Gornjačka klisura

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Gornjačka klisura
Gornjak.jpg
Gornjačka klisura
LokacijaSrbija
Geografija
Planinska oblastHomolje
VodotokMlava

Gornjačka klisura je klisura u oblasti Homolja, istočna Srbija. Duga je 16 km, a čine je četiri velika meandra. Na platou jednog od njih, na levoj obali Mlave, nalazi se manastir Gornjak, koji je ime dobio po vetru koji duva u klisuri.

U klisuri se nalaze i brojni ostaci utvrđenja starog srpskog grada koji je prestao da živi posle pada Smedereva. Na ulazu u klisuru mogu se videti razrušene stražarske kule, koje su nekada služile za odbranu rimskog vojnog puta (Via militaris) što je prolazio ovuda vodeći za Niš. U Gornjačkoj klisuri takođe se mogu videti i ostaci srednjovekovne srpske mitropolije.

Usled svog specifičnog geografskog položaja, Homoljski kraj se nalazi pomalo izvan glavnih puteva, tako da su u njemu najbolje sačuvana obeležja stare balkanske kulture, narodnih običaja, starih zanata i tradicionalne arhitekture. Niži delovi planina obrasli su hrastovim šumama, na srednjim delovima su uglavnom hrastove i bukove šume, dok se na najvišim delovima nalaze uglavnom pašnjaci i livade. Ovde se mogu videti mnogobrojni katuni i bačije, starinska stočarska staništa koja su i dan danas u upotrebi. Tokom leta, između Đurđevdana i Mitrovdana, ovde se može sresti mnoštvo stočara, koji napasaju stada ovaca od čijeg se mleka pravi čuveni homoljski sir.

Napušteni objekti (tuneli) Gornjačke klisure[uredi]

Nakon Drugog svetskog rata započeti su veliki vojni radovi u Gornjačkim planinama na izgradnji fabrika oružja i drugih vojnih efektiva. Iako ne postoji zvanična dokumentacija i dokazi, „priča se” da je u političkim previranjima godina „informbiroa“, glavni projektant i inženjer koji je izvodio radove na tim objektima prebegao u SSSR pa su zbog otkrivanja lokacije potencijalnih vojnih ciljeva radovi obustavljeni i kako se kasnije ispostavilo sve preseljeno u Novi Travnik (Bosna). [[]] Danas još uvek stoje napušteni objekti u masivu planina i hiljade kvadratnih metara hodnika, hala i prostora, „zaboravljeni“ slučajno. Kao drugde po bivšoj Jugoslaviji i Srbiji dovitljivi preduzetnici povremeno koriste (ulazne) delove ovih prostora za gajenje šampinjona.

Galerija slika[uredi]

Reference[uredi]