Gorocvet

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Gorocvet
Adonis vernalis Przeslin.jpg
Naučna klasifikacija
Carstvo:
Divizija:
Klasa:
Red:
Porodica:
Rod:
Binomijalno ime
Adonis vernalis
Sinonimi

Adonis apenina Jacq.

Adonis helleborus Crantz.

Gorocvet (lat. Adonis vernalis), takođe zečji mak, gorocvat ili gospina vlas, je višegodišnja, zeljasta biljka iz familije ljutića (lat. Ranunculaceae), koja raste na peskovitim staništima i sušnim livadama. Još jedna je biljka iz porodice koja je nazvana po liku iz grčke mitologije, lepom lovcu Adonis, dok drugi deo njenog latinskog naziva (lat. vernalis = prolećni) potiče od činjenice da cveta u proleće, od marta do maja. Predstavlja ukras Deliblatske peščare i u Vojvodini je ova biljka zaštićena od 1978. godine. Osim po lepoti, ova biljka je i dragocena i po lekovitosti i koristi se za proizvodnju lekova protiv srčanih oboljenja. Upravo zbog toga je znatno proređena. Lepota i lekovitost ne smeju da zavaraju – ona je otrovna.


Opis biljke[uredi]

Gorocvet je višegodišnja zeljasta biljka sa debelim rizomom. Iz rizoma se razvija 3-4 stabaoca, visine do 40 cm, sa listovima koji su perasto izdeljeni na tanke, linearne režnjeve. Na vrhu stabla obrazuje se veoma krupan, 3-7 cm u prečniku, cvet čiji su krunični listići mnogobrojni (uvek ih je više od 15) i svetložuti.

Hemijski sastav droge[uredi]

Kao droga se koristi nadzemni deo biljke sa cvetom (Adonidis vernalis herba) koji sadrži:

Lekovito dejstvo[uredi]

Koristi se kod bolesti kardiovaskularnog sistema kao kardiotonik i jak diuretik, a kao sedativ kod neurovegetativnih smetnji, nesanice i epilepsije. U homeopatiji se upotrebljava za lečenje hipertireoze, reume, zapaljenja pluća, angine pektoris.

Upozorenje: ovu biljku zbog otrovnosti ne treba koristiti bez stručnog nadzora!

Literatura[uredi]

  • Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze[uredi]

Crvena knjiga flore Srbije
Adolphe Braun Tulpen.jpg


Ovaj takson je ubeležen u Crvenu knjigu flore Srbije
usled svoje ugroženosti ili nestanka sa teritorije Srbije.