Geografski koordinatni sistem

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Geografska širina i dužina Zemlje

Geografske koordinate određuju položaj tačke na Zemljinoj površini. Iskazuju se sa dva parametra merena lučnim rastojanjem: geografskom širinom, ili latitudom i geografskom dužinom, ili longitudom. Geografska širina se meri od ekvatora, pa Zemljini polovi predstavljaju maksimalnih 90° geografske širine. Geografska dužina se meri od Griničkog meridijana i može ići do 180° zapadno ili istočno.

Zbog neravnina površine, i zbog uticaja gravitacionih sila Zemlja nije pravi globus i nije potpuni elipsoid, već geoid. Da bi karta bila preciznija za navigaciju, a zbog razlika u površini na raznim delovima planete bilo je potrebno uvesti različite matematičke šeme u projekciji za svaki region. Takav unapred definisan koordinatni sistem nazivamo kartografskim datumom.

Primena u praktičnoj kartografiji[uredi]

Sve karte koje koriste isti datum su međusobno usklađene i podaci pročitani sa jedne karte mogu direktno da se prenose na bilo koju drugu kartu koja je u istom datumu. Ali, kao što postoji više definicija elipsoida koji opisuju oblik Zemlje tako postoje i mnogi različiti datumi karata, prilagođeni potrebama neke određene teritorije. Postojanjem velikog broja datuma karata koji su u upotrebi pojavila se potreba preračunavanja iz jednog datuma u drugi, kako bi se podaci efektivno prenosili između karata u različitim datumima.

Da bi se korišćenje karata pojednostavilo, 1984. godine je ustanovljen svetski referentni datum WGS84 (engl. World Geodetic System 1984) koji se uzima kao referenti datum u odnosu na koji se definišu svi drugi regionalni datumi.[1]

Na području Srednje Evrope i Balkana (u zemljama u okruženju kao i na topografskim kartama bivše Jugoslavije) u upotrebi je Gaus-Krigerova (engl. Transverse Mercator) projekcija, u Hermanskogel datumu koji koristi elipsoid Besel (engl. Bessel) 1841. Na kartama u ovoj projekciji osnovne kordinate su metričke što je praktično za prenos na GPS uređaj ili na druge karte.

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]