Željko Ražnatović Arkan

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Željko Ražnatović – Arkan
Željko Ražnatović.jpg
Željko Ražnatović Arkan sa svojim ,,Tigrovima"
Nadimak Arkan
Datum rođenja (1952-04-17)17. april 1952.
Mesto rođenja Brežice
FNRJ
Datum smrti 15. januar 2000.(2000-01-15) (47 god.)
Mesto smrti Beograd
SRJ
Godine službe 19911995; Hrvatska i Bosna
(vođa dobrovoljačke garde)
1998—1999. Kosovo i Metohija
(supervizor fronta)
Čin Vrhovni Komandant srpske milicije
(nikada nije imao
zvanični čin u JNA i VJ)
Jedinica Srpska dobrovoljačka garda

Željko RažnatovićArkan, (Brežice, 17. april 1952Beograd, 15. januar 2000) bio je osnivač i glavni komandant Srpske dobrovoljačke garde, koja je tokom ratova u Jugoslaviji stekla reputaciju za ratno profiterstvo, kriminal i ratne zločine. Takođe je bio osnivač i prvi predsednik Stranke srpskog jedinstva (1993—2000).

Detinjstvo i porodica[uredi]

Željko Ražnatović je rođen 17. aprila 1952. godine u Brežicama, malom slovenačkom mestu. Njegov otac, Veljko Ražnatović je učestvovao u Drugom svetskom ratu a nakon rata je služio kao oficir vazduhoplovstva u JNA u činu pukovnika sa kojim je i penzionisan. Po završetku rata, Veljko se preselio u Sloveniju tokom vremena Željkovog rođenja. Mladi Željko je proveo svoje rano detinjstvo u Zagrebu i Pančevu, pre nego što se posao njegovog oca preselio u Jugoslovensku prestonicu Beograd. Ražnatović je Beograd uvek opisivao kao njegov najdraži grad. Željkov otac je rođen na Cetinju, kao potomak Ražnatović bratstva, i učestvovao je u Narodnooslobodilačkom ratu, Arkan je u svojim intervjuima napominjao da je njegov otac često odlazio u Prištinu.

Ražnatović je odrastao u Beogradu sa tri starijim sestrama, strogim ocem i brižnom majkom kako ih je sve opisao. Ražnatović je u intervjuu 1991. godine rekao da je njegov otac živeo vojnički život, da je vojnički radio i da se tako oženio sa Arkanovom majkom, Slavkom. Arkan je često napominjao i to da je njegov otac bio veoma strog, da ga je često tukao i to ne običnim batinama, već da bi ga bacio o pod.[1] U njegovom detnjstvu, Željko je želeo da postane pilot isto kao njegov otac. Željkovi roditelji su se razveli 1964. godine, kada je on imao 12 godina, i zajedno sa sestrama je prešao da živi kod majke.

U braku sa Natalijom Martinović sa kojom se razveo 1994. godine imao je četvoro dece - Vojina, Nikolu, Milenu i Mašu.[2] U braku sa Svetlanom Veličković imao je dvoje dece - Veljka i Anastasiju. Iz prvog braka sa jednom Šveđankom, ima sina Mihajla, rođenog 1976. godine.

Kriminalna prošlost[uredi]

Svoju dugu i uspešnu kriminalnu karijeru počeo je kada je sa dvadeset godina ilegalno emigrirao na zapad. Uzeo je nadimak „Arkan“ po strip junaku. Kao naoružani pljačkaš osuđivan je ili optuživan u Belgiji, Holandiji, Švedskoj, Nemačkoj, Austriji, Švajcarskoj i Italiji.[3] Za samo četiri meseca izvršio je osamnaest pljački u Švedskoj i digao oko 87.000 kruna, poprilične pare u to doba.[4] Zatvoren je u Belgiji 1974, odakle je pobegao 1977. Ponovo je uhapšen u Holandiji 1979, i ponovo pobegao 1981. Bio je ranjen u sudaru sa policijom. Prošao je kroz desetine evropskih zatvora, uključujući i onaj u Sheveningenu. Ražnatović je bio na Interpolovoj listi 10 najtraženijih kriminalaca.

Njegov veliki prijatelj bio je Stane Dolanc, tadašnji šef tajne policije komunističke Jugoslavije i bliski Titov saradnik. Ražnatović je za policiju radio kao ubica, a verovatno je po zadatku i otišao na zapad. Posao mu je bio da vrši atentate nad teroristima, političkim emigrantima i protivnicima vladajućeg političkog režima.[5] Tečno je govorio engleski, francuski i italijanski, a poznavao je nemački, švedski i holandski.

Vratio se u Jugoslaviju 1981. i novembra 1983. dva policajca su mu upala u kuću s namerom da ga uhapse. Ražnatović je uspeo da ih rani pucnjima iz pištolja, što ga je odvelo u zatvor. Međutim, dva dana posle toga, pušten je iz pritvora. Ovaj incident je povećao Ražnatovićev renome u Beogradu.

Učešće u ratu devedesetih[uredi]

Ražnatović je pred raspad SFRJ izašao u javnost kao vođa „delija“, navijača Crvene zvezde.

Ražnatovićev grob na Novom groblju u Beogradu

Kada je Hrvatska proglasila nezavisnost, Ražnatovića su u oktobru 1990. uhapsile hrvatske vlasti u Dvoru na Uni. Nakon šest meseci zatvora (iako je osuđen na pet godina), pod do danas nerazjašnjenim okolnostima je pušten iz zagrebačkog zatvora, nakon čega se vratio u Beograd.

Međutim, vrlo brzo se vratio u Hrvatsku nakon što je 1990. godine osnovao paravojnu formaciju „Srpska dobrovoljačka garda“ (SDG), poznatu i po imenu „Arkanovi tigrovi“. Po Ražnatovićevoj tvrdnji, gardu je osnovao 11. oktobra u manastiru Pokajnica sa grupom prijatelja, vođa „delija“. Jezgro formacije činili su radnici srpskog DB-a. Deo SDG se prvi put pojavio na ratištu u Tenji pored Osijeka u junu 1991. Nakon što su hrvatske vojne jedinice isterane iz Vukovara, surovost Srpske dobovoljačke garde se vrlo brzo pročula, a komandant je mnoge akcije lično predvodio.[6] Jedinica je potom ratovala po Lici, Baniji, Kordunu i Dalmaciji.

Tek što su sukobi u Hrvatskoj bili privremeno okončani, buknuo je, u proleće 1992, rat u Bosni i Hercegovini. Ražnatovićeva „Srpska dobrovoljačka garda“ odmah se, s lokalnim srpskim snagama, uključila u zauzimanje istočne Bosne. U tom periodu, Gardi se priključio i Milorad Ulemek. Jedinica je u Bosni i Hercegovini delovala sve do kraja rata.

Protiv Ražnatovićeve „Srpske dobrovoljačke garde“ je nakon rata Međunarodni sud u Hagu podigao optužnice za ratne zločine u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

Kupio je nižerazredni klub „FK Obilić“ (1996) koji je 1998. godine postao prvak Prve lige. Takođe je bio predsednik fudbalskog kluba Priština. Kratko se bavio politikom kao poslanik u Narodnoj skupštini Republike Srbije (1992—1993) i predsednik Stranke srpskog jedinstva, koju je osnovao u jesen 1993. godine.

Smrt[uredi]

Željko Ražnatović je ubijen 15. januara 2000. godine, nešto posle 17 časova, u hotelu Interkontinental u Beogradu. Sahranjen je 20. januara na beogradskom Novom groblju. Zajedno sa Ražnatovićem ubijeni su i njegovi prijatelji i kolege, bivši radnici Saveznog SUP-a, pukovnik Dragan Garić i major Milenko Mandić, pripadnih SDG, a koji su se tu zatekli u društvu Željka Ražnatovića. [7] [8]

Ratni zločini[uredi]

Od samog početka ratnih sukoba u Jugoslaviji, Arkan i Arkanova jedinica, počinili su brojne zločine nad hrvatskim i bošnjačkim civilima i ratnim zarobljenicima. Tako je na primer prema izveštaju Saveznog sekretarijata za narodnu odbranu od 1. oktobra 1991. godine, Arkan lično učestvovao u ubistvima hrvatskih civila u Istočnoj Slavoniji,[9] dok je prema izveštaj organa bezbednosti Prve vojne oblasti od 31. decembra 1991. godine, Arkan lično streljao hrvatske vojne zarobljenike.[10]

Reference[uredi]

  1. Dada Vujasinovic Tribute Page -||- (Http://Www.Dadavujasinovic.Com)
  2. Vojin Ražnatović: Moj otac Arkan je zaslužio istinu („Večernje novosti“, 30. mart 2014)
  3. Ramet (2005). str. 2005.
  4. „Dosije Arkan”. Vreme.com. Pristupljeno 8. 3. 2011. 
  5. „Arkan”. Zeljko Raznatovic. Pristupljeno 8. 3. 2011. 
  6. „Free Serbia - Other voices from Serbia - FS Specijal | U fokusu”. Xs4all.nl. Pristupljeno 8. 3. 2011. 
  7. www.glas-javnosti.co.yu
  8. "Đinđić od mog oca tražio pomoć da dođe na vlast!" - Vesti - Hronika - ALO!
  9. Izveštaj bezbednosnog organa Saveznom sekretarijatu za narodnu odbranu br. 5-459, od 1.10.1991. ICTY, dokument b. P00327.
  10. Komanda Prve vojne oblasti, bezbednosni organ, str. pov. br. 35-2095, od 31.12.1991. ICTY, dokument br. P01647.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]