Etiopski kalendar

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Etiopski kalendar ili kalendar Eritreje je glavni kalendar koji se koristi u Etiopiji, a služi i kao liturgijska godina za hrišćane u Eritreji i Etiopiji koji pripadaju eritrejskoj pravoslavnoj crkvi Tevahedo, crkvi etiopske pravoslavne crkve, istočnim katoličkim crkvama, koptskoj pravoslavnoj crkvi u Aleksandriji, i etiopsko-eritrejski evangelizam.

Opšte odlike[uredi]

To je solarni kalendar koji, pak, potiče iz egipatskog kalendara, ali kao julijanski kalendar, on dodaje skokni dan svake četiri godine bez izuzetka, i počinje godinu 29. avgusta ili 30. avgusta u julijanskom kalendaru. Jaz između 7-8 godina između etiopskih i gregorijanskih kalendara proizilazi iz alternativnog proračuna u određivanju datuma Blagovesti. Kao i koptski kalendar, etiopski kalendar ima 12 meseci od 30 dana plus 5 ili 6 epagomenalnih dana, koji obuhvataju trinaesti mesec. Etiopski meseci počinju istim danima kao oni iz koptskog kalendara, ali njihova imena su u Ge'ezu. Šesti epagomenalni dan se dodaje svakih 4 godine, bez izuzetka, 29. avgusta u julijanskom kalendaru, 6 meseci pre odgovarajućeg julijanskog prestupnog dana. Tako je prvi dan etiopske godine, 1 maskaram, godinama između 1900. i 2099. godine, obično 11. septembar. Međutim, to pada 12. septembra u godinama pre gregorijanske prestupne godine.

Ere[uredi]

Da bismo označili godinu, Etiopljani i sledbenici eritrejskih crkava danas koriste ere Inkarnacije, koja datira iz Blagoviesti ili Inkarnacije Isusa 25. marta, kako je izračunao Anijan Aleksandrijski; tako je njegova prva građanska godina počela 7 meseci ranije, 29. avgusta. Ovo dovodi do toga da je broj godina u Etiopiji za 8 godina manji od broja gregorijanskih godina od 1. januara do 10. ili 11. septembra, a zatim 7 godina manje za ostatak gregorijanske godine. U prošlosti, brojne druge ere za brojne godine su takođe bile u širokoj upotrebi u Etiopiji i Kraljevini Aksum.

Era mučenika[uredi]

Najvažnija era - nekada široko korišćena od strane istočnog hrišćanstva, i još uvek korišćena od strane koptske pravoslavne crkve u Aleksandriji - bila je era mučenika, poznata i kao Dioklecijanova era, ili doba Dioklecijana i mučenika, čija je prva godina počela 29. avgusta, 284. godine. U odnosu na gregorijanske i julijanske novogodišnje dane, od 1. do 4. meseca kasnije, razlika između ere mučenika i godine posle Hrista je 285 godina (285 = 15 × 19). To je zato što je 525. godine Dionisije Ekiguus odlučio da doda 15 metonskih ciklusa postojećim 13 metonskim ciklusima Dioklecijanove ere (15 × 19 + 13 × 19 = 532) da bi se dobio čitav 532-godišnji Uskršnji ciklus, čiji je prvi ciklus završio.

Anno mundi (u godini sveta) prema Panodoru[uredi]

Oko 400. godine nove ere, aleksandrijski monah Panodor je fiksirao aleksandrijsku eru, datum nastanka, 29. avgusta 5493. pne. Posle 6. veka naše ere koristili su egipatski i etiopski hronolozi. Dvanaesti 532-godišnji ciklus ovog perioda počeo je 29. avgusta 360. godine, i tako 76 godina nakon ere mučenika.

Anno mundi (u godini sveta) prema Anijanu[uredi]

Biskup Anijan je kao stil novogodišnjice, 25. marta, preferirao stil Blagovesti. Tako je prešao u Panodorovo doba za oko šest meseci, da bi počeo 25. marta 5492. godine pre nove ere. U etiopskom kalendaru to je ekvivalentno 15 Magabit 5501. pre Hrista.[1] Anno mundi ostalo je u upotrebi sve do kraja 19. veka.[2]

Ciklus prestupne godine[uredi]

Četvorogodišnji ciklus povezan je sa četiri Jevanđelista: prva godina nakon etiopske prestupne godine je nazvana Jovanova godina, a zatim Matejeva godina, a zatim Markova godina. Godina sa 6. epagomenalnim danom je tradicionalno označena kao Lukina godina.

Meseci[uredi]

Ge'eѕ, amharik i tigrinija Julijanski kalendar Gregorijanski kalendar
Mäskäräm (መስከረም) 29. avgust 11. septembar
Ṭəqəmt(i) (ጥቅምት) 28.septembar 11. oktobar
Ḫədar (ኅዳር) 28.oktobar 10. novembar
Taḫśaś ( ታኅሣሥ) 27.novembar 10. decembar
Ṭərr(i) (ጥር) 27.decembar 9. januar
Yäkatit (Tn. Läkatit) (የካቲት) 26. januar 8. februar
Mägabit (መጋቢት) 25.februar 10. mart
Miyazya (ሚያዝያ) 27. mart 9. april
Gənbo (t) (ግንቦት) 26. april 9. maj
Säne (ሰኔ) 26. maj 8. jun
Ḥamle (ሐምሌ) 25. jun 8. jul
Nähase (ነሐሴ) 25.jul 7. avgust
Ṗagʷəmen/Ṗagume (ጳጐሜን/ጳጉሜ) 24. avgust 6. septembar

Reference[uredi]

  1. ^ "Ring in the New". 10 September 2004. Retrieved 8 February 2017.
  2. ^ "Walters Ms. W.850, Ethiopian Gospels". Retrieved 8 February 2017. Church of Madhane Alam in Majate, 1892–1893, known from the endnote on fol. 95r, which gives a record in Amharic of a land grant to the church of Mǝğäte Mädḫane ‛Aläm, enacted in the Year of Matthew, 7385 Anno Mundi (= 1885 EC = 1892–1893 AD)

Kategorije[uredi]