Veliki čičak

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Veliki čičak
Arctium lappa.jpg
Naučna klasifikacija
Carstvo: Plantae
Razdeo: Magnoliophyta
Klasa: Magnoliopsida
Red: Asterales
Porodica: Asteraceae
Rod: Arctium
Binomijalna nomenklatura
A. lappa
Sinonimi

Lappa major Gaerin.
Arctium majus Schrk.
Lappa communis var. major Gaerin.
Lappa officinalis All.
Lappa vulgaris var. major Neilr.

Arctium lappa

Veliki čičak (Arctium lappa), u narodu još i kao repuh, lopuh, veliki lopuh, je najčešća i najpoznatija vrsta čička. Naučni naziv Arctium lappa potiče od grčkih reči arktos, što znači medved i lappa što predstavlja ime čička ili od grče reči labein = dohvatiti, ščepati (zbog kukica kojima se plod zakačinje). Veliki čičak je veoma rasprostranjena, dvogodišnja korovska biljka koja se može naći na zapuštenim mestima, pored puteva i oko naselja.

Opis biljke[uredi]

Koren je mesnat, vretenast i dužine do 60 cm. Stablo je crvenkasto, rebrasto, grana se samo u gornjem delu i grančice su vunaste. Listovi su najkrupniji u donjem delu stabla da bi postajali sve sitniji idući ka njegovom vrhu. Lice lista je tamnozeleno, a naličje je pokriveno sivim dlakama. Krunični listići su purpurnocrveni, cevasti i na vrhu podeljeni na pet delova. Čašični listići su na vrhu savijeni u obliku kukice. Cvetovi obrazuju loptaste glavice sakupljene u gronje.

Droga i hemijski sastav[uredi]

Najčešće se koristi koren (Bardanae radix), dok se plod (Bardanae fructus), list (Bardanae folium) ili ulje (Oleum Bardanae radicae) koriste nešto ređe.

Koren se sakuplja u drugoj godini i sadrži:

Upotreba[uredi]

U narodnoj medicini primenjuje se za lečenje oboljenja kose koja se ispira nezaslađenim čajem. Pored toga dobar je i za čišćenje krvi i mokraćnih puteva kao i kod povišenog šećera u krvi. Treba napomenuti da se čičak ne sme koristiti istovremeno sa upotrebom lekova protiv povišenog šećera u krvi.

Pored ovih dejstava čičak pokazuje veoma raznovrsna dejstva. Najčešće je u upotrebi kao sredstvo koje pomaže kod izbacivanja viška tečnosti, protiv upala, čireva, ekscema, psorijaze. Koristi se i za jačanje apetita kao i za stvaranje i lučenje žuči. Eksperimentalnim putem je dokazano da čičak deluje na bakterije.

Literatura[uredi]

  • Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze[uredi]