Glina (grad)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za druge upotrebe, pogledajte Glina (višeznačna odrednica).
Glina
Grb
Osnovni podaci
Država  Hrvatska
Županija Sisačko-moslavačka
Stanovništvo
Stanovništvo (2011) 4.667
Aglomeracija (2011) 9.341
Geografske karakteristike
Koordinate 45°20′18″ SGŠ; 16°05′27″ IGD / 45.338262373151124° SGŠ; 16.090970867403804° IGD / 45.338262373151124; 16.090970867403804Koordinate: 45°20′18″ SGŠ; 16°05′27″ IGD / 45.338262373151124° SGŠ; 16.090970867403804° IGD / 45.338262373151124; 16.090970867403804
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Površina 543 km2
Glina na mapi Hrvatske
Glina
Glina
Ostali podaci
Gradonačelnik Stjepan Kostanjević
Poštanski kod 44400
Veb-sajt www.grad-glina.hr

Glina je grad u Hrvatskoj u Sisačko-moslavačkoj županiji. Nalazi se u oblasti Banija. Prema prvim rezultatima popisa iz 2011. u gradu je živelo 9.341 stanovnika, a u samom naselju je živelo 4.667 stanovnika.[1]

Istorija[uredi]

Glina se prvi put pominje u darovnicama 1209. i 1211, kojima Andrija II, daruje opatiju Topusko posedima i kmetovima sa područja oko reke Gline. Samo mesto se tada nalazilo 5—6 km nizvodno od današnjeg grada. Često je dolazilo do sukoba između Glinjana (Glinenses) i opatije koje je Bela IV pokušao pomiriti na saboru u Segedinu 1242. odelivši zemlju opatije (Vranovina) od imanja glinskih građana. Međutim sukobi sa opatijom, u kojima se ističe nekoliko glinskih rodova (Hajtići, Klasnii, Perekovići, Tkalčeviće, Turkovići, Keglevići) traju i dalje sve do upada Turaka (1563.), koji zauzimaju celi kraj, a narod beži u šumu i prekokupske krajeve. (župski grad Goru Turci su zauzeli (1591)). Međutim Glina ne ostaje dugo pod turskom vlašću, jer posle poraza kod Siska 1593. Turci su potisnuti na Unu. Posle turskog povlačenja Glina se ne spominje do 1737. kada je u njoj ordžana hrvatski sabor na „bojnom polju“. Tada je već naselje nalazi na današnjem mestu. Staro naselje su verovatno spalili Turci. Uključenje Gline u Vojnu krajinu (Glinska regimenta osnovana je 1750. godine) izazvalo je otpor crkvenih i plemićkih zemljoposednika, koji je okončan kada je Josif II, obilazeći Krajinu (1775—76) posetio Glinu.

Kao sedište I banske regimente (ranije stacionirne u Svračici, 7 km dalje) Glina postaje vojni i kulturni centar Banske krajine (Banije). U Glini su kao oficiri službovali Petar Preradović, Ivan Trnski i Josip Jelačić, a tu je poručnik Josif Runjanin na Mihanovićev tekst komponovao hrvatsku nacionalnu himnu (Lijepa naša). Godine 1809. ulazi u sastav Napoleonovih Ilirskih provincija (u Vojnu Hrvatsku — Croatie militire), a 1815. ponovi potpada pod Bansku krajinu sve di njenog ukidanja 1881. godine.

Pokolj u glinskoj crkvi[uredi]

Glavni članak: Pokolj u glinskoj crkvi

Po kapitulaciji Kraljevine Jugoslavije u aprilu 1941. ustaše su u Glini 10. i 11. maja poubijali većinu Srba muškaraca oznad 12 godina i komunista, a 3. avgusta streljali su 1.260 Srba većinom iz kotara Vrginmost. U julu 1941 u okolini Gline formirani su partizanski odredi od 15 do 40 boraca. Glinski partizanski odred ušao je u novembru 1941. u sastav 5. banijskog oslobodilačkog partizanskog bataljona. Operativna grupa od delova 7. banijske i 8. kordunaške divizije napala je 22/23. oktobra 1942. ustaški i domobranski garnizon u Glini. U grad su 23. oktobra prodrli delovi 1. i 7. brigade, ali ga nisu zauzeli. U sardnji sa 8. kordunaškom divizijojm 7, banijska divizija je 23—25. oktobra opkolila i napala Nemce u Glini, ali mesto nije zauzela. Delovi 7. divizije oslobodili su ga u januaru 1944. U aprilu 1944 u kotaru je delovalo više NOO-a: kotarski 13. opštinskih, gradski i 93 seoska, ukupno 108 NOO-a sa 497 odbornika. Radile su 24 škole sa 3754 polaznika. Od tada je grad označen kao značajan centar političkog, društvenog, kulturnog i privrednog života na slobodnoj teritoriji Hrvatske. Tu je boravio i CK KPH i GŠH, počeo je rad kongres doktora, kongres kulturnih radnika i kongres pravnika, osnovana je „Prosvjeta“, kulturno-prosvetno društvo Srba u Hrvatskoj. Održana je okružna konferencija AFŽ-a i USAOJ-a za Baniju, radilo je Narodno pozorište, partizanska gimnazija i škole opšteg i stručnog smera.

Raspad SFRJ[uredi]

Glina se od raspada Jugoslavije do avgusta 1995. godine nalazila u Republici Srpskoj Krajini. Tokom agresije na RSK avgusta 1995. godine hrvatska vojska zauzela je Glinu, proterujući većinsko srpsko stanovništvo iz grada i okoline.

Stanovništvo[uredi]

Popis 1991.[uredi]

Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mesto Glina je imalo 6.933 stanovnika, sledećeg nacionalnog sastava:

Popis 1991.‍
Srbi
  
4.831 69,68 %
Hrvati
  
1.448 20,88 %
Jugosloveni
  
362 5,22 %
Muslimani
  
41 0,59 %
Slovenci
  
10 0,14 %
Albanci
  
9 0,12 %
Makedonci
  
5 0,07 %
Slovaci
  
3 0,04 %
Grci
  
2 0,02 %
Italijani
  
2 0,02 %
Rusi
  
2 0,02 %
Česi
  
2 0,02 %
Jevreji
  
1 0,01 %
Mađari
  
1 0,01 %
Poljaci
  
1 0,01 %
Rusini
  
1 0,01 %
ostali
  
1 0,01 %
neopredeljeni
  
176 2,53 %
nepoznato
  
35 0,50 %
ukupno: 6.933

Raniji popisi[uredi]

Nacionalnost[2] 1981. 1971. 1961.
Srbi 3.531 2.298 1.425
Hrvati 1.262 868 884
Jugosloveni 906 169 33
Muslimani 41 9 19
Slovenci 12 12 28
Makedonci 3 2 9
Albanci 5 1 1
Crnogorci 2 3 2
Mađari 2 2 1
ostali i nepoznato 58 45 29
Ukupno 5.790 3.419 2.412
Demografija[2]
Godina Stanovnika
1971. 3.419
1981. 5.790
1991. 6.933

Grad Glina[uredi]

Posle nove teritorijalne organizacije Opština Glina ostala je u istom teritorijalnom sastavu, s tim što joj je promenjen status — umesto opštine, postala je grad.

Po popisu iz 2001. godine u gradu je živelo 9.868 stanovnika, od tog broja u samoj Glini živi 3.116 stanovnika. Trenutni gradonačelnik Gline je Marko Sremić.

  • Hrvati — 62%
  • Srbi — 28%

Opština Glina[uredi]

Po popisu stanovništva iz 1991. godine, Opština Glina je imala 23.040 stanovnika, raspoređenih u 69 naseljenih mesta.

godina popisa ukupno Srbi Hrvati Jugosloveni ostali
1991 23.040 13.975 (60,65%) 8.041 (34,90%) 473 (2,05%) 551 (2,39%)
Nacionalnost[2] 1991. 1981. 1971. 1961.
Srbi 13.975 14.223 16.936 18.388
Hrvati 8.041 8.961 10.785 9.152
Jugosloveni 473 1.580 381 60
Muslimani 62 19 43 5
Slovenci 14 18 35
Makedonci 7 5 10
Crnogorci 3 5 2
Mađari 3 4 2
Albanci 5 1 1
ostali i nepoznato 489 264 158 92
Ukupno 23.040 25.079 28.336 27.747
Demografija[2]
Godina Stanovnika
1961. 27.747
1971. 28.336
1981. 25.079
1991. 23.040

Popis 2011.[uredi]

Na popisu stanovništva 2011. godine, opština Glina je imala 9.283 stanovnika, sledećeg nacionalnog sastava:

Popis 2011.‍
Hrvati
  
6.468 69,68 %
Srbi
  
2.549 27,46 %
ostali
  
266 2,86 %
ukupno: 9.283

Reference[uredi]

  1. „Popisane osobe, kućanstva i stambene jedinice, prvi rezultati popisa 2011.”. Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske. Pristupljeno 29. 8. 2012. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.

Spoljašnje veze[uredi]