Zora Petrović

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Zora Petrović
Zora Petrović.jpg
Zora Petrović slikar
Datum rođenja(1894-05-17)17. maj 1894.
Mesto rođenjaDobrica
Austrougarska Austrougarska monarhija
Datum smrti25. maj 1962.(1962-05-25) (68 god.)
Mesto smrtiBeograd
Jugoslavija FNR Jugoslavija

Zora Petrović (Dobrica, 17. maj 1894Beograd, 25. maj 1962) je bila srpska slikarka koja se ubraja u najznačajnije predstavnike ekspresionizma u slikarstvu Srbije između dva rata.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Srednju školu je pohađala u Pančevu 19071909. godine. Upisala se na Umetnčko-zanatsku školu u Beogradu 1912—1914. u kojoj su joj predavali Milan Milovanović, Đorđe Jovanović i Marko Murat. Slikarstvo je studirala u Pešti kod profesora Deak-Ebnera, i učestvovala na kursevima profesora Retija u tzv. 'Barbizonu u Nađbanji'. Period od 1915. do 1919. preovodi na Kraljevskoj Madžarskoj Zemaljskoj Slikarskoj Velikoj Školi kod profesora Lajoša Deaka Ebnera. U Beograd se vraća 1919. kada završava Umetničko-zanatsku slikarsku školu kod profesora Ljube Ivanovića i zapošljava se kao nastavnica u Realci u Beogradu, a od 1921. do 1944. predaje u Drugoj ženskoj gimnaziji 'Kraljica Natalija'. U Pariz 1925.-1926. godinu dana boravi u ateljeu Andre Lota. Radila je najpre kao učitelj crtanja, a u Slikarskoj školi Mladena Josića kao honorarna profesorka slikarstva od 1942. do 1944. Godine 1952. dobila je posao profesora na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu i tu radila do kraja života. Preminula je u Beogradu 25. maja 1962. i sahranjena u Pančevu.

Prvi put je izlagala 1921. godine u Somboru, a prvu samostalnu izložbu priredila je 1927. u Salonu prijatelja umetnosti Cvijeta Zuzorić na Kraljavskom trgu (sada Studentskom trgu). Učestvovala je na brojnim grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu. Bila članica Društva srpskih umetnika 'Lada' (19241927), Umetničke grupe 'Oblik' (19281931), „Dvanaestorica“ (1938) i „Samostalni“ (19511954).

Slikarstvo[uredi | uredi izvor]

Teme njenih slika su enterijeri, portreti, ali najšeće aktovi i žene iz naroda. Svi istoričari moderne srpske umetnosti svrstavaju slikarstvo Zore Petrović najpre, na početku njenog stvaralaštva, u poetsku figuraciju, a kasnije u koloristički ekspresionizam kome je ostala verna do poslednjih dela. Njeno slikarstvo zasniva se na naglašenom, brzom, širokom potezu četke preko platna bez nepotrebnog detaljisanja forme. Suprotno tome, figure na njenim slikama su deformisane, anatomski izobličene, ali pune unutrašnje snage i iskrenosti hromatskog zvuka. Slike su joj ispunjene gustom kolorističkom pastom i svetlom koje te oblike naglašava. Ove slikarske osnove Zora Petrović je postavila tridesetih godina i ostala je verna tom stilskom izrazu do kraja života. Njeni radovi mogu se videti u Narodnom muzeju u Beogradu, Muzeju savremene umetnosti u Beogradu i u kolekciji Spomen-zbirka Pavla Beljanskog u Novom Sadu.

Zora2.JPG


Samostalne izložbe[uredi | uredi izvor]

  • 1927. Salon prijatelja umetnosti Cvijeta Zuzorić (na Kraljavskom trgu, sada Studentskom trgu), Beograd
  • 1930. Umetnički paviljon, Beograd
  • 1933. Umetnički paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd
  • 1937. Umetnički paviljon, Beograd
  • 1951. Umetnički paviljon, Sarajevo
  • 1952. Umetnički pavoljon, Beograd
  • 1955. Umetnički paviljon na Kalemegdanu, Beograd
  • 1957. Galerija Savremenog doma, Beograd
  • 1958. Umetnički paviljon na Kalemegdanu, Beograd
  • 1959. Mala galerija Ateljea 212, Beograd
  • 1960. Umetnički paviljon na Kalemegdanu, Beograd
  • 1962. Zrenjanin, Kikinda, (poshumno Subotica, Pančevo)

Literatura (izbor)[uredi | uredi izvor]

  1. Milan Kašanin, Izložba slika G-đice Zore Petrović, Srpski književni glasnik, knj. XX, br. 7, pp. 548-549, Beograd, 1927, ponovo objavljeno u Milan Kašanin, Umetničke kritike, pp. 73-75, Kultura, Beograd, 1968
  2. Milan Kašanin, Izložba slika g-đice Zore Petrović, Vreme, Beograd, 27. januar 1930
  3. Isidora Sekulić, Prva reč pri otvaranju izložbe Zore Petrović, Srpski književni glasnik, pp. 130-140, Beograd, 1934, knj. XLI, br. 6, 16. januar, preštampano u Lazar Trifunović, Srpska likovna kritika, pp. 449-450, SKZ, Beograd, 1967
  4. Đorđe Popović, Beogradski umetnici između dva rata: Zora Petrović, Republika, Beograd27. februar 1951
  5. Miodrag B. Protić, Trideset godina umetničkog rada Zore Petrović, NIN, Beograd, 6. januar 1951
  6. Momčilo Stevanović, Zora Petrović, Književne novine, Beograd, 19. januar, 1952, preštampano u Zbornik Narodnog muzeja, knj. IV, pp. 457-463, Beograd, 1964, i u Momčilo Stevanović, Studije, ogledi, kritike, pp. 92-98, MSU, Beograd, 1988
  7. Pavle Vasić, Čovek pre svega. Slikarstvo Zore Petrović, Politika, Beograd, 25. decembar 1955, preštampano u Dr Pavle Vasić, Umetnički život, knj. I, pp. 233-234, Umetnička akademija u Beogradu, Beograd, 1973
  8. Đorđe Đurđević, Susret sa Zorom Petrović, Republika, Beograd, 27. decembar 1955
  9. Milivoje Mihailović, Zašto baš ovako? Zora Petrović, Mladost, Beograd, 7. januar 1959
  10. Dragoslav Đorđević, Zora Petrović, Slikari i vajari, III kolo, pp. 9, Prosveta, Beograd, 1964
  11. Dragoslav Đorđević, Zora Petrović, značajno ime naše umetnosti, Borba, pp. 27-28, Beograd, 5. januar, 1966
  • Protić, Miodrag B. (1970). Srpsko slikarstvo XX veka, Tom 1. - Biblioteka Sinteze (na jeziku: (jezik: srpski)). YU-Beograd: Nolit. str. 596 strana. 
  • Trifunović, Lazar (1973). Srpsko slikarstvo 1900 - 1950. - Biblioteka Sinteze (na jeziku: (jezik: srpski)). YU-Beograd: Nolit. str. 533 strane. 

Priznanja[uredi | uredi izvor]

Izvori[uredi | uredi izvor]

  • Dokumentacija Muzeja savremene umetnosti, Beograd
  • dr. St. Stanojević, (ured) Narodna enciklopedija – srpsko- hrvatsko- slovenačka, Zagreb, 19251929
  • Miodrag B. Protić, Savremenici I, Likovne kritike i esiji, Nolit, Beograd, 1955
  • Miodrag B. Protić, Srpsko slikartsvo XX veka, Nolit, Beograd, 1970
  • Ješa Denegri, Koloristički ekspresionizam četvrte decenije, pp. 22-23, Četvrta decenija, ekspresionizam boje, poetski realizam, Muzej savremene umetnosti, Beograd, 1971
  • Lazar Trifunović, Srpsko slikarstvo 1900—1950, pp. 96-97, Nolit, Beograd, 1973
  • Zora Petrović, katalog retrospektivne izložbe, Muzej savremene umetnosti, Beograd, 1978
  • Zora Petrović, katalog izložbe, Galerija SANU, Beograd, 1995

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]