Dan JNA

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Grb JNA

Dan Jugoslovenske narodne armije ili samo Dan armije bio je praznik oružanih snaga Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ) i ustanovljen je naredbom Vrhovnog komandanta oružanih snaga i ministra narodne odbrane FNRJ maršala Josipa Broza Tita od 20. oktobra 1947. godine. Obeležavao se 22. decembra u znak uspomene na dan kada je 1941. godine formirana Prva proleterska udarna brigada, prva operativna i regularna jedinica Narodnooslobodilačke vojske.[1][2]

U čast Dana armije Savezni sekreterijat za narodnu odbranu je svake godine dodeljivao nagradu „Dvadesetdrugi decembar”, a povodom svake desetogodišnjice Jugoslovenske narodne armije (JNA) Savezni sekretarijat je dodeljivao jubilarne spomen-medalje.[3]

22. decembar[uredi | uredi izvor]

Dan armije obeležavao se 22. decembra u znak trajne uspomene na dan kada je 1941. godine u Rudom, naredbom Vrhovnog štaba, formirana Prva proleterska udarna brigada — prva regularna jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, koja je odigrala važnu ulogu u Narodnooslobodilačkoj borbi i stvaranju Jugoslovenske narodne armije.[1] Pošto je kasnije utvrđeno da Prva proleterska brigada nije bila formirana 22. decembra, već dan ranije 21. decembra,[a] kao Dan armije obeležavan je dan kada je ova brigada vodila prve borbe protiv okupatora. Dana 22. decembra 1941. godine u selima Gaočićima i Mioču, kod Rudog, Prva proleterska brigada je uništila ojačanu četu italijanske divizije „Pusterija“. Tom prilikom zarobljena su 124 italijanska vojnika, a zaplenjeno je vojna oprema za preko 200 vojnika.[3]

Deo naredbe Vrhovnog komandanta oružanih snaga FNRJ o uspostavljanju 22. decembra za Dan armije:


Praznici vidova i rodova JNA[uredi | uredi izvor]

Pored Dana armije u Jugoslovenskoj narodnoj armiji su se obeležavali i praznici vidova i rodova oružanih snaga.

  • 21. maj - Dan RV i PVO;
  • 10. septembar - Dan Ratne mornarice, pomorstva i rečnog brodarstva SFRJ;
  • 7. mart - Dan roda inžinjerije;
  • 21. maj - Dan roda avijacije;
  • 10. septembar - Dan pomorstva;
  • 22. decembar - Dan roda pešadije;
  • 10. novembar - Dan roda Artiljerijsko-raketnih jedinica PVO;
  • 26. septembar - Dan roda veze;
  • 7. oktobar – Dan roda artiljerije;
  • 20. jul – Dan roda ABHO;
  • 16. jul – Dan roda oklopno-mehanizovanih jedinica;
  • 15. avgust – Dan graničnih jedinica;

Napomene[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Kao razlog za proslavu Dana armije 22. decembra, a ne 21. decembra, neki su videli u tome jer je Prva proleterska brigada bila formirana na rođendan Josifa Visarionoviča Staljina. Ipak 22 decembar je određen za Dan armije u oktobru 1947. godine, a politički sukob između Jugoslavije i Sovjetskog Saveza dogodio se tek u junu 1948. godine.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b v Zbornik NOR 1949, str. 653.
  2. ^ Vojna enciklopedija 1971, str. 334.
  3. ^ a b Leksikon NOR 1980, str. 208.

Literatura[uredi | uredi izvor]