog kanala“[1]. Ovaj projekat je podeljen u tri dela. Prvi deo podrazumeva izgradnju magistralnog kolektora koji treba da sprovodi otpadne vode iz opština Vrbas i Kula, u drugom delu je predviđena izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Vrbasu, dok je u trećem delu predviđeno čišćenje Velikog bačkog kanala[1].

Reference[uredi]

Vidi još[uredi]