Zelenika

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Zelenika
Zelenika.jpg
Pogled na Zeleniku sa Snježnice
Administrativni podaci
Država  Crna Gora
Opština Opština Herceg Novi
Stanovništvo
Stanovništvo
 — (2011) 1444
Geografske karakteristike
Koordinate 42°27′03″ SGŠ; 18°34′22″ IGD / 42.450833° SGŠ; 18.572666° IGD / 42.450833; 18.572666Koordinate: 42°27′03″ SGŠ; 18°34′22″ IGD / 42.450833° SGŠ; 18.572666° IGD / 42.450833; 18.572666
Vremenska zona UTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)
Nadm. visina 149 m
Zelenika na mapi Crne Gore
Zelenika
Zelenika
Ostali podaci
Poštanski broj 85346
Pozivni broj 031
Registarska oznaka HN

Zelenika je gradsko naselje u opštini Herceg Novi u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 1.444 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1.204 stanovnika). To je primorsko mesto u zalivu Boka kotorska, koje se nalazi 4,5 km istočno od Herceg Novog. 1902. godine izgrađen je hotel Plaža - izgradio ga je dr Antal Mađar iz Budimpešte i to je prvi hotel na Južnom Jadranu ili, bolje rečeno, u Crnoj Gori, preteča hercegnovskog i crnogorskog hotelijerstva, a crkva Svete Trojice u Zelenici je jedna od najstarijih u ovom kraju. U zaleđu Zelenike se nalazi planina Snježnica obrasla mediteranskom zimzeleneom biljkom zelenika (Phillyrea latifolia) po kojoj je i samo mesto Zelenika dobilo ime.

Demografija[uredi]

U naselju Zelenika živi 1134 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,6 godina (37,1 kod muškaraca i 40,2 kod žena). U naselju ima 467 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,09.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[1]
Godina Stanovnika
1948. 774
1953. 809
1961. 1.000
1971. 1.029
1981. 1.093
1991. 1.204 1.182
2003. 1.511 1.444
Etnički sastav prema popisu iz 2003.[2]
Srbi
  
765 52,97 %
Crnogorci
  
410 28,39 %
Hrvati
  
27 1,86 %
Romi
  
18 1,24 %
Jugosloveni
  
12 0,83 %
Muslimani
  
7 0,48 %
Nemci
  
3 0,20 %
Makedonci
  
2 0,13 %
Slovenci
  
1 0,06 %
Italijani
  
1 0,06 %
nepoznato
  
4 0,27 %


Sakralni spomenici[uredi]

Crkva Sv. Trojice
  • Crkva Sv. Andrije iz XV veka
  • Crkva Sv. Gospođe iz XV veka
  • Crkva Sv. Đorđa iz XVI veka
  • Crkva Sv. Ilije
  • Crkva Sv. Trojice iz XVIII veka
  • Crkva Sv. Tome - Ruševine crkve Sv. Tome nalaze se u selu Presjeka - Kuti. Crkva je građena u X ili XI veku, i pripada preromaničkoj stilskoj grupi. Parapetna kamena ploča od ikonostasa, nađena prilikom arheoloških istraživanja, svojim umetničkim dometima predstavlja remek-delo preromaničke umetnosti na ovom podneblju i sada se nalazi u Zavičajnom muzeju Herceg Novi. Prilikom istraživanja pronađeni su i fragmenti živopisa, pa se smatra da je crkva bila ukrašena freskama).

Istorija[uredi]

1934. godine kralj Aleksandar I Karađorđević je iz luke Zelenika razaračem Jugoslovenske kraljevske mornarice Dubrovnik isplovio za Marselj. Hotel „Plaža Zelenika“ je prvi hotel na teritoriji današnje Crne Gore, hotel koji je doživio svoj veliki jubilej, 100 godina postojanja. Naime, 1902. godine dr. Antal Maguar, plemić porijeklom iz Budimpešte, sagradio je hotel na samoj obali mora, na plaži okruženoj borovima i zelenilom, pa je po tome i dobio svoje prvobitno ime „Pansion na zelenoj plaži“. Od 1948. godine, kada je hotel nacionalizovan, promijenio je nekoliko vlasnika, a od 1991. godine u njemu je sjedište Komande RMVJ.

Kultura i obrazovanje[uredi]

U Bokokotorskom zalivu, u centru Zelenike na samoj obali nalazi se Osnovna škola „Ilija Kišić“, sa prostranim dvorištem u obliku parka. Nosi ime po učitelju, humanisti i revolucionaru Iliji Kišiću, koji je poginuo 13. februara 1943. godine, koji se slavi kao Dan škole. U dvorištu je 28. oktobra 1971. podignuta njegova bista, rad njegovog saborca i vajara Antuna Tonćija Lukatelija. Škola je udaljena 3,5 km od Herceg Novog. U okviru škole radi KUD Ilija Kišić.[4][5]

Sport[uredi]

Zelenika je sjedište fudbalskog kluba Obilić.

Reference[uredi]

  1. ^ Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2003, podaci po naseljima. Podgorica: Republički zavod za statistiku. septembar 2005. COBISS-ID 8764176. 
  2. ^ Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. Podgorica: Republički zavod za statistiku. septembar 2004. ISBN 978-86-84433-00-0. 
  3. ^ Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. Podgorica: Republički zavod za statistiku. oktobar 2004. COBISS.CG-ID 8489488. 
  4. ^ „J. U. O. Š. Ilija Kišić”. mojaskola.me. Osnovna škola Ilija Kišić. Pristupljeno 23. 9. 2013. 
  5. ^ „Istorija Škole”. mojaskola.me. Osnovna škola Ilija Kišić. Pristupljeno 23. 9. 2013. 

Spoljašnje veze[uredi]