Zemlje Ujedinjenog Kraljevstva

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Zemlje Ujedinjenog Kraljevstva

Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske čine četiri zemlje, i to: Vels, Engleska, Sjeverna Irska i Škotska.[1][2]

U Ujedinjenom Kraljevstvu, unitarskoj suverenoj državi, Vels, Sjeverna Irska i Škotska su stekle autonomiju kroz proces devolucije. Parlament i Vlada Ujedinjenog Kraljevstva se bave rezervisanim pitanjima Sjeverne Irske i Škotske i svim neprenesenim pitanjima Velsa, ali ne i opštim pitanjima koja su prenjeta na Sjevernoirsku skupštinu, Škotski parlament i Nacionalnu skupštinu Velsa. Uz to, devolucija u Sjevernoj Irskoj je uslovljena saradnjom između izvršne vlasti Sjeverne Irske i Vlade Irske, a Vlada UK se konsultuje sa Vladom Irske o pojedinim neprenesenim pitanjima Sjeverne Irske. Engleska, koja obuhvata većinu stanovništva i površine UK,[3][4] nalazi se u potpunoj nadležnosti Parlamenta UK koji se nalazi u Londonu.

Vels, Engleska, Sjeverna Irska i Škotska nisu navedeni na spisku zemalja Međunarodne organizacije za standardizaciju. Međutim MOS spisak podjele Ujedinjeno Kraljevstva, sastavljen na osnovu Britanskih standarda i Kancelarije za nacionalnu statistiku UK, koristi termin „zemlja” za Vels, Englesku i Škotsku.[5] Sjeverna Irska, nasuprot, opisana je kao „pokrajina” na istom spisku.[5] Svaka ima odvojene tijelo za upravljanjem sportom i takmiči se odvojeno u mnogim međunarodnim sportskim takmičenjima, uključujući i Igre Komonvelta. Sjeverna Irska sa Republikom Irskom formira zajedničkoj ostrvsko tijelo za upravljanje većinom sportova, uključujući i Ragbi junion.[6]

Kanalska ostrva i Ostrvo Men su posjedi Krune i nisu dio Ujedinjenog Kraljevstva. Slično njima, Britanske prekomorske teritorije, ostaci Britanske imperije, nisu dio Ujedinjenog Kraljevstva.

Istorijski gledano, od 1801. godine, nakon Zakona o uniji iz 1800. godine, sve do 1921. cijelo ostrvo Irska bilo je zemlja Ujedinjenog Kraljevstva. Irska se podijelila 1921. na dvije odvojene jurisdikcije: Južnu Irsku i Sjevernu Irsku. Južna Irska je napustila Ujedinjeno Kraljevstvo kao Irska Slobodna Država 1922.

Ključne činjenice[uredi | uredi izvor]

Ime Zastava Glavni grad Zakonodavno tijelo Pravni sistem Nadležnost
Vels Kardif Nacionalna skupština Velsa Englesko pravo, Velško pravo Engeska i Vels
Engleska Engleska London Nema Englesko pravo Engleska i Vels
Sjeverna Irska nema Belfast Sjevernoirska skupština Sjevernoirsko pravo, Irsko pravo Sjeverna Irska
Škotska Škotska Edinburg Škotski parlament Škotsko pravo Škotska
Ujedinjeno Kraljevstvo Ujedinjeno Kraljevstvo London Parlament UK Upravno pravo UK Ujedinjeno Kraljevstvo

Statistika[uredi | uredi izvor]

Ime Stanovništvo (2011)[7] Stanovništvo (%) Površina (km2)[4] Površina (%) Gustina stanovništva (po km2; 2011) BDV* (£; 2014)[8] BDV* (%; 2014) BDV po stanovniku* (£; 2014)[8]
Engleska 53.012.456 84% 130.279 54% 406,55 1.378 milijardi 87% 25.367
Škotska 5.313.600 8% 77.933 32% 67,22 124 milijarde 8% 23.102
Vels 3.063.456 5% 20.735 9% 147,43 54 milijarde 3% 17.573
Sjeverna Irska 1.810.863 3% 13.562 6% 130,81 34 milijarde 2% 18.682
Ujedinjeno Kraljevstvo 63.200.375 100% 242.509 100% 259,16 1.590 milijarde 100% 24.616

* Cifre za BDV ne obuhvataju prihode od nafte i gasa prikupljene izvan britanskih teritorijalnih voda, u kontinentalnom pojasu zemalja UK.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ „The Countries of the UK”. statistics.gov.uk. Pristupljeno 12. 07. 2015. 
  2. ^ UK Cabinet Office: Devolution Glossary Arhivirano [Date missing] na sajtu UK Government Web Archive (Accessed 7 September 2010): "United Kingdom: Term used most frequently for the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, the modern sovereign state comprising England, Scotland, Wales and Northern Ireland."[mrtva veza]
  3. ^ 2011 Census – Population. According to the 2011 census, the population of England was 53,012,456, and the population of the United Kingdom was 63,181,775, therefore England comprises 84% of the UK population.
  4. ^ a b Region and Country Profiles, Key Statistics and Profiles, October 2013, ONS. Retrieved 9 August 2015. According to the ONS, England has an area of 130,279 km2, and the UK has an area of 242,509 km2, therefore England comprises 54% of the area of the UK.
  5. ^ a b ISO Newsletter ii-3-2011-12-13
  6. ^ „Sport Northern Ireland | Performance | Governing Bodies of Sport”. Sportni.net. 01. 12. 2009. Arhivirano iz originala na datum 01. 04. 2014. Pristupljeno 23. 02. 2014. 
  7. ^ popis 2011
  8. ^ a b House of Commons. „Regional economic output statistics, December 2015” (PDF). Pristupljeno 9. 01. 2016.