Vrbovac (Smederevo)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za drugu upotrebu, pogledajte stranicu Vrbovac.
Vrbovac
1-Crkva-Sv-proroka-Jeremije-u-Vrbovcu 1383141840.jpg
Administrativni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Podunavski
Grad Smederevo
Stanovništvo
Stanovništvo
 — (2011) Pad 1020
Položaj
Koordinate 44°34′13″ SGŠ; 20°57′06″ IGD / 44.570333° SGŠ; 20.951666° IGD / 44.570333; 20.951666 Koordinate: 44°34′13″ SGŠ; 20°57′06″ IGD / 44.570333° SGŠ; 20.951666° IGD / 44.570333; 20.951666
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 168 m
Vrbovac na mapi Srbije
Vrbovac
Vrbovac
Vrbovac na mapi Srbije
Ostali podaci
Pozivni broj 026
Registarska oznaka SD

Vrbovac je naseljeno mesto grada Smedereva u Podunavskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 1020 stanovnika.

Istorija[uredi]

Vrbovac se nalazi sa desne strane auto-puta Beograd Niš, 15 kilometra jugoistočno od Smedereva. Po koncepciji naseljenosti pripada zbijenom tipu šumadijskog sela, kuće su grupisane po stranama brežuljaka koje razdvajaju pliće jaruge.Prostor koji zauzima naselje jednim delom pripada pinosavskoj, a drugim delom beogradskoj pobršini, koja postepeno prelazi u aluvijalnu ravan. U tom smislu, sa puno opravdanosti, može se reći da je selo podeljeno na gornji i donji deo, poznatiji kao ’’brđanski’’ i ’’rupljanski’’kraj. Vrbovac je starije naselje. Ne može se tačno utvrditi kada je ovo naselje osnovano, ali se iz pisanih podataka vidi da je postalo pre 18.veka. Za vreme Austrijske vladavine (1718-1739.) prvi put je spomenuto na Langerovoj karti pod nazivom Verbovaz gde se kaže da je imalo 19 kuća.Prikazana pozicija sela Vrbovac na Langerovoj karti ne odgovara položaju koje zauzima današnje naselje. To samo govori da je selo više puta menjalo svoju lokaciju. Na osnovu do sada sačuvanih pisanih podataka i stepena istraženosti lokacije sela Vrbovac ne može se tačno utvrditi kada je selo zauzelo sadašnju poziciju, ali se može zasigurno predpostaviti da je na ovim prostorima postojalo i pre Prvog srpskog ustanka. Naziv je dobilo po jednoj vrbi ispod koje je prvi stanovnok napravio svoju kolibu i iskopao bunar. Prilikom proletnjih oranja, nailazi se na fragmente keramike,tegule, novčiće i oružje.Nalazi keramike po svojoj strukturi, načinu obrade i pečenja pripadaju periodu rimske dominacije.

Vrbovac poseduje oko 1650 hektara zemlje, koje obradive, koje pod šumama i livadama. Dominantan pravac bavljenja poljopivrednika u selu su ratarstvo, voćarstvo i vinogradarstvo.


U selu se nalazi i Crkva Svetog Proroka Jeremije

Crkva u Vrbovcu je posvećena Svetom proroku Jeremiji, sazidana je 1939 godine kao spomen crkva sa kosturnicom u koju su preneti zemni ostaci ratnika 11. puka Šumadijske divizije I poziva, palih u borbama na Vrbovačkim kosama i Cerjaku oktobra 1915. godine.

Arhitektura crkve

Crkva je izgrađena u duhu moravske škole srpske srednjovekovne arhitekture. U osnovi je trikonhalna građevina sažetog tipa sa jednom kupolom, dobijena tako što su pravougaonoj osnovi, u koju je upisan krst, dodate tri apside sa istočne, južne i severne strane. Na taj način je stvorena kompaktna celina sa oltarskim prostorom na istoku, naosom sa kupolom i dvema pevnicama sa severne i južne strane i pripratom na zapadu nad kojom su galerija i zvonik sa kupolom. Ispod oltarskog prostora, nalazi se spomen kosturnica. Reč je o maloj prostoriji polukružne osnove u gabaritima oltarske apside u koju se ulazi preko otvora u podu naosa. Crkva je zidana opekom u krečnom malteru, malterisana i okrečena belom bojom uz upotrebu crvene za naglašavanje pojedinih arhitektonskih i dekorativnih elemenata. Dekorativna obrada fasada zasnovana je na uzorima tradicionalne srednjovekovne arhitekture moravske stilske grupe (horizontalna i verikalna elevacija, polihromija, dekorativna plastika).

Zidno slikarstvo i ikone na ikonostasnoj pregradi vrbovačke crkve rad su ruskog akademskog slikara Andreja Bicenka, koji je bio angažovan na njenom oslikavanju tokom 1938. godine.

Demografija[uredi]

U naselju Vrbovac živi 900 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41 godina (40 kod muškaraca i 42 kod žena). U naselju ima 320 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4.


Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[1]
Godina Stanovnika
1948. 1.344
1953. 1.351
1961. 1.416
1971. 1.303
1981. 1.268
1991. 1.220
2002.
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi
  
1.095 98,82 %
Hrvati
  
1 0,09 %
Rumuni
  
1 0,09 %
Makedonci
  
1 0,09 %
nepoznato
  
7 0,63 %


Reference[uredi]

  1. „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  2. „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  3. „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Literatura[uredi]

  • Korišćena Literatura:
  • Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
  • „Letopis“: Podunavska mesta i običaji Marina (Beč 1999 g.).

Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani

  • Napomena

U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine ,»Letopisi« i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

Spoljašnje veze[uredi]