Zemlje krune Svetog Stefana

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Zemlje krune Svetog Stefana
Szent István Koronájának Országai  (mađarski)
1867.—1918.
Austria-Hungary map sr.svg
Austrougarska 1910. godine — zemlje krune Svetog Stefana su označene zelenom bojom na karti (16 i 17), BiH (18) je imala poseban položaj kondominijuma
Glavni gradBudimpešta
Zemlja Austrougarska
Površina325.411 km2
Stanovništvo20.886.487 (1910)
Statusbivša administrativna teritorija
Vladavina
 • Oblikmonarhija
kralj 
• 
Franc Jozef
Istorijska eranovi vek, savremeno doba
• Uspostavljeno
1867.
• Ukinuto
1918.
Prethodnik
Sledbenik
Kraljevina Ugarska (Austrijsko carstvo)
Mađarska Demokratska Republika
Grb zemalja krune Svetog Stefana: u sredini mađarski grb; okolo grbovi Hrvatske, Erdelja, Rijeke, Bosne i Hercegovine, Slavonije i Dalmacije.

Zemlje krune Svetog Stefana (mađ. Szent István Koronájának Országai) je bio naziv za zemlje koje su se nalazile u istorijskoj vezi sa Kraljevinom Ugarskom. Naziv je korišćen kao oznaka za ugarski deo Austrougarske monarhije između 1867. i 1918. godine, a odnosio se na takozvanu užu Ugarsku, Hrvatsku-Slavoniju, grad Rijeku i Bosnu i Hercegovinu, koja je činila austrougarski kondominijum.

Ovaj članak je deo serije o istoriji Mađarske
Istorija Mađarske
Coat of arms of Hungary.svg

Naziv[uredi | uredi izvor]

Ova zajednica je imala i svoj latinski zvaničan naziv: Ugarsko nadkraljevstvo (lat. Archiregnum Hungaricum). Centralni pojam u imenu je bila Kruna Svetog Stefana.

Istorijska upotreba[uredi | uredi izvor]

Naziv „Zemlje krune Svetog Stefana“ se upotrebljavao u 18. i 19. veku i označavao je delove Habzburške monarhije a kasnije i Austrougarske koji su istorijski bili povezani sa Kraljevinom Ugarskom, za razliku od drugih habzburških zemalja koje su istorijski bele povezane sa Svetim rimskim carstvom.

Međutim, pre stvaranja dvojne Austrougarske monarhije 1867. godine, ovaj naziv je bio čisto nominalne prirode, s obzirom da su zemlje za koje je ovaj naziv upotrebljavan činile posebne habzburške pokrajine, administrativno odvojene od habzburške Ugarske.

Prilikom sklapanja Austro-ugarske nagodbe 1867. godine, ugarski sabor je uspeo da dobije upravu nad Erdeljom, ali su Dalmacija, Bosna i Hercegovina, Galicija i Lodomerija ostale pod austrijskom upravom. Ovu podelu nisu priznale Ugarska i Hrvatska.

Posle ulaska Erdelja u zajednicu sa Ugarskom (1848. i 1867. godine), naziv Zemlje krune Svetog Stefana je označavao Kraljevinu Ugarsku sa autonomnom Hrvatskom i Slavonijom.

Nakon završetka Prvog svetskog rata ova politička zajednica se raspala i naziv Zemlje krune Svetog Stefana je nestao iz upotrebe.

Spisak zemalja[uredi | uredi izvor]

Erdelj, koji je ranije činio posebnu administrativnu teritoriju, uključen je u užu Ugarsku 1867. godine, dok je Dalmacija, koja je istorijski takođe smatrana jednom od zemalja krune Svetog Stefana, bila pod upravom austrijskog dela Dvojne monarhije.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Literatura[uredi | uredi izvor]