Veliki čičak

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Veliki čičak
Arctium lappa.jpg
Sistematika
carstvo: Plantae
razdeo: Magnoliophyta
klasa: Magnoliopsida
red: Asterales
porodica: Asteraceae
rod: Arctium
Binomijalna nomenklatura
A. lappa
Sinonimi:

Lappa major Gaerin.
Arctium majus Schrk.
Lappa communis var. major Gaerin.
Lappa officinalis All.
Lappa vulgaris var. major Neilr.

Ekologija taksona
Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Veliki čičak

Veliki čičak (Arctium lappa), u narodu još i kao repuh, lopuh, veliki lopuh, je najčešća i najpoznatija vrsta čička. Naučni naziv Arctium lappa potiče od grčkih reči arktos, što znači medved i lappa što predstavlja ime čička ili od grče reči labein = dohvatiti, ščepati (zbog kukica kojima se plod zakačinje). Veliki čičak je veoma rasprostranjena, dvogodišnja korovska biljka koja se može naći na zapuštenim mestima, pored puteva i oko naselja.

Opis biljke[uredi]

Koren je mesnat, vretenast i dužine do 60 cm. Stablo je crvenkasto, rebrasto, grana se samo u gornjem delu i grančice su vunaste. Listovi su najkrupniji u donjem delu stabla da bi postajali sve sitniji idući ka njegovom vrhu. Lice lista je tamnozeleno, a naličje je pokriveno sivim dlakama. Krunični listići su purpurnocrveni, cevasti i na vrhu podeljeni na pet delova. Čašični listići su na vrhu savijeni u obliku kukice. Cvetovi obrazuju loptaste glavice sakupljene u gronje.

Droga i hemijski sastav[uredi]

Najčešće se koristi koren (Bardanae radix), dok se plod (Bardanae fructus), list (Bardanae folium) ili ulje (Oleum Bardanae radicae) koriste nešto ređe.

Koren se sakuplja u drugoj godini i sadrži:

Upotreba[uredi]

U narodnoj medicini primenjuje se za lečenje oboljenja kose koja se ispira nezaslađenim čajem. Pored toga dobar je i za čišćenje krvi i mokraćnih puteva kao i kod povišenog šećera u krvi. Treba napomenuti da se čičak ne sme koristiti istovremeno sa upotrebom lekova protiv povišenog šećera u krvi.

Pored ovih dejstava čičak pokazuje veoma raznovrsna dejstva. Najčešće je u upotrebi kao sredstvo koje pomaže kod izbacivanja viška tečnosti, protiv upala, čireva, ekscema, psorijaze. Koristi se i za jačanje apetita kao i za stvaranje i lučenje žuči. Eksperimentalnim putem je dokazano da čičak deluje na bakterije.

Literatura[uredi]

  • Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze[uredi]